Europese Hof buigt zich na twee jaar over verbod op onder meer Russia Today/Sputnik
Twee jaar nadat de Freedom of Information Coalition (FOIC) zich verzette tegen de blokkade van bepaalde Russische media binnen de Europese Unie, zal het Europese Hof van Justitie zich later vandaag over de zaak buigen. Doorgifte van onder meer nieuwszenders Russia Today en Sputnik werden in 2022 verboden, kort na de Russische inval van Oekraïne. De FOIC zegt uit te kijken naar de langverwachte hoorzitting.
De FOIC, die in mei 2022 haar eerste klacht indiende, stelt dat het besluit van de Raad van Ministers van de Europese Unie zonder onafhankelijke juridische toetsing zijn doorgevoerd. De coalitie stelt dat deze maatregelen de informatievrijheid, een fundament van de democratie, ernstig ondermijnen.
Het besluit van begin maart 2022 trof Russia Today en Sputnik - later werden er nog andere nieuwsmedia aan toegevoegd. “In deze tijd van oorlog zijn woorden van belang. We zijn getuige van enorme propaganda en desinformatie rondom deze schandalige aanval op een vrij en onafhankelijk land”, stelde Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen toen.
Twee jaar sinds start Oekraïne-oorlog: een journalistieke terugblik
Doorgifte van RT op bijvoorbeeld Twitter werd binnen de Europese Unie geblokkeerd. Hoewel internetdoorgifte moet worden gestaakt, is toegang tot de volledige website rt.com - ook bij Nederlandse internetaanbieders - meestal geen probleem. Rusland besloot uit vergelding ook diverse Europese media te verbannen.
“Desinformatie dient in een rechtsstaat niet bestreden te worden met censuur”, stelde algemeen secretaris van de NVJ Thomas Bruning indertijd over het EU-besluit. De NVJ is een van de deelnemers in de FOIC. “Het is van belang dat dergelijke besluiten worden getoetst door onafhankelijke rechters en niet door politieke organen”, aldus Wido Potters van datacentrumbeheerder BIT, een van de initiatiefnemers achter de FOIC.
Bruning: “Deze zaak gaat niet over het verdedigen van de inhoud van de Russische zenders, maar over het waarborgen van fundamentele mensenrechten en het voorkomen van een glijdende schaal van censuur.”
Als politici (des)informatie op deze manier verbieden begeven we ons volgens Bruning op een glijdende schaal: “Het zou een vrijbrief betekenen voor de overheid om informatie ontoegankelijk te maken, zonder dat een rechter daarover een oordeel heeft kunnen vormen. Daarmee tornen we aan de beginselen van de democratische rechtsstaat.”
Een daadwerkelijke uitspraak over het verbod zal vermoedelijk nog altijd enige tijd op zich laten wachten.
Praat mee
1 reactie
Jan Everhard, 11 juli 2024, 15:59
Thomas Bruning vergist zich. Of ‘iets’ desinformatie is kan door een rechter niet getoetst worden. Een rechter gebruikt juridische instrumenten en wetten. Desinformatie onttrekt zich hier volledig aan. Informatie is in principe feitelijk. In de journalistiek en voorlichting krijgen de feiten altijd een context en worden de feiten altijd vanuit een bepaald perspectief geplaatst. Als er consensus is in de politiek en de media en de publieke opinie, en zoals het geval van de inval in Oekraïne, het oorlogsrecht, kan je praten over informatie of desinformatie. Het zal toch voor Thomas Bruning duidelijk zijn dat de Russische media sinds 24 februari 2022 alleen maar desinformatie verspreid hebben over de inval en de oorlog tegen Oekraïne?
Waarom moet je uit principiële redenen tegen een verbod zijn om deze Russische media niet door te geven? Met als argument dat de onafhankelijke rechter moet vaststellen of wij in onze vrijheid van meningsuiting worden beperkt? Nogmaals, het verbieden van desinformatie gebeurd op ieder moment op elke nieuwsredactie. Wij doen aan het checken van feiten en als iets niet klopt in de ogen van de betreffende journalist en/of redactie/hoofdredaktie, dan wordt er NIET gepubliceerd! Het fenomeen van desinformatie bestaat, en iedereen weet dat Rusland dit systematisch gebruikt. Er zijn heel veel journalistieke argumenten te bedenken waarom desinformatie schadelijk is. Hubert Smeets heeft glashelder uitgelegd waarom het verbieden van de doorgifte van de betreffende Russische media logisch en noodzakelijk is. De NVJ moet zich niet voor het karretje laten spannen van BIT. Een club die misschien wel geld verdiend aan de doorgifte van de Russische media. De NVJ moet zich ook realiseren dat desinformatie niet bestreden kan worden met een rechterlijke uitspraak over de vrijheid van meningsuiting. RT en Sputnic hebben geen enkele boodschap aan de vrijheid van meningsuiting.
Jan Everhard.