TNO: Inzet van AI leidt niet automatisch tot productiviteitswinst
De inzet van kunstmatige intelligentie leidt niet vanzelf tot meer productiviteit op de werkvloer. Dat stelt TNO na onderzoek. Organisaties staan volgens het onderzoeksbureau te weinig stil bij de manier waarop AI het werk voor medewerkers verandert.
TNO onderzocht de inzet van AI bij vier organisaties. Daaruit blijkt dat AI werkprocessen versnelt en vereenvoudigt, maar dat productiviteitswinst niet standaard het gevolg is. Het hangt er volgens TNO van af wat organisaties doen met de vrijgekomen tijd.
AI beïnvloedt naast de hoeveelheid werk ook de kwaliteit van werk, stelt TNO. Voor werknemers verandert het takenpakket en kan het werk complexer, gevarieerder of juist eentoniger worden. Voor de autonomie en mentale belasting van medewerkers is het van belang hoe de werkgever de vrijgekomen tijd invult. “Vullen organisaties die tijd met hetzelfde werk, dan neemt de variatie af. Passen zij doelstellingen niet aan, dan daalt de mentale belasting door minder tijdsdruk”, stelt het onderzoeksbureau.
Het effect dat kunstmatige intelligentie heeft op een bedrijf kan sterk verschillen, ziet TNO. Bij e-commercebedrijf HelloPrint leidde het tot een forse kostenbesparing omdat er 80 procent minder personeel nodig was. Bij de Douane en IT-dienstverlener LINKIT bleef het effect beperkt tot kleine tijdswinst.
Voldoende aandacht
Op basis van het onderzoek stelt TNO dat het belangrijk is om mensen bij de ontwikkeling en invoering van de AI-toepassing te betrekken. “Dat vergroot de kansen voor productiviteitsverbetering door een goed functionerend AI-systeem. En daarnaast wordt de kans groter dat er tijdig en voldoende aandacht is voor de verandering van taken en arbeidsomstandigheden.”
Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bleek eerder dat meer dan de helft van de volwassen Nederlanders verwacht dat AI de productiviteit verhoogt. De helft van de werkenden denkt dat AI hun werk deels of helemaal zal overnemen. Marktkenners verwachten dat de snelle ontwikkeling van AI kan leiden tot ontslagen, bijvoorbeeld in de bankensector.
Uitkeringsinstantie UWV stelde dinsdag dat de arbeidsmarkt de komende jaren zal veranderen door AI en benadrukte het belang voor werknemers en werkzoekenden om zich te blijven ontwikkelen.
Praat mee