Eva Koreman over hoe je de nalatenschap van het Simplisties Verbond viert zonder in herhaling te vallen

Elke keer als mijn vader een foto van mij wilde maken, en mijn moeder erbij kwam staan, riep hij: “nou, je staat er weer mooi op, wethouder Hekking!”. De positivo, jemig de pemig, de regelneef, het kwam allemaal wel eens voorbij in ons gezin (de geilneef gelukkig wat minder vaak, dat zou ongemakkelijk zijn geweest). In mijn puberteit kwam ik erachter dat we deze toevoegingen aan het vocabulaire allemaal aan die twee mannen te danken hadden waar mijn ouders zo graag naar keken: van Kooten en de Bie.

Van Kooten en de Bie, Koot & Bie, zijn verankerd in ons collectieve geheugen. 50 jaar na de oprichting van het Simplisties Verbond zijn de talloze typetjes ook voor twintigers (of jonger) te herkennen en om van te houden, en dat durf ik nog stelliger te beweren sinds ik meewerk aan het programma ‘Toen Werd Nu’. We wilden Van Kooten & de Bie vieren, maar dat niet doen door simpelweg te herhalen of te compileren.

Grasduinend door de talloze sketches, programma’s en fragmenten kwamen we telkens tot de conclusie: hun nalatenschap is niet alleen nog steeds actueel, het lijken wel voorspellers. Dat is vaak ontzettend grappig, maar soms ook pijnlijk. Jacobse en van Es met de Tegenpartij, ze passen precies in het huidige kabinet. Al decennia voor de sleepwet waarschuwde de Bie ons voor de datahonger van de overheid. Walter de Rochebrune is de complotdenker avant la lettre.

We maken nu tien afleveringen met evenzoveel thema’s, maar daar zouden er zo nog tien bij kunnen, het is zo rijk, zo veel. Van gender tot oorlog, van de woningcrisis tot controlestaat, er zijn zoveel actuele paraplu’s waar de sketches naadloos onder passen. Wij hebben per thema een moderne duider gezocht, zoals Lamyae Aharouay over populisme en Abdelkader Benali over taal. Iedereen die wij benaderden, ongeacht de leeftijd, kon favoriete fragmenten of typetjes oplepelen. Iedereen lijkt een herinnering te hebben die direct of indirect te koppelen is aan deze twee mannen.

Ik had altijd warme gevoelens bij van Kooten en de Bie, maar door het maken van dit programma ben ik van ze gaan houden, ik ben zo diep onder de indruk van de visie, het vakmanschap, de intelligentie. Ze zijn een genre op zichzelf, wat ergens ook een verdrietige conclusie is. Zoals Marleen Stikker (directeur van Waag Futurelab en stond aan de wieg van het internet) prachtig in de aflevering over Privacy zegt: Koot en Bie zijn de Cassandra’s van deze tijd. Hadden we over sommige dingen maar iets beter naar ze geluisterd, dan had de wereld er een stukje mooier uit gezien.

Een interview met Eva Koreman verschijnt half december in Villamedia’s Interview Winternummer.