Weinig vrouwen bij actualiteiten PO
Dat was even schrikken bij het lezen van de Volkskrant: Sven Kockelmann, Fons de Poel, Aart Zeeman en Wouter Kurpershoek tegen een helder blauwe achtergrond (7 juli). Het puikje van de Nederlandse journalistiek op A5-formaat in de krant. Zij vormen het nieuwe team van het actualiteitenprogramma Brandpunt. En Brandpunt is niet het enige actualiteitenprogramma van de publieke omroep (PO) dat het komende seizoen gepresenteerd wordt door witte, heteroseksuele mannen van 40+, uit de Randstad en zonder zichtbare handicap, constateert Garjan Sterk.
Ook Uitgesproken (EO, Vara, WNL) en EenVandaag (Tros, Avro) kiezen voor presentatoren uit deze categorie. Nu wordt de spoeling natuurlijk dunner wanneer hoofdredacteur Carel Kuyl van Nieuwsuur (NOS en NTR) de koelbloedige Mariëlle ‘U kijkt zo lief’ Tweebeeke (samen met Twan Huys) kiest als presentator, Clairy Polak in hetzelfde programma de lange interviews voor haar rekening gaat nemen en Eva Jinek niet meer in aanmerking komt vanwege haar relatie met Bram Moszkowicz. Maar, lieve help, er zijn in Nederland toch zeker wel meer ervaren of getalenteerde vrouwelijke journalisten te vinden? Zo uit het blote hoofd: Margriet Vroomans, Saskia Dekkers, Margriet Brandsma, Barbara van Beukering, Brecht van Hulten, Marjon van Royen en Andrea Vreede. Iwris Kelly en Myrthe Hilkens als minder bekende, maar zeker ook getalenteerde journalisten. En als Jan Tromp (61) mag, dan is Wouke van Scherrenburg (64) toch ook een optie!
De Publieke Omroep, die zich ooit in een concessiebeleidsplan (2000 – 2010) committeerde aan de ambitie om programma’s te maken waarin mannen en vrouwen, autochtonen en allochtonen evenwichtig vertegenwoordigd zijn, vergaloppeert zich nu in het streven naar profilering. Voorkomen dat het publiek ‘driemaal De Volkskrant’ voorgeschoteld krijgt, heeft de hoogste prioriteit en dat gaat ten koste van het streven naar diversiteit en een programma-aanbod waarin iedereen in Nederland zich op enig moment in kan herkennen. ‘Driemaal de Volkskrant’ voorkomen, dat haalt de Publieke Omroep op haar sloffen: de Volkskrant heeft niet alleen meer vrouwen in haar redacties dan de actualiteitenprogramma’s van de Publieke Omroep, maar ook allochtonen en jonge journalisten. Uiteraard zijn die ingehuurd om redenen van politieke correctheid. Net zoals bij andere aanbieders van gewaardeerde nieuwsprogramma’s, zoals de BBC: 52 nieuwspresentatoren, waaronder 20 vrouwen. Of CNN: een etnisch zeer divers team van 43 nieuwspresentatoren, waaronder 23 vrouwen. Dichterbij huis is de VRT: 7 presentatoren, waaronder 3 vrouwen. Maar ook Al-Jazeera gaat tegen het stereotype van ‘Arabisch, dus minder vrouwvriendelijk’ in: van de 37 nieuwspresentatoren hebben er 12 herkenbare vrouwennamen.
Maar alleen in Nederland is het mogelijk dat hoofdredacteuren nog steeds wegkomen met het standaardantwoord: we kunnen geen vrouwelijke (of allochtone of jonge) journalisten vinden. De heren hoofdredacteuren blijken echter niet zozeer te lamlendig om goed te zoeken, maar hebben tamelijk denigrerende opvattingen over vrouwen, jongeren en allochtonen. Nieuwe, vrouwelijke journalisten kunnen blijkbaar geen geprofileerde actualiteitenprogramma’s maken vanwege gebrek aan professionele kwaliteit. Zo zegt Wim van Klaveren (Vara) in de Volkskrant dat hij iemand nodig heeft ‘die in één zin kan uitleggen waarom het kabinet-Den Uyl er nooit is gekomen’. En geheel tegen de gebruikelijke betekenis van het woord verdorring in, vindt Fons de Poel dat ‘de verdorring van de journalistiek’ een halt wordt toegeroepen door de keuze voor de oude mannen: ‘Er is weer ruimte voor lange, kwalitatief hoogstaande reportages’. Jonkies (zwart/wit, man/vrouw) komen blijkbaar niet verder dan een sms-bericht van 140 tekens over het liefdesleven van Lady Gaga.
