Media nationaliseren voor onafhankelijke journalistiek
‘Een ramp voor het land, is een zegen voor de krant.’ Welke journalist kent deze slogan niet. Toch lijkt mij dit geen goed uitgangspunt voor objectieve journalistiek. We zien vooral bij crises en rampen dat de media graag olie op het vuur gooien, laatstelijk nog bij de internationale kredietcrisis. Als de samenleving versoapt en verruwt is het de taak van de media hiervan verslag te doen, maar er staat nergens geschreven dat de media zelf moeten versoapen en verruwen.
Waar het knelt is dat de journalist nooit dezelfde onafhankelijkheid kan hebben als de rechter. Immers de media zijn sterk afhankelijk van kijk-, luister- en oplagecijfers naast een kluwen van allerhande commerciële belangen. Nieuws moet immers niet alleen gebracht, maar ook verkocht worden… en daar gaat het fout.
Nieuws, goed of slecht, dient volgens mij helemaal niet te scoren. Als nieuws objectief is, kán het saai noch spannend zijn. Net als de onafhankelijke rechter, hoort ook de onafhankelijke journalist zich verre te houden van enige scoringsdrift.
Misschien is het daarom helemaal niet zo’n gek idee, als experiment, dat de media(concerns) die blijkbaar niet goed in staat zijn tot zelfregelering, deze net als Fortis/ABN AMRO en andere banken ook een paar jaar onder curatele te stellen van de staat. Geen hypes meer, geen hijgerige berichtgeving meer.
Maar wordt het dan niet vreselijk saai voor journalisten en burgers? Rechters heb ik om die reden nog nooit horen klagen over hun werk, verdachten evenmin dat hun vonnis niet spannend genoeg is. En de burger stoort zich ook steeds vaker aan de rellerigheid in de media, te eenzijdig gefocust op incidenten.
De ethiek moet weer terug in het vak. De onafhankelijke journalist hoort net als de onafhankelijke rechter niet onder commerciële druk of scoringsdrift te staan. Net als de Rijdende Rechter hoort de journalist de geschillen en emoties aan die eronder burgers leven, maar zijn verslag hoort net als de uitspraak van de rechter altijd afgewogen en ingetogen te zijn.
Als dat vrijwillig niet kan of lukt, dan dienen de media maar genationaliseerd te worden, verlost van die commerciële druk. Censuur? Persvrijheid in het geding? Nee, niet met de waarborg van een onafhankelijk redactiestatuut, zoals de Nationale Ombudsman als rijksambtenaar ook al jaren onafhankelijk opereert. Dan is zo’n tv-programma als De leugen regeert ook niet meer nodig.
Want net als de rechtspraak hoort ook de journalistiek geen concurrentie te kennen, net als rechters horen ook journalisten geen marktproducten te zijn. In het belang van de waarheid en van de burger.
Praat mee
3 reacties
Lia, 23 oktober 2008, 19:12
In het bijzonder valt de volgende zin in dit stuk op:
Nou Adriaan, niet om het één of het ander, ik ben het in zoverre met je eens dat journalistiek (neutrale informatievoorziening) en media (kanalen via welke informatie wordt verspreid) van elkaar gescheiden moet worden, maar met het huidig politieke klimaat (scoringsdrift om kiezers te winnen) en een regering die als het haar zo uitkomt onder het mom van rust in het land zomaar de democratische regels aan haar laars lapt, vind ik je voorstel mediaconcerns te nationaliseren helemaal niet zo’n handig voorstel.
Ik zou je willen voorstellen nog eens na te denken over de volgende zin die je in dit stuk schrijft:
Nieuws moet immers niet alleen gebracht, maar ook verkocht worden…
Waarom moet nieuws niet alleen gebracht worden?
rj, 23 oktober 2008, 21:30
Meent die gast dit nou serieus? Dit is toch een grapje, hoop ik. Dit raakt echt kant noch wal, rare, onlogische aannames en een argumentatie van lik-me-vestje. Ik kan hier niets tegen in brengen, want het gaat helemaal nergens over.
Pravda, 24 oktober 2008, 17:31
Bestaat er geen markt voor afgewogen, objectieve journalistiek dan? Met je verhaal lijk je te denken van niet. Bovendien is jouw idee van totale onafhankelijkheid een utopische. Na nationalisatie ben je immers afhankelijk van de staat.
“Geen hijgerige berichtgeving meer,” zoals je schrijft. Wie gaat dat dan bepalen? De persvoorlichter van een ministerie die een hijgerigheidstoets doet voor publicatie? Bovendien kan een beetje kritische nieuwsconsument echt wel door een hype heen kijken. Onderschat de lezers alsjeblieft niet. Scoringsdrift is bovendien niet voorbehouden aan het (commerciële) journaille. Onder politici bestaat net zo goed scoringsdrift en hypevorming. Je kritiek moet zich richten op de verwevenheid van die twee werelden. Bovendien, als je een redactiestatuut nodig hebt om onafhankelijk te zijn moet je je afvragen of je wel in de journalistiek thuis hoort. De vergelijking met de rechterlijke macht lijkt me er één van appels en peren. Ik weet nog wel een leuke vacature voor je in Noord-Korea. Daar valt het wel mee met hijgerige pers heb ik gehoord.