Een boek schrijven terwijl je ook als verslaggever werkt is een uitdaging, ontdekten Chris van Mersbergen en Josselin Gordijn

Al twintig jaar is ‘Boer zoekt vrouw’ een geliefd programma voor huis-, tuin- en keukenpsychologen, waartoe wij onszelf graag rekenen. Op zondagavonden, als het programma weer op de buis was, appten we regelmatig: wie denk je dat hij of zij kiest? Waarom gedraagt die boer zich zo? Dat een programma al twee decennia lang boeit, vermaakt en blijft verwonderen, is bijzonder. Toch was er nog nooit op een onafhankelijke, journalistieke manier naar ‘Boer zoekt vrouw’ gekeken.

Dus dat werd tijd, vonden we. Het was Chris die al een paar jaar met het idee rondliep. Het jubileum voelde als een goed moment om ons op het wonderlijke kijkcijferkanon van Yvon Jaspers te storten. Naast liefde voor het programma sluimerde er de laatste jaren ook lichte irritatie: als er vanuit ‘Boer zoekt vrouw’ iets op tv of social media gezegd of gedeeld werd, gaf dat altijd hetzelfde beeld. Eentje van een gelukkige Boer zoekt vrouw-familie, van succes en mooie plaatjes. Maar een familie, die kent nooit enkel geluk, rust en vrede, zeg nou zelf.

En dus gingen we op pad. Dat begon met het in kaart brengen van alle 65 boeren die de laatste twintig jaar meededen. En daarna gingen we rijden, door Nederland en Denemarken. We wilden al die boeren samen het echte, eerlijke verhaal van Boer zoekt vrouw laten vertellen. Een plan over wie we wel en niet wilden spreken was er niet: het moest een dwarsdoorsnede zijn. En dat werd dus ‘Boer zocht vrouw’, een boek.

Een boek schrijven terwijl je ook gewoon verslaggever bent op een landelijke nieuwsdienst, dat is een uitdaging. Iedereen enthousiast krijgen voor een onzeker plan dat een paar maanden tijd kost - maanden waarin collega’s nog wat harder moeten werken - is moeilijk, merkten we. En toch wilden we het. Omdat we geloofden in ons plan. Omdat de verhalen die de boeren ons vertelden vaak anders en completer waren dan die zoals we ze kenden van televisie, en dat het dus belangrijk was om ze te vertellen - juist in een tijd waarin reality-tv steeds groter wordt en deelnemers steeds meer over zich heen krijgen, met alle gevolgen van dien.

De luxe van een verre deadline was er niet en wat we schreven, dat moest goed zijn, eer aan doen, niet sensatiebelust zijn, wel relevant en het liefst een beetje fijn neergepend. Dus werkten we dagen, avonden, nachten, weekenden, tot ‘Boer zocht vrouw’ was wat het moest zijn: een eerlijke, kritische maar ook liefdevolle beschouwing van het meest iconische televisieprogramma dat Nederland de laatste twintig jaar gekend heeft.

Toen onze begeleider Wessel Penning het eindresultaat las, zei hij: ‘Dit is haast een nieuw genre: guilty pleasure meets serieuze journalistiek.’ Laat dat het dan maar zijn.