Verwacht van deze televisiecolumnist voorlopig geen artikelen over andere actualiteitenprogramma’s: ik zal alleen naar Nieuwsuur kijken. Marga Miltenburg, voormalig hoofd Informatie bij de KRO en oprichter van het bureau ZijSpreekt, werd door de de Volkskrant opgevoerd als de laatste feminist die nog wat piept, maar ze is natuurlijk niet de enige die zich ergert aan de samenstelling van de redacties van actualiteitenprogramma’s. Mail komend seizoen de redacties van Brandpunt, Uitgesproken en EenVandaag en protesteer. Het zijn programma’s van de Publieke Omroep, die presentatoren worden betaald met jouw belastinggeld: je kunt eisen stellen aan de wijze waarop jouw geld besteed wordt.
Zou er bij Wim van Klaveren overigens een baan zijn voor een jonge vrouwelijke journalist van allochtone afkomst die in 140 tekens zou kunnen uitleggen waarom er nooit een kabinet-Den Uyl is geweest?
Garjan Sterk is columnist van Lover, weblog voor vrouwen
Praat mee
10 reacties
Piet, 24 augustus 2010, 10:04
Gelukkig heeft het vrijdagse tv magazine Altijd Wat Ghislaine Plag!
Kees Cornelder, 24 augustus 2010, 12:44
Wat ik al dacht, Ghislaine Plag, dè absolute Mooie Meid van de gehele Publieke Omroep, die is er toch ook nog? Nou dan.
Sent Wierda, freelancejournalist, 24 augustus 2010, 15:28
Is Garjan Sterk niet in staat betere voorbeelden te noemen? Alleen bij Margriet Vroomans denk ik: geschikt. De anderen zijn al jaren niet in Nederland werkzaam, zijn (nog) te jong of hebben commerciele banden.
Arjan van Bijnen, 26 augustus 2010, 14:32
Pfff dat gezeur altijd. Een aantal zeer door de wol geverfde heren, die altijd heel hard hebben gewerkt, worden aangetrokken als anchors van actualiteitenprogramma’s. Blijkbaar is dat erg en hadden zij plaats moeten maken voor vrouwelijke collega’s. In dit soort betogen wordt nooit eens nagegaan hoeveel gekwalificeerde dames zich eigenlijk hebben aangemeld. Want over het algemeen geldt: wie een baan wil, moet solliciteren. In de vrouwen-op-topposities-discussie wordt de bal altijd bij de werkgevers gelegd. Van het schamele rijtje genoemde topdames in dit artikel is mij niet bekend dat ze graag Brandpunt zouden presenteren…
Claudia Pietryga, 27 augustus 2010, 16:11
Een vrouw maakt nog geen zomer heren! ;) @Arjan: het lijkt me erg lastig om sollicitanten na te moeten gaan, omdat het (neem ik aan??) onder de wet ‘privacy’ valt. Omroepen zullen de gegevens dus niet (zomaar) verstrekken. Bovendien is het een opiniërend stuk, geen onderzoeksjournalistiek. Ik ben het wel absoluut met je eens dat de bal niet zomaar bij de werkgevers moet worden gelegd (Hallo, what about eigen verantwoordelijkheid!!), maar wat is er mis met dit aankaarten? Het ís namelijk opmerkelijk dat weinig vrouwen presenteren (en weinig diversiteit in kleur, leeftijd is e.d.) en dat beïnvloedt toch je programma (uiteraard zit er een redactie achter, maar toch). Overigens zie ik op villamedia.nl zelden vacatures staan voor presentator. Is blijkbaar toch iets waarvoor je wordt gevraagd of intern wordt afgestemd (kijk niet dagelijks op vm.nl hoor)??
