Column: Jeroen Pauw collaboreert met de macht voor een paar grijpstuivers

Aan tafel bij Eva Jinek viel het even stil toen het onafhankelijke Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt een college staatsrecht gaf, en BNNVARA en passant een pak op de broek gaf.

De omroep heeft Jeroen Pauw ingehuurd om op zondag 12 maart een knaldebat te organiseren ter ere van de Provinciale Staten verkiezingen.

In de ene hoek: de premier en de lijstrekker voor de Eerste Kamer fractie, Edith Schippers. In de andere hoek: PvdA partijleider Attje Kuiken en Jesse Klaver van GroenLinks. Motto van de politieke bokswedstrijd: Linksom of rechtsom.

Alsof het om een keuze tussen Pepsi of Cola gaat, tussen zwart of wit, rood of groen, oh nee: rood en groen zijn samen. Daartussen is nu even geen verschil. Excuus.

Het verkiezingsdebat bij BNNVARA is verworden tot een Snollebolleke huppel-dansje: naar links, naar rechts. Verkiezingen in de vorm van carnaval, dat is de stijlvorm van de tv-journalistiek bij BNNVARA.

De opzet is een krankzinnig construct. Niet één van de vier deelnemers staat op het stembiljet. Het is een debat-gedrocht om de VVD te plezieren. De VVD, een liberale partij zonder eigenschappen, wil zich profileren als hét rechtse alternatief en hoopt met de tv-twist het nieuwlinkse monsterverbond weg te kunnen zetten als rood-groen gevaar.

De kiezer doorziet het spel en wordt steeds cynischer. Met de komst van internet is de argwaan tegen de publieke omroep alleen maar toegenomen

Schijnstrijd
De linkse uitdagers hebben er ook baat bij, want die kunnen zich opwerpen als de dam tegen het neo-liberale dwaallicht Rutte. Het is zo doorzichtig dat je er van in de lach schiet.

Toch lieten sommige media zich al verleiden mee te doen aan de schijnstrijd. De Telegraaf trapte eerder al in het man-tegen-man narratief. De krant drukte een Libelle achtig interview met Edith Schippers af waarin ze zich mocht opwerpen als Jeanne D’Arc van ‘de hardwerkende Nederlander’.

Schippers werd geïnterviewd samen met premier Rutte. Het duo werd als een verliefd stel vastgelegd, samen zittend op een trappetje. Het was potsierlijke non-journalistiek, want de belangrijkste vraag stelde De Telegraaf niet: waarom had Schippers tegenover hardwerkende DSM pensionado’s verzwegen dat hun oude dag minder waard werd? Ach, ja, De T. in verkiezingstijd. Daar kun je dit van verwachten.

Maar dat de belastingbetaler nu ook wordt getrakteerd op een kunstmatig tweegevecht is een stuk ernstiger.

Bij BNNVARA zullen ze misschien redeneren dat de twist de kans op een linkse overwinning vergroot, maar die gedachte is grenzeloos naïef. De veronderstelling dat kiezers domme ganzen zijn die je tv-oneliners door de stort kan duwen is even achterhaald als het omroepbestel zelf. De kiezer doorziet het spel en wordt steeds cynischer. Met de komst van internet is de argwaan tegen de publieke omroep alleen maar toegenomen.

Met het links of rechts debat declasseert BNNVARA zich als een serieus te nemen opinievormer. BNNVARA wil maar niet leren van fouten.

De omroep hield eerder internethit BOOS! lang met het hoofd onder water, omdat het niet paste in het Dinosaurus brein van de lineaire programmabaasjes.

BNNVARA boeit waarheidsvinding uiteindelijk niet wezenlijk, de omroep vecht voor lijfbehoud. De omroep aast op een tijdslot door een populaire presentator naar voren te schuiven, die het debat ook nog zelf mag produceren. Als je dit in Sicilië flikt, komt de carabinieri je van je bed lichten.

Knipmessende omroepbazen
En zo is de verkiezingsinformatie in ons land in handen gevallen van hebberige producenten, knipmessende omroepbazen en opportunistische tv makers, die met een vals beroep op identiteit een plekje opeisen aan de uitzendstraat van het mediapark.

En de premier, een leerling van de politieke coulissen-ritselaar Lyndon Johnson, trekt aan de touwtjes met de doortrapte verdeel en heers trucjes van een Machiavellist.
Rutte weet ook. Bij de publieke tv is altijd wel iemand zo hijgerig om het tijdslot te willen vullen, terwijl de oplossing voor het probleem voor de hand ligt: ondervraag iedereen zonder aanziens des persoons.

Nieuwsuur gaf het goede voorbeeld in de aanloop van de kamerverkiezingen van 2021. Maar die journalistieke vastberadenheid ontbreekt bij de BNN/VARA.

Het is des te pijnlijker om te zien dat zelfs het commerciële RTL de uitnodiging voor het Snollebolleke debat weigerde. Ook Talpa had in de gaten dat de opzet stonk. Sam Hagens, de presentator van dienst van HLF8, confronteerde Pauw met zijn ‘misser’.

Pauw, die er een handje van heeft critici te kleineren als hij wordt aangevallen, lachte even mee, maar toonde toen zijn ware aard weer. ‘Maar het is niet zo dat als je zes keer hetzelfde zegt, dat het daardoor meer waar wordt’, bitchte hij tegen Hagens.

Conclusie: we kunnen vaststellen dat de commerciële omroepen over meer journalistieke ruggengraat beschikken dan het publieke BNNVARA.

De gematigde en de zwevende kiezer mag nu op 12 maart kijken naar een politieke freakshow waar hij niks van zal opsteken. Het wordt tijd om een einde te maken aan deze waanzin. Het zou goed zijn als er een WOO-verzoek wordt ingediend opdat we een reconstructie kunnen maken van de conceptie van het debat.

Jeroen Pauw, lang de nuttige journalistieke hofnar is verworden tot een lakei van de commercie en een fanatieke uitdrager van tv-clickbait. Maxim Februari stelde recent in Vrij Nederland vast dat het bevragen van de macht niet langer onderdeel uitmaakt van de gereedschapskist van het journaille.

De zachte collaboratie met de macht zal de journalistiek uiteindelijk ten gronde richten.