TRIK: Zelf eerst dingen proberen, publiceren en testen werkt als een proeftuin voor je uiteindelijke uitgave

Hoe moeilijk is het om een boek gepubliceerd te krijgen als hardcore 25-jaar-in-het-vak politiek cartoonist? De vraag is hoe erg wil je het? Je moet het pure creëren ervan - lees ‘het scheppen’ - fantastisch vinden. En het belangrijkste is dat je iets maakt wat je zelf tof vind, en niet gaat ‘maken’ met de lezer in gedachte.

25 jaar TRIK, dat leek me een goede aanleiding voor een nieuw boek, maar daar ging wat aan vooraf. Want de tip is dat je zelf eerst dingen probeert, publiceert en test. Dat is in tekenland heel normaal, zeker bij striptekenaars en kunstacademie studenten. We noemen dit ‘smallpress’ wat leidt tot mooie zelf uitgegeven boekjes en zines in kleine oplage. In mijn geval had ik afgelopen jaren enkele cartoonmagazines gemaakt. Daar leer je van. Het werkt als een proeftuin voor je uiteindelijk uitgave. Zo is het bij Pluche ook gegaan.

De magazines gaven de uitgever een goede indruk van hoe het boek zou kunnen worden. Creatief gezien wist ik heel goed wat er anders moest. Het was teveel hetzelfde, cartoon na cartoon, puur chronologisch. Ook merkte ik dat beeldende adempauzes nodig waren. Dus er moest iets anders bij, iets niet-politieks. Daardoor kwam ik op de portretten die ik de afgelopen jaren had gemaakt, als broodnodige afwisseling in het boek.

Inmiddels was het kabinet gevallen, wat maakte dat ik snel schakelde. Dat was naast 25 jaar TRIK de perfecte aanleiding voor een nieuw boek. Met dat in mijn achterhoofd belde ik met Concerto Books. Na hun enthousiaste reactie zei ik: “Heren, ik ben blij dat jullie het zien zitten, maar het boek moet er dan wel liggen op de dag van de verkiezingen!” Het werk in het boek was voor 80 procent al gemaakt, want het was al gepubliceerd als politieke cartoon. Het maakproces was vooral schaven en schrappen. Ik wilde zappen tussen nieuws en portretten, om de lezer mee te trekken in mijn wereld. Het was zoeken naar balans. Daarom noem ik het gekscherend een zelfhulpboek; het helpt de lezer, maar ik bedoel natuurlijk vooral mijzelf. Door te tekenen over het nieuws, weet ik er mee om te gaan. Het is pure therapie.

De opmaak van het boek lag in mijn handen, daarbij bleken mijn Indesign skills minder dan gedacht. Gelukkig kon ik terugvallen op mijn netwerk. In het verzamelgebouw waar ik zit, liep ik de trap op naar de bovenburen van Blikgoed, specialisten in opmaak van boeken en boekomslagen. Zij hebben me goed geholpen met alle technische details. De tip is om mensen te vragen of ze je willen helpen en ook anderen te helpen als die iets nodig hebben. Want je weet nooit waar je iemand weer tegen gaat komen. Quid pro quo. Daarmee bouw je een netwerk op wat je nodig hebt.

Bloed, zweet en tranen zaten dus vooral in de opmaak, ‘finetunen’ en halen van de deadline. Ik heb daar de laatste weken van de zomervakantie snoeihard aan gewerkt. Want het moest gelanceerd worden op 28 oktober. Op 1 september belde Hansje Joustra van Concerto Books, waar het drukbestand bleef! Hij had me goed te pakken. Ik had nog een week, maar ik zat meteen tegen het plafond! “..Doe ik altijd bij tekenaars, om te kijken of ze wakker zijn en ze scherp te houden, hahaha!” (..)

Een boek maken is puur persoonlijk en als het helemaal is geworden zoals je het had voorgesteld, dan is het echt magisch. Resultaat ‘Een bonte verzameling van politieke new wave cartoons die uw geest zal scherpen, gelardeerd met portretten van hedendaagse culthelden en ander prikkelend beeldgeweld’ aldus de maker zelf.