Arbeidsmarktmonitor: Waar lagen de baankansen in 2024?
Het aantal journalistieke vacatures is in 2024 fors gedaald. Waar werkzoekenden in 2023 nog ruim 1300 vacatures hadden om uit te kiezen, waren dat er afgelopen jaar ruim duizend. De omroepen hadden de meeste banen te vergeven, mede door een professionaliseringsslag bij de streekomroepen.
Dat blijkt uit data die werd verzameld in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een meerjarig project waarbij de journalistieke arbeidsmarkt in kaart wordt gebracht. De voor dit specifieke onderzoek gebruikte data zijn afkomstig van Jobdigger, een bedrijf dat geautomatiseerd het internet afspeurt naar vacatures en deze in kaart brengt. Deze data zijn vervolgens vergeleken met data uit de vacaturebank van Villamedia.
Meer informatie over de onderzoeksmethode vind je onderaan dit artikel.
In 2024 trof Jobdigger in totaal 1047 vacatures voor journalistieke functies aan op het web. Dat is een daling van bijna 21% ten opzichte van het jaar ervoor. Toen trof het bedrijf 1324 vacatures voor journalistiek werk aan op internet. In 2024 lag het aantal vacatures het laagst in het derde kwartaal. Dat was in 2023 ook al het geval. In het vierde kwartaal van 2024 waren er de meeste vacatures. Ook dat was het jaar ervoor niet anders.
Als kanttekening bij deze data moet opgemerkt worden dat lang niet alle vacatures voor journalistieke functies online worden geplaatst. Diverse werkgevers zijn in het vierde kwartaal een pas op de plaats vaan maken met de inhuur van zzp’ers, omdat de Belastingdienst heeft aangekondigd vanaf dit jaar actief te gaan handhaven op de wet DBA. Een aantal redacties heeft daarop een deel van hun freelancers een contract aangeboden. Omdat er voor deze functies niet is geworven, komen ze niet terug in de vacaturedata.
De omroepen hebben de meeste banen
Wie in 2024 een (nieuwe) baan in de journalistiek ambieerde, kon daar het best naar zoeken bij een van de omroepen. Zowel de Jobdigger-data als de gegevens van Villamedia laten zien dat de omroepen vorig jaar veruit de meeste werkplekken te vergeven hadden.
Van alle door Jobdigger verzamelde vacatures, was ruim de helft (56%) afkomstig van een omroeporganisatie. Dat is net iets meer dan in 2023, toen nog 51% van de advertenties uit de Jobdigger-data door een omroep was geplaatst. Bijna één op de drie vacatures (32%) werd in 2024 geplaatst door een uitgeverij. Net iets minder dan het jaar ervoor (34%).
De Villamedia-data bevestigen deze trend: ook bij Villamedia plaatsten omroepen veel meer vacatures dan uitgeverijen. Het verschil tussen de twee typen organisaties was bij Villamedia veel groter: 23% van de vacatures kwam van uitgeverijen, 69% van de omroepen. In 2023 was die verdeling ongeveer hetzelfde.
Wil je meer lezen over de NVJ Arbeidsmarktmonitor? Kijk dan hier voor meer artikelen. Er is ook een nieuwsbrief. Deze komt ongeveer eens per kwartaal uit. Jezelf inschrijven voor die nieuwsbrief doe je hier.
Anders dan bij de data van Jobdigger, komen in de Villamedia-data ook vacatures voor die geplaatst zijn door niet-journalistieke organisaties. Van deze advertenties was meer dan de helft (54,06%) afkomstig uit de marketing- of communicatiebranche.
Streekomroep in opkomst
Opvallend is dat lokale- en streekomroepen in 2024 meer vacante posities te bieden hadden. Deze kleine omroepen plaatsten in totaal 62 vacatures, ten opzichte van de 40 die ze het jaar ervoor uitzetten. Niet alleen het totaal aan openstaande posities bij lokale- en streekomroepen liep op, de groep omroepen die een vacature plaatste groeide ook. In 2024 waren er 23 lokale- of streekomroepen die een journalistieke vacature plaatsten. Een ruime verdubbeling ten opzichte van 2023, toen er nog slechts tien lokale- en streekomroepen een openstaande positie te vergeven hadden.
