Zoë Papaikonomou: ‘Als je de norm centraal stelt voel je sneller hoe belachelijk of discriminerend sommige vragen, acties of opmerkingen zijn’

‘U bent al 17 jaar lid van LinkedIn’. Dit berichtje - vergezeld van een vrolijke digitale taart - stuurde het grootste zakelijke social media platform ter wereld me onlangs. Ik werd dus al lid in 2008. In die tijd werkte is als nieuwsverslaggever bij Amsterdamse stadszender AT5. Sociale media maakten in rap tempo hun opmars en begonnen steeds meer een handig onderdeel van ons journalistieke werk te worden: politici volgen op Twitter, in de gaten houden wat de ‘gewone burger’ vindt op Facebook en mogelijke, interessante bronnen vinden via LinkedIn. In die tijd typte je eigenlijk alleen je cv over op LinkedIn en wist je vooral niet zo goed wat je er verder mee aan moest.

Maar het zakelijke platform groeide snel. Recruiters ontdekte het als een handige plek om te werven. En net als op Facebook en Instagram begonnen gebruikers ook posts te schrijven. Van het delen van een interessant artikel tot een ‘bedankt dat ik hier en hier een lezing mocht geven’ tot vacatureoproepen. In 2015 gaf ik les aan de opleiding Journalistiek in Zwolle en werkte ik als zzp’er in de media; ik werkte onder meer samen met Annebregt Dijkman aan het boek ‘Heb je een boze moslim voor mij?’ over het gebrek aan diversiteit en inclusie in de journalistiek.

Dit boek was een directe aanleiding om ook zelf regelmatig te gaan posten op LinkedIn. Ik schreef vooral over discriminatie en het gebrek aan gelijkwaardigheid in de media en wat de gevolgen hiervan waren voor de nieuwsconsument. Later verbreedde ik dat naar diversiteit en inclusie in organisaties, mede door mijn tweede boek De Inclusiemarathon.

Het posten op LinkedIn werd zo een manier om een community te vinden en op te bouwen en daarmee kennis en ervaringen mee uit te wisselen. Maar ook een manier om mijn stem te vormen en vrijuit te schrijven over discriminatie en machtsmisbruik. Onderwerpen die institutionele media helaas vaak schuwen. Ik probeerde verschillende vormen uit om te laten zien hoe ontwrichtend en onrechtvaardig discriminatie is.

Bijvoorbeeld via de rubriek #WeDraaienHetMaarWeerEvenOm waar de witte man vaak het onderwerp is van diversiteitsbeleid. Wanneer je de norm centraal stelt voelen mensen veel sneller hoe belachelijk dan wel discriminerend sommige vragen, acties of opmerkingen zijn. Maar ik ging bijvoorbeeld ook nieuwskoppen verbeteren om te laten zien hoe taal discriminatie kan verhullen of bagatelliseren.

In oktober 2024 kwam de directeur van Cultuurhuis Kade40, Barry Marré, bij me op de lijn of hij rondom internationale vrouwendag (8 maart) mijn LinkedIn-posts mocht exposeren. ‘Exposities zijn toch voor kunstenaars?’, was mijn eerste gedachte. Maar vervolgens: ‘waarom ook niet’! Met behulp van projectleider Sanne Sprengers zijn we posts gaan kiezen, sommige opnieuw gaan vormgeven en de ruimte gaan inrichten.

Een bezoek aan de tentoonstelling moet ertoe leiden dat je gaat nadenken over hoe taal (on)gelijkwaardigheid weerspiegelt en je tot – hopelijk – een iets bewuster nieuwsconsument maken. Niet alleen door de kijken, luisteren en lezen, maar vooral ook door zelf mee te doen (nieuwskoppen te verbeteren) en in gesprek te gaan met elkaar.