Amber Groeneweg, Mike Versluis en Sander de Jonge in de Schepping over hun journalistieke theatervoorstelling ‘Me, Myself & AI’

Journalistiek theater is geen nieuw fenomeen, maar binnen journalistieke opleidingen nog verre van een omarmde vorm. Toen wij – drie afstuderende studenten aan Fontys Journalistiek – besloten af te studeren met een journalistiek theaterstuk, waren we dan ook een beetje de vreemde eenden in de bijt.

De vraag ‘Maar is het wel journalistiek?” kregen we niet alleen van docenten, maar bleven we ook onderling herhalen. En terecht. Want hoe vermeng je journalistiek met theatrale verbeelding, zonder de betrouwbaarheid te verliezen? Hoe vertel je een feitelijk verhaal in een vorm die van nature ruimte laat voor interpretatie en gevoel?

Wat ons verbond, was de behoefte om journalistiek voelbaar te maken. Wij geloven dat theater dé plek is waar een verhaal niet alleen verteld wordt, maar ook gevoeld en beleefd. Een ruimte creëren waarin journalist, publiek én bron samenkomen. Een plek voor verbondenheid – iets wat wij in de journalistiek soms misten.

We begonnen met het kiezen van een onderwerp. Een thema dat momenteel veel speelt, bij onszelf en de mensen om ons heen: AI. Vooral de menselijke kant van deze technologie trok onze aandacht. En hoe meer we in gesprek gingen met mensen om ons heen, hoe meer we merkten dat iedereen er op zijn eigen manier mee omgaat. De een gebruikt het puur voor studie; een ander juist als een soort therapeut om zijn hart te luchten. Al snel liepen we tegen steeds meer vragen aan: een emotionele band opbouwen met een systeem dat altijd bereikbaar is, niet oordeelt, maar ook niks terugvoelt. Is dat problematisch – of juist tekenend voor deze tijd? En wat zegt dat over ons als mens?

We interviewden filosofen, psychologen, AI-experts en bestudeerden diverse literatuur. En toen kwam het punt waarop we dit moesten vertalen: van een berg aan onderzoek naar een script. Van interviews naar scènes. Daar begon het spannende, maar vooral ook leuke deel: dialogen schrijven, met een acteur werken en keuzes maken.

Telkens stelden we elkaar de vraag: hoe ver kunnen we gaan met theatrale elementen zonder de journalistieke kern te verliezen? Het is een zoektocht waarin we scherp moeten blijven op onze rol als verteller, maker én onderzoeker.

Dat die zoektocht niet alleen voor ons nieuw was, bleek ook op school. Een journalistiek afstudeerproject op de planken? Dat moest even langs de examencommissie. Maar de wereld verandert, en de journalistiek verandert mee. Wij hopen op 20 mei niet alleen een sterke voorstelling neer te zetten, maar ook een opening te maken voor live journalistiek binnen het onderwijs van Fontys Journalistiek.