De toeslagenaffaire: Sander ‘t Sas meende dat alles wel bekend en afgehandeld was
In de rubriek De Schepping schrijven journalisten zelf over de totstandkoming van hun werk. Dit keer Sander 't Sas over zijn podcastserie 'Niet Mijn Schuld: Kinderen van de Toeslagenaffaire'. De toeslagenaffaire was toch afgehandeld en voorbij? Zo stond 't Sas er in toen hij toch een gesprek aanging met een tipgever over dat onderwerp. Hij valt uiteindelijk van de ene in de andere verbazing.
Het is november 2024 als een voor mij onbekende man mij belt. Hij stelt zich voor als Roger Derikx. Hij is zelf ooit taxichauffeur geweest, vertelt hij me, en hij complimenteert me met mijn verhalende podcast serie over De Taxioorlog.
En oh ja. Of ik niet een nieuwe podcast kon maken. Nee, niet weer over taxi’s, maar dit keer over de toeslagenaffaire. Hij is zelf namelijk een van die vele gedupeerde ouders. En een podcast over die affaire, zo verzekert hij me, is er nog niet.
De toeslagenaffaire? Pfff. Waarom zou ik daar nou nog een podcast over willen maken? Dat is toch wel zo’n beetje afgehandeld, was mijn idee.
Bovendien had ik er, op wat korte tv items na, journalistiek nooit iets mee gedaan. Dus waarom ik? Dat zouden mensen moeten doen als Pieter Klein of Jan Kleinnijenhuis, journalistieke helden die zich ooit volledig in het dossier hadden vastgebeten. En toch niet ik, met mijn lichte obsessie voor sterke verhalen uit de taxiwereld?
Maar Roger - een vasthoudende man - neemt hier geen genoegen mee. Een week later drink ik met hem een kop koffie en na een uur ben ik overtuigd. Die podcast moet er komen. Roger vertelt me dat, vijf jaar na de val van het kabinet over het toeslagenschandaal, nog heel veel dingen niet zijn opgelost. “Er is nu sprake van een herstelschandaal”, zegt hij.
En nee, benadrukt Roger, het gaat niet alleen om financiële genoegdoening. Juist niet. Gedupeerden krijgen nog steeds geen inzage in hun dossiers. Ze weten nog steeds niet waarom zij nou ten onrechte als fraudeur werden gezien, waardoor zij in de ellende kwamen. Met grote gevolgen. Sommige kinderen die uit huis geplaatst zijn, hebben geen contact meer met hun ouders. Relaties zijn kapot. Van tijd tot tijd staan de tranen in zijn ogen.
In de maanden die volgen, onderneem ik samen met hem een journalistieke zoektocht en val ik van de ene in de andere verbazing. Ik heb bijzondere ontmoetingen en hoor aangrijpende verhalen, zoals dat van de bekende kickboxer Don Sno, die ook ‘toeslagenkind’ is en er op jonge leeftijd zelfs dakloos door werd.
En ik krijg signalen dat die zwarte lijsten, waar alle ellende mee begon, nog steeds bestaan. Maar of dat klopt…
De zoektocht was niet eenvoudig. Veel ouders en kinderen zijn murw geslagen, voelen zich genegeerd en hebben wantrouwen naar de overheid - en ook naar de journalistiek. Medewerking was dus voor sommigen niet vanzelfsprekend.
Sander ‘t Sas werkt al twintig jaar als verslaggever bij EenVandaag. Hij maakte eerder de podcast ‘De Taxioorlog’ voor BNR Nieuwsradio, waar hij later ook een boek over schreef. Ook kwam er een televisieserie, die (hoe toevallig) vanaf 15 februari wordt herhaald op NPO3.
De podcastserie ’Niet Mijn Schuld: Kinderen van de Toeslagenaffaire’, is vanaf 16 februari te beluisteren op NPO Luister en alle andere podcastkanalen.
Praat mee