Opinie: ‘Journalisten, laten we ietsje selectiever zijn in wat we AI noemen en wat niet’

Winkeleigenaren zijn enthousiast en Jumbo overweegt om de technologie in honderden filialen in te zetten. Bits of Freedom is minder enthousiast. Tegen het FD zei de privacy-organisatie dat dit “de zoveelste stap richting een surveillancemaatschappij is.

Stel dat meerdere winkels dit gaan doen. Wat is er nog over van de vrije samenleving wanneer je in een winkelstraat continu wordt gevolgd?”

Dat zijn terechte zorgen - waar ik weinig aan toe heb te voegen.

Behalve het volgende: dat we nu eens moeten afspreken dat we dit soort ‘slimme oplossingen’ geen AI meer moeten noemen, omdat die beschrijving, hoe zeg ik dat, nergens op slaat.

Natuurlijk, de camera’s van de Jumbo maken gebruik van kunstmatige intelligentie - maar bijna elke vorm van digitale technologie gebruikt AI. Als je je telefoon ontgrendelt met je gezicht, gebruikt je smartphone AI om je gezicht te herkennen. Het Google-algoritme is AI. Instagram maakt een timeline op maat met AI. Facebook ook. De auto-complete functie in WhatsApp is AI. Zelfs de spellingcheck in Word is een vorm van AI. Maar ben je ooit op het idee gekomen om Word, WhatsApp, Instagram, Facebook, Google of je smartphone te beschrijven als AI-technologie?

Niet gelogen
Laten we ietsje selectiever zijn in wat we AI noemen en wat niet. AI is nu een stickertje dat je op elk bijna elk digitaal product kan plakken. Er is niets gelogen aan de bewering dat de camera’s van de Jumbo gebruikmaken van AI. Maar zo zou ik ook zonder te blozen kunnen beweren dat mijn volgende boek glutenvrij is. Het klopt, maar het slaat nergens op.

De camera’s van de Jumbo onderscheiden zich niet door het gebruik van AI, maar door het gebruik van cameratoezicht en surveillance-technologie. Ik snap heel goed dat de Jumbo een persbericht verstuurt over zijn AI-technologie. AI is een hype, elke trendwatcher kan je uitleggen hoe briljant ChatGPT is en OpenAI wil een bescheiden investering ophalen van 7 biljoen (dat is zeven duizend miljard) dollar. AI lijkt het dekseltje dat op elk pannetje past.
Maar ik snap niet zo goed dat journalisten van serieuze media de bewoording overnemen en over ‘tests met AI’ schrijven, terwijl het hier maar over een ding gaat: tests met surveillance-technologie.

Lang verhaal kort: Jumbo, je spelt cameratoezicht, inbreuk op privacy en surveillance niet als ‘AI’. Laten we afspreken dat we ons, als we over technologie bericht geven, niet voor het (winkel)karretje van de Jumbo laten spannen.