Jan-Dirk Bouw over reflectie tijdens het maken van een productie

Elke filmproductie kent zo eigen uitdagingen: het rondkrijgen van de financiering, het organiseren van casting en draaiperiodes, het zien te realiseren van een ambitieus plan binnen een structureel te krap budget. Normaal gesproken volgt na de montage en postproductie; sound design, score, grading, het moment waarop veel filmmakers opgelucht ademhalen: de film is af.

Voor ‘Breaking Walls’, een hybride film met documentaire en fictieve gefilmde scènes, begon daarna de volgende fase: het animatieproces. Waar anderen zouden toewerken naar een feestelijke première, diende zich voor mij de volgende uitdaging aan.

Tijdens de animatieproductie wordt mijn geduld, als niet-animerende regisseur, altijd weer op de proef gesteld. De opstartperiode lijkt zich eindeloos voort te slepen.

Aan de oppervlakte gebeurt er weinig, terwijl achter de schermen een complex proces van testen en aanpassen plaatsvindt. Workflows en pipelines die tijdens de ontwikkelingsfase werkbaar lijken, blijken vaak prullenbakwaardig.

Animatie betekent wachten. Wachten op shots, renders en het oplossen van technische obstakels die zich openbaren tijdens het productieproces. Deadlines verschuiven, beloofde scènes en sequenties die op zich laten wachten, en als het budget sneller slinkt dan verwacht, volgt onvermijdelijk de paniekvraag: gaat deze film ooit het daglicht zien?

Toch kent dergelijke fase ook een positieve zijde: tijd voor reflectie. Tijdens het animatieproces kwam er ruimte om stil te staan bij de essentie. Waarom wil ik deze film maken? En waarom ben ik de persoon om juist dit verhaal te mogen vertellen?

Die vragen brengen me terug naar mijn eerste ontmoetingen met het personage waarop de film is gebaseerd. Tijdens dat oriënterende gesprek raakte ik direct gefascineerd door de thema’s censuur en surveillance en hoe die zich verhouden tot zijn professionele en privéleven. Openhartig deelde hij zijn worsteling met sociaal-maatschappelijke verwachtingspatronen, gevormd door de cultuur waarin hij in China opgroeide. Dat hij uit respect voor zijn familie zijn queer identiteit onderdrukt, maar zich tegelijkertijd inzet voor de vrijheid van anderen, is mateloos intrigerend.

Zijn spagaat en persoonlijke geschiedenis lieten me niet los. Op een intuïtieve, intrinsieke manier voelde ik de urgentie om zijn verhaal te vertellen, omdat het resoneerde bij mijn eigen zoektocht naar vrijheid en identiteit. Ondanks onze verschillende culturele contexten herkende ik zijn innerlijke conflict.

In mijn jeugd speelden de katholieke kerk, patriarchale familiestructuren en de beginjaren van mijn carrière, in creatieve maar vaak toxisch-masculiene omgevingen, een vergelijkbare repressieve rol. Ik voelde me er niet vrij om mezelf te zijn.

Jaren van zelfcensuur en een existentiële crisis leidden tot een vorm van catharsis: het besef dat ik mijn queer identiteit moest omarmen, los van geïnstitutionaliseerde normen en waarden.

Breaking Walls is niet alleen een persoonlijk verhaal, maar ook een universeel narratief over het zoeken naar vrijheid binnen repressieve systemen. In een tijd waarin conservatieve en (hetero)normerende krachten terrein winnen, zie ik deze film als een artistiek pleidooi voor diversiteit, inclusiviteit en zichtbaarheid van gemarginaliseerde groepen en individuen die geconfronteerd worden met (zelf)censuur en surveillance. Deze drijfveer maakte het maakproces, hoe moeizaam en tijdrovend ook, des te urgenter. Want zoals de hoofdpersoon probeer ook ik door barrières te breken, op zoek naar ruimte voor expressie en jezelf zijn.