Journalistiek in tijden van AI: rechtenkwestie origineel bronmateriaal hoogste prioriteit
Kunstmatige intelligentie heeft zeker een plek binnen de journalistiek, maar enkel met aandacht voor betrouwbaarheid, bronvermelding en een eerlijke vergoeding voor de makers van de informatie waarop AI zich baseert. Dat stelde ANP-directeur Martha Riemsma vorige week tijdens een evenement bij het Eindhovense innovatieplatform IO+.
“AI maakt ons werk makkelijker, maar het zet ook veel druk op de journalistiek en media zoals we ze nu kennen”, aldus Riemsma. Zoekmachines geven steeds vaker al een antwoord, zonder nog door te verwijzen naar een originele bron. Deze trend is al jaren aan de gang.
Tegelijk worden modellen getraind met data die niet altijd gecontroleerd is, wat voor Riemsma een belangrijk punt is. “Dat verandert de waarde van originele content en het model zoals we dat nu kennen enorm.”
Daarnaast is de ‘wederkerigheid’ van vroeger voorbij: waar dertig jaar terug verkeer van zoekmachines (en later sociale media) naar journalistieke producties ook de uitgevers nog wat opleverde, komt dat steeds minder voor. Google test momenteel onder meer in Nederland welke impact het weglaten van verwijzingen naar nieuwsbronnen heeft.
Een waarschuwing uit het verleden: media, wacht niet af tot ai je overspoelt
Riemsma: “Er was dus een een soort ruilhandel, maar door AI loopt dat model op zijn eind. Die nieuwe, op AI gebaseerde zoekmachine, die ook de actualiteit raadpleegt, zegt ‘we do the googling for you’, met andere woorden: je hoeft niet meer naar de oorspronkelijke journalistieke bron voor je informatie. Daarmee is de wederkerigheid weg.”
Ze vindt het tijd voor een erkenning van de intrinsieke waarde van originele, oorspronkelijke producties. “Die rechtenkwestie is denk ik een groot prioriteitspunt voor de media op dit moment.” Meer bij IO+
Praat mee