De schepping: Hoe Arjan Visser via de Tien Geboden tot zijn nieuwe roman kwam

Het begon ermee dat iemand me vroeg of ik werkelijk geloofde dat de mensen die ik voor de Tien Geboden-reeks in Trouw interviewde altijd de waarheid spraken. Was het niet zo, vervolgde deze persoon (witte cis-man, getrouwd, middelbare leeftijd), dat de meesten zich bij vragen rondom - ‘Willekeurig voorbeeld’ – het gebod ‘Gij zult niet echtbreken’ wijselijk op de vlakte hielden?

Hoe de rest van het gesprek verliep ben ik vergeten, maar ik herinner me nog wel hoe ik de volgende ochtend het idee voor een nieuwe roman in een paar zinnen had samengevat: Nationale bekendheid die zich al jaren ergert aan de ‘schijnheiligheid’ van mijn Tien Geboden-gasten, heeft, aan ’t einde van zijn/haar leven gekomen, niets meer te verliezen en wil publiekelijk een gruwelijke ‘zonde’ opbiechten. Is bovendien bereid een groot bedrag voor de publicatie neer te tellen, mits het verhaal letterlijk en ongekuist in de krant wordt afgedrukt.

Scandaleuze Tien Geboden-aflevering
Wat hij/zij had misdaan, liet ik nog even in het midden. Werken aan een roman was al eerder de ideale tegenhanger van mijn journalistieke activiteiten gebleken, maar dit keer kon ik mezelf als hoofdpersonage opvoeren en gebruik maken van de kennis die ik tijdens mijn carrière als interviewer had opgedaan. Na een aantal maanden te hebben besteed aan het in elkaar zetten van die unieke, scandaleuze Tien Geboden-aflevering, ging ik bedenken wat een interviewer ertoe kon drijven in te stemmen met dit wonderlijke verzoek en kwam als vanzelf uit bij de vraag waarom iemand er überhaupt voor kiest om van het dag in- dag uit anderen op een schild tillen z’n vak te maken?

Doordat ik in de hoek zit waar Bekende Nederlanders hun spullen verkopen produceer ik altijd de zogenaamde ‘human interest’-interviews en moeten de gesprekken zo persoonlijk mogelijk zijn. De interesse voor al die ontboezemingen was, is en blijft oprecht, maar werkend aan dit boek, zag ik - haast tot mijn schrik - het belangrijkste thema opdoemen: de zucht naar erkenning, nee, erger nog: het gevoel miskend te worden.

Nu begon het pas tot me door te dringen dat het wegcijferen, het dienstbaar opstellen, me na al die jaren behoorlijk dwars was gaan zitten. Zeker als de geïnterviewden schrijvers waren die twee uur lang mochten doorzagen over hun literaire successen – waar mijn opmars na het winnen van twee debutanten-prijzen min of meer tot stilstand was gekomen. Dat wás het onderwerp: een wanhopig verlangen van iemand (dat was ik natuurlijk, in een dramatische vermomming) die non stop had geluisterd en nu ook wel eens gehoord wilde worden.

Het ‘aanbod van de Nationale Bekendheid’ bleef de start van het verhaal, maar wat het de interviewer aan het einde heeft opgeleverd, kwam ook voor mijzelf als een grote verrassing.