Taaltip: je hoeft niet/geen deel te nemen

'Je hoeft niet deel te nemen aan het debat' is juist, maar 'Je hoeft geen deel te nemen aan het debat' is ook mogelijk. Niet en geen hebben elk hun eigen gebruiksmogelijkheden. Niet hoort bij het gezegde van de zin (het werkwoord) of bij de hele zin; geen ontkent een zelfstandig naamwoord. Meestal is de keuze wel duidelijk: - Ik eet niet graag bij de Chinees. (niet hoort bij graag bij de Chinees eten) - Ik eet geen Chinees. (geen hoort bij Chinees) In een aantal gevallen is zowel geen als niet mogelijk, omdat de ontkenning zowel op het zelfstandig naamwoord als op het werkwoord of de hele zin betrokken kan worden: - Je hoeft niet honger te lijden. (niet hoort bij hongerlijden) - Je hoeft geen honger te lijden. (geen hoort bij honger) Dat de voorkeur uitgaat naar 'Je hoeft niet deel te nemen aan het debat' komt doordat deelnemen een vast begrip is; het wordt zelfs aaneengeschreven. Bij de combinatie deel uitmaken gaat de voorkeur juist uit naar het gebruik van geen: 'Hij beweerde geen deel uit te maken van die groep.' Het zelfstandig naamwoord deel staat hierin veel meer op zichzelf dan in deelnemen. Laatste wijziging: 23 november 2017, 12:08