Tweede Kamer geeft inlichtingendiensten meer bevoegdheden
De Tweede Kamer heeft ingestemd met ruimere bevoegdheden voor de inlichtingendiensten. De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) moeten spionagepogingen van landen als Rusland en China hierdoor sneller in de gaten krijgen. Kamerleden hebben de wet nog wel op enkele punten aangepast, onder meer om te voorkomen dat gegevens niet zomaar worden gedeeld met buitenlandse veiligheidsdiensten.
Vorige week werd duidelijk dat de zorgen van politieke partijen over onder meer de privacy van burgers en het toezicht op de diensten voldoende zijn weggenomen na aanpassingen in de tijdelijke wet.
Als landen cyberaanvallen uitvoeren op Nederland moeten de diensten nu nog vooraf toestemming vragen om hier onderzoek naar te doen. Daardoor is het moeilijk om snel te reageren volgens het kabinet. Demissionair minister Hugo de Jonge (Binnenlandse Zaken) zegt dat hierdoor in het verleden zelfs operaties zijn afgeblazen. Daarom gaat een toezichthouder onder de nieuwe wet als operaties worden uitgevoerd tegelijkertijd beoordelen of de inlichtingendiensten de regels naleven en geen onnodige risico’s nemen.
Bij het debat van vorige week vroegen Kamerleden zich af of de toezichthouder wel genoeg middelen heeft om de uitgebreidere taak uit de voeren. De Jonge verdedigde zich door te zeggen dat de toezichthouder er zoals gevraagd tien fulltimebanen bij krijgt. Bovendien vrezen parlementariërs dat door inlichtingendiensten onderschepte informatie te lang bewaard blijft. In principe worden de gegevens maximaal anderhalf jaar opgeslagen, maar deze termijn kan telkens met een jaar worden verlengd. De Kamer heeft ingestemd met een voorgestelde aanpassing van D66 om vanaf de derde verlenging extra streng te beoordelen of die nodig is.
Cybersecurity-expert, wetenschapper en programmeur Bert Hubert schreef eerder in een opinie dat hij juist hoopte dat de Kamer de nieuwe AIVD/MIVD-wet controversieel zou verklarenomdat “het toezicht op de diensten ingrijpend verandert, met minder toetsing vooraf, en meer (optioneel) toezicht achteraf. Ook komt er een complexe beroepsmogelijkheid bij de Raad van State, afgeraden door drie hoogleraren staatsrecht, in een constructie die in Nederland nog nooit geprobeerd is (!).”
Praat mee