Arbeidsmarktmonitor: Wie werken er de meeste uren?
Freelance journalisten werken per week gemiddeld meer uren dan hun collega’s in loondienst. Ook journalisten en redacteuren bij de landelijke en regionale omroepen zitten relatief hoog in het aantal werkuren.
Freelance journalisten werken per week gemiddeld drie tot vijf uur meer dan collega’s in loondienst. De gemiddelde journalistieke zzp’er ‘draait’ wekelijks 37,2 uur. Dat is net iets minder dan de gemiddelde zelfstandige in Nederland, die volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) 38,4 uur per week werkt. Journalisten en redacteuren in dienst van landelijke dagbladen zijn 31 uur per week aan het werk.
Dat blijkt uit een combinatie van onderzoeken die werden verricht in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een grootschalig onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt.
Lang niet alle uren die freelancers werken leveren hen inkomsten op. Van de 37 uur die zij gemiddeld per week werken, zijn er 24,57 declarabel. De rest van de uren gaat op aan andere zaken, zoals acquisitie en administratie. Freelance fotojournalisten werken gemiddeld 3 uur per week meer dan schrijvende freelancers, maar hebben wel net iets minder declarabele uren (1,5 uur).
Wil je meer weten over de wijze waarop dit onderzoek heeft plaatsgevonden, scroll dan naar de verantwoording onderaan dit artikel.
Meeste uren bij landelijke omroepen
Journalisten in loondienst werken gemiddeld 31 uur per week. Dat is evenveel als gemiddeld in andere branches, volgens het CBS. Van de journalisten en redacteuren die in loondienst werken, draaien degenen bij een landelijke commerciële omroep de meeste uren. Redactionele werknemers werken daar gemiddeld 33,1 uur per week. Hun collega’s bij de landelijke publieke omroep doen daar nauwelijks voor onder, met een gemiddelde van 32,8 uur.
Dat blijkt uit een rondgang onder werkgevers, waarbij hen gevraagd werd het aantal personen en fte (voltijds werkenden) in redactionele functies te delen. Die rondvraag leverde niet voor alle journalistieke takken genoeg data op: van de regionale dagbladen en magazines was niet genoeg valide data voor handen om tot een berekening te komen.
Bij andere journalistieke takken kon zo’n berekening wel worden gemaakt. Bij uitgevers van vakmedia werken redactionele werknemers wekelijks gemiddeld 31 uur per week en bij uitgevers van huis-aan-huismedia is dat 29,5 uur. Journalisten en redacteuren bij de regionale publieke omroepen zijn wekelijks gemiddeld 31,7 uur aan het werk. Bij lokale omroepen en streekomroepen werkt men iedere week gemiddeld 23 uur.
Freelancers zijn vaker fulltimer
Het hier genoemde aantal werkuren per journalistieke tak betreft gemiddelden. Lang niet alle redacteuren en journalisten werken immers fulltime. Zo’n vier op de tien (39%) doet dat wel en maakt per week 36 uur of meer. Journalisten werken daarmee minder vaak fulltime dan gemiddeld is onder de beroepsbevolking. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat net iets meer dan de helft van de totale beroepsbevolking (52%) voltijds werkt.
Journalisten met een tijdelijk contract werken net iets vaker fulltime dan journalisten met een vast contract, blijkt uit een enquête die de NVJ samen met onderzoeker Mark Boukes van de Universiteit van Amsterdam (UvA) onder journalisten verspreidde.
Daar staat tegenover dat werknemers met een vast contract wél vaker meer dan 40 uur per week werken dan collega’s met een tijdelijk contract. 16,4% van de journalisten met een vast contract zegt meer dan 40 uur per week te maken. Bij journalisten met een tijdelijk contract is dat 5,7%.
De eerste editie van de NVJ Arbeidsmarktmonitor wordt aan het eind van 2024 gepubliceerd. Wil je in de tussentijd meer resultaten lezen? Klik dan hier.
Freelance journalisten werken vaker fulltime dan journalisten in loondienst. Maar hoe groot die groep is, is niet helemaal duidelijk. Volgens de Kamer van Koophandel (KvK) werkt 78% van de zzp’ers in de journalistiek voltijds. Bij een enquête die de NVJ onder journalistieke zzp’ers verspreidde, is de groep die zegt fulltime te werken net wat kleiner: 69,5%.
Ook structureel ‘overwerken’ komt onder freelancers vaker voor: uit de enquête die de NVJ onder journalistieke zzp’ers verspreidde, blijkt dat drie op de tien wekelijks meer dan 40 uur draait.
Verantwoording
De conclusies en data uit dit artikel zijn afkomstig uit diverse deelonderzoeken uit de NVJ Arbeidsmarktmonitor. De gemiddelde aantal werkuren van werkenden in loondienst is afkomstig uit een rondgang langs werkgevers. Hen werd gevraagd het aantal personen en fte in redactionele functies te delen.
Van de 509 benaderde organisaties, gaven er 269 inzage in de data. Ontbrekende data werd ingevuld met andere bronnen, waaronder jaarverslagen. Bij kleinere organisaties werden gaten in de data aangevuld door middel van berekeningen. Dat gebeurde aan de hand van gemiddelden van soortgelijke organisaties die wel inzage in hun data hebben gegeven.
Aan de hand van die data is het gemiddeld aantal wekelijkse werkuren van redacteuren en journalisten berekend. Voor 1 fte is uitgegaan van een werkweek van 36 uur, omdat dat het meest overeenkomst met de rekenmethode die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bij vergelijkbare onderzoeken gebruikt. Van een aantal takken (met name de regionale dagbladen en de magazines) was niet genoeg schone data voor handen om tot een valide berekening te komen.
De gegevens over het percentage journalisten dat fulltime en parttime werkt, komen uit een enquête die de NVJ samen met onderzoeker Mark Boukes van de Universiteit van Amsterdam (UvA) uitzette onder journalisten. Daarin werd journalisten onder andere gevraagd naar hun achtergrond, persoonlijke kenmerken en werksituatie.
De vragenlijst werd in totaal 591 keer (deels of volledig) ingevuld. Het overgrote deel van de respondenten is afkomstig uit het ledenbestand van de NVJ. Daardoor kunnen resultaten ietwat vertekend zijn. De resultaten uit dit onderzoek moeten worden beschouwd als een tussenstand. In 2025 wordt aanvullend onderzoek gedaan naar het in dit artikel behandelde onderwerp. De resultaten van dat aanvullende onderzoek worden tegen die tijd samengevoegd met de resultaten hierboven.
De data over journalistieke zzp’ers is afkomstig uit een andere enquête die de NVJ onder freelance journalisten verspreidde. Deze vragenlijst werd in totaal 596 keer (deels of volledig) ingevuld. Bij beide enquêtes is alleen het aantal geldige reacties meegenomen in de in dit artikel gepresenteerde data.
De onderzoeksresultaten werden voor dit artikel aangevuld met data uit andere bronnen, met name die van de Kamer van Koophandel (KvK) als het CBS.
Onderzoekers en anderen die willen grasduinen in de data die afkomstig is uit de NVJ-enquête onder freelancers, kunnen deze (geanonimiseerde) data per mail opvragen.
Praat mee