In memoriam: Stan de Jong (1963-2025): ‘Zijn werk was alles’

‘Verschrikkelijk ambitieus’ noemt Steenhuis De Jong. ‘Stan kon zich enorm vastbijten in zijn onderwerp en kwam eigenlijk altijd met opzienbarend nieuws. Ook een voordeel ten opzichte van zijn collega’s: een privéleven had hij niet, zijn werk was alles.’ Wie De Jong opzocht in zijn flat in Buitenveldert, struikelde inderdaad over de stapels paperassen. En over de volle asbakken.

Ook deed De Jong voor HP onderzoek naar de Deventer moordzaak – wat leidde tot zijn eerste boek – en de moord op Pim Fortuyn. In 2005 maakte hij samen met Katja Schuurman, de documentaire ‘Prettig weekend ondanks alles’, over de moord op Theo van Gogh. Naar aanleiding hiervan werden er Kamervragen gesteld over het functioneren van de AIVD.

Voor weekblad Nieuwe Revu verdiepte De Jong zich vanaf 2006 in de misdaadjournalistiek. Zo maakte hij onder meer portretten van de verdachten in het liquidatieproces Passage. Behalve zijn vasthoudendheid herinnert oud-collega Koen Voskuil zich De Jongs stijlvolle pen. Met Voskuil onderzocht De Jong de rol van de Italiaanse maffia in Nederland, wat leidde tot een serie artikelen en twee boeken.

Toen de redactie van Nieuwe Revu in 2011 grotendeels werd ontbonden, besloot De Jong de journalistiek te verlaten. Althans, hij richtte zich op een carrière in het onderwijs en ging journalistiek doceren aan de Hogeschool Saxion in Enschede.

Het schrijverschap gaf hij nooit op. Samen met Voskuil maakte hij de eerste biografie over voormalig VVD-minister en Eurocommissaris Neelie Kroes. Daarna schreef hij onder meer twee boeken over de bekende strafpleiter en kortstondig FvD-politicus Theo Hiddema.

Oud-collega’s herinneren De Jong zich als een opgewekte pessimist, en als een einzelgänger die zijn vriendschappen koesterde. Zijn jeugd was niet gemakkelijk geweest, wisten intimi. Waarschijnlijk mede daardoor hing er volgens Steenhuis altijd iets sombers om hem heen. ‘Stan was een lone wolf, iemand die er een zekere vreugde in schiep dat hij op eerste en tweede kerstdag lekker hard kon werken, want er was toch niemand om naartoe te gaan.’

Tegelijk waren er weinig mensen met wie je zo goed een biertje kon drinken. De Jong behoorde jarenlang tot de habitués van het hoofdstedelijke journalistencafé De Pels, waar hij na zijn ‘emigratie’ naar Enschede zeer werd gemist. 
De Jong dacht na over een nieuw boek, maar werd eind juli getroffen door een hartinfarct. Een tweede hartaanval werd hem eind september fataal. Stan de Jong is 61 jaar geworden.