Nieuw onderzoek: teksten schrijven uitbesteden aan AI maakt je brein mogelijk luier

Het onderzoek verdeelde ruim vijftig studenten onder in drie groep, die elk de opdracht kregen een essay te schrijven. Een groep moest daarbij AI-tekstgeneratie gebruiken, een andere kon via Google researchen en laatste groep moest alles op eigen (brein)kracht doen. Alle deelnemers kregen een EEG en werden over hun ervaring geïnterviewd. De kwaliteit van de uiteindelijke productie werd met behulp taalmodellen geanalyseerd.

De Vlaamse onderzoeker Pedro De Bruyckere, auteur van diverse boeken over jongeren(cultuur) en onderwijs, merkt op dat studenten die volledig zelf schreven de meeste hersenactiviteit vertoonden. “Wie Google gebruikte zat daar tussenin. En wie met ChatGPT werkte, toonde de minste hersenconnectiviteit, vooral in de alfa- en betagolven die geassocieerd worden met aandacht, planning en integratie van informatie. Ze deden letterlijk minder moeite.”

‘Te groot vertrouwen op AI-output ondergraaft kritisch denkvermogen’ | Villamedia

Wie gebruik had gemaakt van AI had bovendien niet echt het gevoel dat de tekst “van hen” was. Deze groep kon ook significant minder goed uit het eigen essay citeren, schrijven de onderzoekers.

“Zelfs als de teksten inhoudelijk niet slecht waren, bleken de onderliggende cognitieve processen zwakker. En dat werd helemaal duidelijk in een vierde sessie, waarin sommige studenten wisselden van methode. Wie eerst met ChatGPT had gewerkt en daarna ‘zonder hulpmiddelen’ moest schrijven, toonde aanzienlijk minder hersenactiviteit dan wie de omgekeerde overstap maakte. Het leek alsof hun brein moeilijker weer op gang kwam. Er bouwde zich een soort cognitieve luiheid op. Dit laatste is voor mij het meest alarmerend, eerlijk gezegd”, schrijft De Bruyckere.

Ook de onderzoekers stellen daarom “dat het directe gemak van AI-taalgereedschap met een potentiële cognitieve prijs komt” en dat gebruikers die daar uitsluitend op leunden, consequent ondermaats presteerden op het gebied van hersenactiviteit en taalvaardigheid.

De onderzoekers wijzen in het rapport op het gevaar van echokamers bij AI-tekstgeneratie en zoekmachines. Bijzonder in het wetenschappelijke en onderwijsveld zijn de risico’s significant, schrijven de onderzoekers.

“Echokamers kunnen de ontwikkeling van kritisch denkvermogen fundamenteel ondergraven, de basis onder hoogwaardig wetenschappelijk debat. Wanneer studenten op zoekmachines of taalmodellen vertrouwen die systematisch informatie filteren zodat het met bestaande blikpunten overeenkomen, lopen ze mogelijk uitdagende inzichten mis, die hun analytisch denkvermogen versterken en hun intellectuele horizon verruimen.”

Meer bij arXiv, een database van wetenschappelijke publicaties: Your Brain on ChatGPT: Accumulation of Cognitive Debt when Using an AI Assistant for Essay Writing Task