Check informatie voor publicatie

Theo Dersjant, docent aan de Tilburgse journalistenopleiding, heeft er duidelijk voor gekozen niet de moeite te nemen de feiten te checken en te kennen. In zijn bijdrage in Villamedia nr. 7 (en op deze site) doet hij uitspraken over de werkwijze van UitgesprokenEO waarbij hij slechts afgaat op informatie die via internet en andere media tot hem is gekomen.
Die constatering raakt precies de kern waar het hier om draait: goed journalistiek werk kenmerkt zich door het checken van informatie voordat we beslissen over eventuele publicatie.

Eerst maar eens de feiten:

In de berichtgeving over de Groninger zaak werd door internetsites melding gemaakt van tweets van een klasgenoot van de 12-jarige moeder. Zijn berichten bevatte opmerkelijke, nieuwe informatie. Informatie die, indien juist, relevante aanknopingspunten zou geven voor verder onderzoek

Een onderzoek dat wat UitgesprokenEO betreft, in het teken stond van het uitzoeken van alle relevante feiten over de mogelijke veroordeling van de vader inzake een misbruikzaak binnen een vroegere gezinssituatie. En de mogelijk falende rol van overheidsinstanties hierin. In onze ogen op dat moment een relevant onderzoek, weg van de waan van het moment. Nu de vader van het meisje inmiddels heeft bekend dat hij de verwekker is van het kind, hebben die onderzoeksvragen alleen maar aan betekenis gewonnen.

Wij hebben gedaan wat een journalist op zo’n moment geacht wordt te doen; informatie op zorgvuldige wijze checken, namelijk bij de bron. Wij hebben in dit specifieke geval dus ook contact gezocht met de twitterende klasgenoot met het verzoek ons te helpen met het antwoord op die ene vraag: klopt de inhoud van je tweets of gaat het hier slechts om bluf en stoere praatjes? De jongen gaf aan geen contact te willen.

Voor alle duidelijkheid: het betrof hier journalistiek vooronderzoek; checken van bestaande informatie. UitgesprokenEO is dus niet, zoals sommigen meenden, actief gaan speuren naar klasgenootjes van de 12-jarige moeder om bij hen allerlei nieuwe informatie los te peuteren.

En het ging in deze onderzoeksfase ook niet om het publiceren van informatie of uitspraken, het maken van een portret of reportage. Los van het feit dat UitgesprokenEO, zo’n beetje als enig medium, tot op heden nog geen seconde zendtijd aan deze kwestie heeft besteed, interviewen wij kinderen in dit soort zaken niet zonder toestemming van de ouders of voogd. Hierin onderscheiden wij ons van een aantal andere media. Evenals in de keuze, lerend van vergelijkbare taferelen uit het verleden, om in deze situatie niet met draaiende camera’s op het Groningse schoolplein te verschijnen.

En in dat laatste fenomeen, de aanwezigheid van de pers bij het bewuste schoolplein, ligt naar mijn mening een belangrijke oorzaak van alle verontwaardiging over deze ‘twitter-kwestie’.
Wie, zoals Theo Dersjant in zijn bijdrage in Villemedia, het researchwerk van UitgesprokenEO doelbewust maar onterecht plaatst in de context van ‘hongerige journalistenwolven’ die in de bosjes rond het schoolplein wachten op hun ‘prooi’, kan niets anders dan zich wentelen in verontwaardiging. En op grond van het verkeerde voorbeeld meehuilen met het mantra over de pers als sensatiezoekers en lijkenpikkers.

Maar wie de feiten kent en de kwestie even van alle emoties ontdoet, beseft dat de vraag deze is: Mag je aan een minderjarige leerling, in een poging de feiten op een rijtje te krijgen, vragen of informatie die hij op internet heeft gezet, klopt of niet klopt?
Wie op die vraag zo’n verbolgen en ongenuanceerd ‘nee’ laat klinken als nu te horen is, bewijst niet alleen het gesprek over die vraag een slechte dienst. Maar zaagt uiteindelijk ook aan de poten van een van de fundamenten van de journalistiek als instrument voor waarheidsvinding. En dat is precies wat Dersjant in deze kwestie doet. Ik hoop van harte onbedoeld.