In 2024 was 35% van de door omroepen geplaatste journalistieke baanopeningen afkomstig van een lokale- of streekomroep
Verwonderlijk is die groei niet. De lokale omroepen worden sinds enkele jaren stukje bij beetje omgevormd tot streekomroepen. Daarbij is het doel dat de omroepen zich professionaliseren, mede door de mogelijkheid professionele journalisten in dienst te nemen. Dat leidt logischerwijs ook tot meer vacatures. In 2024 was 35% van de door omroepen geplaatste journalistieke baanopeningen afkomstig van een lokale- of streekomroep.
Ondanks die toename in vacante posities bij kleine omroepen, was het gros van de openstaande journalistieke banen nog altijd te vinden in de Randstad. In 2024 werd bijna 47% van de vacatures geplaatst vanuit Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Hilversum en Rotterdam. Het aandeel ‘Randstad-vacatures’ daalde wel ten opzichte van 2023: toen was nog bijna 52% van de openstaande banen in één van de vijf genoemde steden te vinden. Er werden in 2024 ook vanuit meerdere verschillende gemeentes journalistieke vacatures geplaatst (+5%) dan het jaar daarvoor.
Behoefte aan brede inzetbaarheid
Zowel bij de omroepen als de uitgeverijen werd in vacatures het vaakst gevraagd naar een allround redacteur. In 30,7% van de openstaande functies die Jobdigger vond, werd gezocht naar een redacteur (in 2023 was dat nog 32,3%). Er was ook opnieuw veel vraag naar online redacteuren: 13% van de vacante Jobdigger-posities was voor een online redacteur.
De data laten zien dat werkgevers meer behoefte hebben aan breed inzetbare redacteuren, dan aan journalisten die werken binnen strak afgekaderde functies als videoredacteur
Andere journalistieke functies waar relatief vaak op geworven werd, waren die van journalist, verslaggever en eindredacteur. In de advertenties op Villamedia werd de invulling van vrijwel dezelfde journalistieke functies gezocht, al wijkt de verdeling in de aantallen en procenten wel wat af van de Jobdigger-data. Zowel in vacatures bij Villamedia als bij Jobdigger wordt relatief weinig gezocht naar correspondenten, datajournalisten, camjo’s, onderzoeksjournalisten en adjunct-hoofdredacteuren.
De data laten zien dat werkgevers meer behoefte hebben aan breed inzetbare redacteuren, dan aan journalisten die werken binnen strak afgekaderde functies als videoredacteur. Dat is onveranderd ten opzichte van de situatie in 2023.
Net wat meer banen voor fulltimers
Over het hele jaar genomen, werden er in 2024 net wat meer advertenties geplaatst voor een fulltime baan dan voor een parttime functie. In 51% van de vacatures werd een fulltimer gevraagd. In 2023 was er juist net wat meer vraag naar parttimers: toen werd in 52,24% van de vacatures gevraagd naar een parttime medewerker.
Dat er in heel 2024 vaker om fulltimers werd gevraagd dan om parttimers, komt met name door de vacatures in de eerste helft van het jaar. In de maanden januari tot en met juni, was er aanzienlijk meer vraag naar fulltimers. Tussen juli en augustus was er juist meer vraag naar parttimers. Vier op de tien vacatures was voor een vaste functie Wie een vaste baan ambieert, kan volgens de Jobdigger-data beter fulltime werken dan parttime In ongeveer een kwart van de vacatures werd een tijdelijk contract aangeboden, zonder uitzicht op een vast contract. Bij één op de drie vacatures werd gezocht naar een zzp’er of interimmer. Wie een vaste baan ambieert, kan volgens de Jobdigger-data beter fulltime werken dan parttime. In twee op de drie vacatures voor vaste banen werd een fulltimer gezocht. Bij vacatures waarin gevraagd werd om een zzp’er of interimmer, was de verdeling precies omgekeerd: in tweederde van de gevallen zocht men daar een parttimer. Verwonderlijk is dat niet: met name zzp-opdrachten zijn van nature vaak van tijdelijke aard. Veel minder vacatures voor junior-functies Voor vers afgestudeerden waren er in 2024 wel een stuk minder vacatures dan in het jaar ervoor. Dat blijkt uit data van arbeidsmarktonderzoekbureau Intelligence Group, die ook te vinden zijn bij Jobdigger. In 2023 werd in 56% van de vacatures een junior-positie geboden (tot 5 jaar ervaring), in 2024 was dat 36%. Voor vers afgestudeerden waren er in 2024 wel een stuk minder vacatures dan in het jaar ervoor Het aantal vacatures waarin een medior-positie (5 tot 10 jaar ervaring) werd geboden, lag in 2024 aanzienlijk hoger: 62%, tegenover 40% in 2023. Slechts 2% van de door Jobdigger gevonden vacatures was in 2024 voor personen met meer dan tien jaar ervaring. Dat wil niet per se zeggen dat er geen functies voor seniors waren: deze functies worden traditiegetrouw vaak intern gevuld. In vacatures voor journalistieke functies werd gemiddeld een salaris geboden van 53.000 euro per jaar, blijkt uit data van Intelligence Group. Dat is net wat meer dan in 2023, toen gemiddeld 50.500 euro werd geboden. Omdat in lang niet alle vacatures een salarisindicatie werd gegeven, (in slechts 35% van de vacatures voor journalistieke functies werd iets gezegd over de hoogte van het salaris) is het mogelijk dat het werkelijke gemiddelde jaarloon anders ligt. Andere bronnen, waaronder Loonwijzer.net, de Nationale Beroepengids en vacatureplatform Indeed, komen uit op een gemiddeld jaarinkomen variërend van 35.000 en 55.000 euro.
