De Schepping: De Russische familiegeschiedenis van documentair fotograaf Toma Gerzha beïnvloedde haar onderwerpkeuze
In de rubriek De Schepping schrijven journalisten zelf over de totstandkoming van hun werk. Dit keer documentair fotograaf Toma Gerzha. Wat een paar jaar geleden begon als een profielwerkstuk over Russische jongeren moet nu uitmondden in de publicatie van een fotoboek. Klik op de openingsfoto om alle foto's te zien.
Dit project begon in 2021 als een profielwerkstuk aan het Barlaeus Gymnasium. Ik wilde graag leeftijdsgenoten fotograferen in Rusland en de foto’s gebruiken om onderzoek te doen naar Generatie Z in de post-Sovjetlanden. De keuze voor dit onderwerp werd beïnvloed door mijn eigen familiegeschiedenis.
Mijn ouders verhuisden vanuit Moskou naar Amsterdam toen ik 5 jaar oud was. Ik groeide op in Nederland, maar werd omsingeld door de Sovjet-mentaliteit en tradities van mijn familie. Hierdoor groeide mijn interesse naar het leven in mijn geboorteland.
In 2021 maakte ik de eerste grote reis door Rusland. Ik nam contact op met jongeren in kleine steden via sociale media en bracht een aantal weken met hen door. Door mijn Russische afkomst en jonge leeftijd werd ik vaak verwelkomd in verschillende families en vriendengroepen van tieners. Het project werd stopgezet in februari 2022, toen de oorlog met Oekraïne begon.
Ik keerde terug naar Nederland en probeerde op afstand verder te werken aan deze fotoserie. Online bleef ik met iedereen in contact. Een half jaar later ging ik de hoofdpersonen van mijn foto’s weer opzoeken en de veranderingen in hun leven fotograferen.
Het reizen en het maken van beelden in een land als Rusland werd steeds lastiger, elke keer wist ik niet of ik weer terug zou kunnen komen naar Nederland, aangezien het land zich steeds meer afsloot van de rest van de wereld. Door de tijd heen begonnen in de straten militaire propaganda posters te verschijnen en internationale bedrijven trokken zich terug uit de Russische markt. Vrij direct ontstond er veel onzekerheid onder de jonge generatie.
In 2023 deelde ik dit onderzoek met uitgeverij The Eriskay Connection. Zij wilden mij graag verder begeleiden in het uitgeven van deze monografie. Samen maakten wij het ontwerp en stelden het realisatieplan op.
‘Toen we het projectvoorstel ontvingen waren we direct heel enthousiast. In volwassen beelden laat ze ons de wereld zien door de ogen van jongeren in Rusland. Een wereld die voor ons westerlingen veelal verborgen is. De beelden van Toma spraken ons aan omdat duidelijk voelbaar is dat de fotograaf de belevingswereld van deze jongeren ook begrijpt en er deel van is.’ – Rob van Hoesel, uitgever.
Door middel van een crowdfunding op het platform Voordekunst willen wij de productiekosten van mijn fotoboek dekken en Control Refresh uitgeven.
Toma Gerzha (Moskou, 2003) is documentair fotograaf en multimedia kunstenaar uit Amsterdam. Zij onderzoekt verhalen die te maken hebben met de mentaliteit van Oost-Europa, het insider-outsider perspectief en de feestcultuur als ultieme remedie.
Het afgelopen jaar waren haar werken te zien tijdens de Biennale de l’Image Possible, het Noorderlicht Fotofestival en in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Haar fotoprojecten werden gepubliceerd in Marie Claire Belgique, Marie Claire Italia, ELLE Korea, British Journal of Photography en Paris Photo.
De crowdfunding voor de realisatie van het fotoboek met Toma’s grootste fotoserie ‘Control Refresh’ loopt t/m 31 mei op het platform Voordekunst.
Praat mee