De Ontdek je Heilige Graal podcast: Een persoonlijke, maar universele heldenreis van trauma naar heling

Om maar meteen met de titel in huis te vallen: dé podcast vol praktische tools voor traumaverwerking - gemaakt door twee journalisten - heeft een wat ongewone naam. De bedenker van de podcast ben ik: Rianne van Kuil. Journalist van professie, maar ook auteur en expert op het gebied van traumaverwerking, vanuit het perspectief van de ervaringsdeskundige.

Toen ik negen jaar geleden begon met het schrijven van een persoonlijk, hands-on boek over traumaverwerking ontdekte ik literatuurwetenschapper Joseph Campbell. Hij heeft dé oer-vertelling van elke mythe bestudeerd en is met de theorie gekomen dat elk verhaal dan wel uniek is, maar niet bijzonder: zoals een held met de duizend gezichten.

Zo wilde ik mijn persoonlijke ervaringen ook laten dienen: als illustraties van het universele verhaal van trauma en heling. Een held is natuurlijk altijd (meestal tegen wil en dank) op zoek naar een schat. Een Heilige Graal! Van oorsprong staat de Heilige Graal voor het verlossen van lijden en het ontdekken van je ware zelf. En daarmee werden boek en podcast geboren.

In de podcast vraagt goede vriend en wielercommentator bij de NOS, Andries Lamain, mij het hemd van het lijf over traumaverwerking en het versterken van je identiteit. Dit doet hij met een enorme traumasensitiviteit. Andries is – zeg ik natuurlijk geheel objectief – ongelofelijk goed in het aanvoelen of er voldoende veiligheid is om pijnlijke of moeilijke vragen te stellen.

In de journalistiek worden er met grote regelmaat portretten gemaakt van mensen die verschrikkelijke dingen hebben meegemaakt, traumatische ervaringen. En niet zelden slaan journalisten de plank mis door bijvoorbeeld de ondervraagde geen gevoel van veiligheid te geven, terwijl iemand wel zijn ziel en zaligheid blootgeeft. Dat heb ik in mijn werk én ook als geïnterviewde ervaren.

Andries schuwt dan wel geen vraag, de manier waarop hij zijn vragen poneert spreekt altijd van een warmte en inlevingsvermogen. Waardoor het voor mij – de ervaringsdeskundige met een heel rijtje intense complexe trauma’s zoals seksueel misbruik en een onveilige gezinssituatie – elke keer de bedding biedt om eerlijk mijn ervaringen te delen, de theorie uiteen te zetten en handvatten te geven voor herstel.

Indachtig Joseph Campbell, zijn mijn persoonlijke ervaringen slechts een kapstok voor het grotere universele verhaal. We behandelen dan ook een scope aan onderwerpen. Van depressie tot dissociatie en van familiegeheimen tot seksueel geweld.

Hierbij werken we elke week met een uitgebreid script. Waarbij we vaak starten met iets luchtigs of persoonlijks, om vervolgens in het universele en toch persoonlijke verleden te duiken. We onderbouwen onze gesprekken met wetenschappelijke literatuur en kennis van de psychologie en psychiatrische verstoringen. We zijn niet voor niets onderzoekers in hart en nieren.

Daarna kijken we naar het heden: hoe uit het trauma zich in je leven nu? Om altijd hoopvol te eindigen met heel concrete, praktische tools om zelf stappen te kunnen zetten in je eigen verwerking. In met name dat laatste verschillen we van andere media, die meestal vooral psycho-educatie geven.

En hoewel Andries bij aanvang dacht dat je over trauma toch echt niet meer dan acht afleveringen kon maken, zijn er inmiddels vijftig gepubliceerd, bestaan we 27 februari één jaar en houden we er nog lang niet mee op!