Tom van den Oetelaar kreeg te maken met een ongeordend archief en een zoektocht naar foto’s

6 januari 2025. Onderweg naar de nieuwjaarsreceptie, op zoek naar een nieuwe uitdaging voor het komend jaar, besluit ik m’n plan voor een boek over de geschiedenis van Omroep Brabant te pitchen. “En jij wilt dat gaan schrijven?” reageert hoofdredacteur Renzo Veenstra belangstellend. We gaan even apart zitten.

Er is genoeg interessants om over te schrijven, houd ik hem voor. Omroep Brabant was in 1976 de eerste zelfstandige regionale omroep van Nederland. Maar al na anderhalf jaar moest die met een publieksactie, ‘Houdt Omroep Brabant in de lucht’ worden gered. Begonnen in de regio Eindhoven, breidde de omroep eind jaren 80 uit met studio’s in Breda, Tilburg en Den Bosch. Studio’s die later ook weer werden wegbezuinigd. Bij de start van televisie moest de zender worden gedeeld met het commerciële TV8. Weer later zou de omroep, ten koste van tv, kiezen voor een voortrekkersrol online.

Veenstra is enthousiast en ik schrijf op een A4tje een compacte pitch voor het managementteam. Dat geeft groen licht. In 2025 krijg ik één dag per week om aan m’n boek te werken. Voor de eindredactie vraag ik collega Henk van Ingen. Hij heeft het grootste deel van z’n carrière bij concurrent BN DeStem gewerkt en kan mijn verhaal dus met een gezonde afstand kritisch lezen.

Het ongeordende Omroep Brabant-archief is een uitdaging. Maar uit documenten, jaarverslagen, krantenartikelen en tientallen interviews met oud-medewerkers reconstrueer ik de geschiedenis van mijn omroep. Dat ‘mijn’ verandert als ik na de zomer, na een dienstverband van 25 jaar, besluit over te stappen naar Fontys Hogescholen om als docent een nieuwe generatie journalisten op te gaan leiden. Met de omroep kom ik overeen de klus freelance verder af te maken.

In mijn laatste werkweken bij de omroep trek ik een sprint. Als ik ongeveer driekwart af heb, bied ik dat vast ter lezing aan aan Veenstra en directeur Hanneke Koppers. Mijn verhaal is lang niet altijd positief. Op het wegbezuinigen van de regioredacties en het opheffen van de varia tv-redactie om ruimte te geven aan online reageren (oud-) collega’s kritisch. Maar los van enkele stilistische opmerkingen zijn Koppers en Veenstra enthousiast over het verhaal tot nu toe.

Mijn ambitie is om het boek rijk te illustreren met foto’s. Maar in een van origine radiobedrijf was beeld in eerste instantie geen prioriteit. Jeroen Arts biedt uitkomst. Hij is liefhebber van omroep én heemkunde en thuis in Brabantse archieven. Hij vindt uniek beeldmateriaal, speurt rechthebbenden op en zorgt er zo voor dat het boek in het voorjaar van 2026 rijk geïllustreerd naar de drukker kan.

Op 1 september 2026, de dag waarop het 50 jaar geleden is dat omroepster Els van Essen de gedenkwaardige woorden “En dit is Omroep Brabant vanuit Eindhoven” voor het eerst sprak, zal het boek, te midden van vele oud-medewerkers, worden gepresenteerd.