Arbeidsmarktmonitor: Journalisten zien de werkvloer diverser worden
Hoewel de gemiddelde journalist nog altijd man, wit en 50+ is, vinden journalisten wel dat redacties de laatste jaren diverser zijn geworden. Eén op de drie journalisten hoort zelf bij een minderheidsgroep.
Meer dan de helft van de Nederlandse journalisten (52,55%) zegt dat er de afgelopen drie jaar meer vrouwen op de werkvloer gekomen zijn. Ruim vier op de tien (43,65%) ziet meer collega’s met een migratieachtergrond. En één op de drie journalisten (34,62%) heeft nu meer lhbtqia+’ers (lhbtqia+ staat voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender, intersekse, queer en aseksueel) collega’s op de werkvloer. Slechts een kleine groep journalist vindt de werkvloer minder divers dan drie jaar terug.
Dat blijkt uit onderzoek dat is uitgevoerd in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een grootschalig onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt. Voor dit deelonderzoek verspreidde de NVJ samen met de Universiteit van Amsterdam (UvA) een enquête onder journalisten, waarin zij werden gevraagd naar hun achtergrond, persoonlijke kenmerken en werksituatie. De vragenlijst werd in totaal 591 keer (deels of volledig) ingevuld. Het overgrote deel van de respondenten is afkomstig uit het ledenbestand van de NVJ. Daardoor kunnen resultaten ietwat vertekend zijn.
Wil je meer weten over de wijze waarop dit onderzoek heeft plaatsgevonden, scroll dan naar de verantwoording onderaan dit artikel.
Uit het onderzoek blijkt ook dat er op diversiteit nog wel wat te winnen valt. Het gros van de journalisten vindt dat het aantal collega’s met een fysieke of andere beperking, én het aantal journalisten met een uitgesproken geloofsovertuiging de laatste drie jaar gelijk is gebleven.
Eén op de drie uit minderheidscategorie
Van de journalisten die deelnamen aan het onderzoek, ziet ruim één op de drie (36,88%) zich als onderdeel van een minderheidscategorie. Het vaakst is dat vanwege gender of seksuele geaardheid (respectievelijk 9,88% en 8,33%). Net iets minder dan één op de twintig journalisten (4,78%) heeft een andere etniciteit. De groep journalisten met een fysieke of andere beperking is bijna even groot (4,63%).
Hoger opgeleid en beter verdienend dan ouders
De journalistiek blijft echter nog altijd een hoogopgeleide en relatief rijke ‘bubbel’. Maar binnen die bubbel is er ook toestroom uit andere sociaaleconomische groepen. Ook dat zorgt voor meer diversiteit.
De eerste editie van de NVJ Arbeidsmarktmonitor wordt aan het eind van 2024 gepubliceerd. Wil je in de tussentijd meer resultaten lezen? Klik dan hier.
Eén op de vier (23,4%) Nederlandse journalisten groeide op met ouders met een lagere opleiding en/of een lager inkomen. Zij behoorden volgens hun eigen beschouwing tijdens hun jeugd tot de zogenoemde lagere sociaaleconomische klassen. Net iets meer dan 5% vindt nu zelf nog tot die groep te behoren.
Twee derde van de journalisten (66,4%) rekent zichzelf nu tot die sociaaleconomisch hogere klassen. Dat betekent dat zij redelijk hoog tot hoog zijn opgeleid en/of dat het inkomen van het huishouden redelijk hoog tot hoog is. Vier op de tien (39,4%) zat ook in die klasse tijdens de jeugd en komt dus uit een hoger sociaaleconomisch nest.
Verantwoording
De conclusies en data uit dit artikel zijn afkomstig uit de NVJ Arbeidsmarktmonitor. Voor dit grootschalig onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt werd onder andere een enquête uitgezet onder journalisten, waarin hen werd gevraagd naar hun achtergrond, persoonlijke kenmerken en werksituatie.
Deze enquête werd samen ontwikkeld en verspreid met onderzoeker Mark Boukes van de Universiteit van Amsterdam. De vragenlijst werd in totaal 591 keer (deels of volledig) ingevuld. Het overgrote deel van de respondenten is afkomstig uit het ledenbestand van de NVJ. Daardoor kunnen resultaten ietwat vertekend zijn.
De resultaten werden aangevuld met data uit andere bronnen, waaronder het CBS en de Worlds of Journalism Study, een internationaal onderzoek dat om de paar jaar de staat van de wereldwijde journalistiek onderzoekt.
De resultaten uit dit onderzoek moeten worden beschouwd als een tussenstand. In 2025 wordt aanvullend onderzoek gedaan naar het in dit artikel behandelde onderwerp. De resultaten van dat aanvullende onderzoek worden tegen die tijd samengevoegd met de resultaten hierboven.
Onderzoekers en anderen die willen grasduinen in de data die afkomstig is uit de NVJ-enquête onder freelancers, kunnen deze (geanonimiseerde) data per mail opvragen.
Praat mee