Claudia Pietryga, 27 augustus 2010, 16:39
Hmm ‘wet privacy’ lijkt bij nader inzien misschien wat overdreven…weet je, eigenlijk ben ik het wel met @arjan eens wat betreft het navragen over de sollicitanten. Want hoe verloopt de selectieprocedure bij de publieke omroep voor presentatiefuncties? Word je gevraagd of gaat het altijd via een openbare vacature? Kijken ze naar de verhouding m/v, wit/zwart, leeftijd? Best interessant om daar eens inzicht in te krijgen…
Jacqueline Wesselius, 2 september 2010, 15:04
Ik heb een donkerbruin vermoeden (kan het niet hard maken) dat het hier gaat om een nieuwe trend. Kijk naar de NVJ: het nieuwe triumvirat is letterlijk dat: drie mannen (waarvan er één ook nog eens net komt kijken), terwijl er toch ook nog wel een paar heel bekwame vrouwen zitten. Op Radio1 hoorde ik van de zomer ook vooral mannenstemmen - nu is Lara Rense gelukkig weer terug, maar toch. Met het Oog op Morgen: fijn programma, maar het leek even of er alleen nog maar mannenstemmen waren, zeker toen Mieke van der Wey op vakantie was, behalve dan - soms - Ghislaine Plag. Sinds gisteren zit Clairy Polak erbij, hoera! Maar het lijkt me iets om in de gaten te houden.
froukje wiendels, 2 september 2010, 16:19
maar het gaat ook over de onderwerpen:
- vrouwen in nederland verdienen nog steeds 7% minder bij gelijke ervaring en opleding: groot verschil vergeleken bij andere europese landen.
- 1 op 5 vrouwen heeft wel eens onvrijwillige seks gehad in Nederland
- mensen als Saban B, krijgen slechts 7 jaar voor meervoudige verkrachting, gedwongen abortus en gijzelen van vrouwen: als hij dat bij mannen had gedaan was zijn straf meer geweest.
- nederland heeft de laagste straffen ter wereld als het gaat om zedenmisdrijven
- nederland is een belangrijk land voor vrouwenhandelaren: oostbloklanden proberen er iets aan te doen, voormalige vrouwenhandellanden zoals tjechie en turkije (istanbul) pakken pooiers op. Nederland ligt ver achter: vrouwen zijn vogelvrij:
- Nederland is het vaderlooste land: na scheiding heeft 37% van de vaders geen contact meer met hun kind of minder dan 2x per jaar. Nederland kent het hoogst percentage alleenstaande moeders. In scandinavische landen ook hoog, maar daar hebben de vaders ook na scheiding nog steeds een veel groter aandeel in de opvoeding van kinderen, dan in Nederland
- Nederland is enigeste land ter wereld waar in weekend en snachts, zelfs in het ziekenhuis, er geen arts aanwezig is bij geboorte. Nederland kent het hoogste kindersterfte tijdens geboorte van europa:::: dit komt door gebrek aan arts.
- geen verdoving bij bevalling en ook dit leidt tot flauwvallen moeder en hogere sterfte van kind.
- kinderporno: loverboys: meisjes zijn niet veilig in nederland en politie/justitie doen er zeer weinig aan.
Kortom: economisch, juridisch: de positie van de vrouw is erg slecht in Nederland: het land dat als allerlaatste eindelijk gelijke pensioenrechten regelde nog pas geleden. Het land dat als enige europese land vrouwelijke ondernemers niet doorbetaalde tijdens bevalling:
Telkens wordt nederland teruggefloten door VN organisaties of Europese commissie.
Dus er zijn meer vrouwelijke journalisten nodig, niet alleen maar het gezicht: maar ook de onderwerpkeuze moet meer richting vrouw
froukje wiendels, 2 september 2010, 16:35
Het kabinet-Den Uyl was het Nederlands kabinet dat 1412 dagen regeerde, van 11 mei 1973 tot 19 december 1977.
froukje wiendels, 2 september 2010, 16:47
NOg iets: in scandinavische landen is de kinderopvang, onderwijs, zorg etc veel beter door overheid geregeld. In Zuidelijke landen is er een groter verschil tussen inkomens waardoor je makkelijker een nanny of schoonmaakster kan inhuren. Dus Nederland zit precies tussen twee systemen in. Buitenlandse vrouwen die hier komen wonen zijn altijd helemaal flabbergasted als ze de hoog opgeleide Nederlandse vrouw zien rondfietsen: alles zelf doen: koken en schoonmaken, de administratie etc. In veel zuidelijke landen heb je vanaf middenstands niveau allang een hulp in huis. Nederlandse vrouwen zijn heel bijzonder als je ze vergelijkt met anderen. In het noorden doet de overheid het, in het zuiden je personeel (azie, afrika, als je in turkije een manager of directrice bent hoef je echt de afwas niet meer te doen. Je krijgt een secretaresse op het werk en een nanny en schoonmaakster thuis). Hier in Nederland komt het allemaal neer op 1 persoon.