Het aantal vacatures waarin een vaste baan werd aangeboden, lag in het derde en vierde kwartaal van 2024 aanzienlijk lager dan gemiddeld. Toch werd in heel 2024 in uiteindelijk vier op de tien vacatures nog gezocht naar iemand die fulltime wil komen werken. Onder vacatures voor vaste banen worden vacante posities meegeteld waarin een contract voor onbepaalde tijd wordt geboden, of contracten voor bepaalde tijd met uitzicht op een vast contract.
Afgaande op de vacatures, is en blijft de journalistiek een vak voor hbo’ers. In 2024 was hbo in 97,5% van de openstaande functies het minimale gevraagde werk- en denkniveau. In de overige 2,5% van de gevallen, werd een universitaire opleiding gevraagd. Vacatures waarin naar mbo’ers werd gezocht, zijn in 2024 niet online geplaatst. De verdeling in gevraagd opleidingsniveau is vrijwel gelijk aan 2023. In dat jaar werd in 97% van de vacatures een hbo’er gezocht, en in 3% een universitair geschoolde.
Verantwoording
Voor dit onderzoek maakten we gebruik van data van Jobdigger, een analysetool die het internet afspeurt naar vacatures en deze doorzoekbaar maakt. Daarnaast gebruikten we data uit de vacaturedatabase van Villamedia. Alle data hadden betrekking op het jaar 2024. Deze data zijn vergeleken met data uit 2023, die bij een eerder onderzoek zijn geanalyseerd.
De Jobdigger-data leverden in totaal 1047 vacatures voor journalistieke functies op. Bij Villamedia werden in totaal 483 vacatures voor journalistieke functies gevonden. Het verschil in aantal kan worden verklaard door het feit dat niet alle vacatures bij Villamedia worden geplaatst. Daarnaast plaatst één grote uitgever van nieuwsmedia sinds medio 2023 geen vacatures meer bij Villamedia. De Jobdigger-data is om die reden betrouwbaarder.
Bij Jobdigger bekeken we alleen die vacatures waarbij het woorddeel ‘journa’ in de tekst voorkwam. Van deze vacatures bekeken we de functietitel, het gevraagde opleidingsniveau, het soort dienstverband (parttime, fulltime), de dienstbetrekking (vast, tijdelijk en zzp/interim), het type werkgever en andere data. Vacatures die geen betrekking hadden op journalistieke functies maar waar het woorddeel ‘journa’ wel voorkwam in de tekst (zoals communicatiemedewerkers) filterden we uit de data gefilterd.
De Villamedia-data gebruikten we vooral als vergelijkingsmateriaal, maar waar nodig ook als aanvulling. Omdat Villamedia ook vacatures plaatst voor niet-journalistieke functies (zoals communicatiefuncties), zijn in deze analyse alleen de vacatures voor journalistiek werk meegenomen. Hoewel de data van Villamedia minder volledig zijn dan die van Jobdigger - niet iedere werkgever die een vacature online plaatst, plaatst deze immers óók bij Villamedia - laten de twee datasets wel dezelfde trends zien.
Praat mee