Brandbrief aan demissionair minister Veldkamp: veiligheidssituatie journalisten Gaza kritiek

Journalisten en hoofdredacties wijzen in de brandbrief op de extreme risico’s waaronder journalisten in de Palestijnse gebieden moeten werken. Het geweld heeft sinds oktober 2023 naar schatting al 184 journalisten en mediawerkers het leven gekost. De afgelopen periode is de dodelijkste voor journalisten ooit gemeten.

Israël weigert internationale toegang tot het oorlogsgebied, zodat nieuwsgaring enkel door lokale journalisten gebeurt. Internationale nieuwsorganisaties hebben tevergeefs om toegang gevraagd. De hermetische afgrendeling van het gebied voor internationale media is ongekend.

Palestijnse journalisten worden door Israël regelmatig beschuldigd geen journalisten maar Hamas-strijders te zijn en daarmee een doelwit. In zeker 20 gevallen zou sprake zijn geweest van gerichte aanvallen op individuele journalisten, constateerde persvrijheidsorganisatie CPJ.

“Toegang tot betrouwbare informatie is een mensenrecht. Journalisten zorgen voor de documentatie van oorlogsmisdaden en mensenrechtenschendingen waarmee we machthebbers ter verantwoording kunnen roepen. Het maakt de veiligheid van Palestijnse journalisten van levensbelang. Ze zijn de ogen en oren van de wereld”, stellen de ondertekenaars.

Demissionair minister Veldkamp wordt opgeroepen om zich op vijf punten in te spannen:

Ten eerste om tegenover de Israëlische regering op te komen voor persvrijheid en de veiligheid van journalisten en alles in het werk te stellen dat Gazaanse journalisten niet langer als doelwit worden gezien.

Verder moet Veldkamp als voormalig voorzitter van de Media Freedom Coalition het initatief nemen voor een “gecoördineerd, gezamenlijk en publiek statement waarin Israëls schendingen van de persvrijheid worden veroordeeld”.

Er moet een onafhankelijk onderzoek worden ingesteld naar omstandigheden waaronder journalisten zijn gedood. Dat onderzoek naar vermoorde journalisten moet daarbij plaatsvinden onder internationale richtlijnen zoals zijn vastgelegd in het zogeheten Minnesota Protocol. Dat richt zich specifiek op onder verdachte omstandigheden omgekomen mensen, waar een Staat de vermoedelijke verantwoordelijkheid draagt.

De Israëlische aanvallen op de persvrijheid en schendingen van het internationaal recht moet onderdeel zijn van het onderzoek in het kader van de EU-Israël Associatieovereenkomst. EU-buitenlandchef Kaja Kallas kondigde afgelopen mei aan dat de Europese Unie gaat bekijken of Israël mensenrechten schendt en daarmee in overtreding van dat verdrag is. Die evaulatie kwam er overigens op initiatief van Veldkamp zelf.

Als laatste moet Veldkamp opnieuw aandringen dat internationale media toegang krijgen tot Gaza. “Internationale journalisten bereiken andere doelgroepen via andere platforms dan hun lokale collega’s, en vergroten zo de zichtbaarheid van wat daar gebeurt”, stellen de briefschrijvers.

Onderstaande journalisten, media en hoofdredacties hebben de oproep aan Veldkamp ondertekend:

• AD
• AD de Dordtenaar
• AD Groene Hart
• AD Haagsche Courant
• AD Rotterdams Dagblad
• AD Utrechts Nieuwsblad
• ANP
• BN De Stem
• Brabants Dagblad
• De Correspondent
• De Gelderlander
• De Groene Amsterdammer
• De hoofdredacties van de 13 regionale publieke omroepen (RPO)
• De Stentor
• EenVandaag
• Eindhovens Dagblad
• FTM
• Het Parool
• Human
• Journalisten van NRC
• Medisch contact
• NOS
• Nieuwsuur
• Nu.nl
• NTR
• PZC
• RTL Nieuws
• Trouw
• Tubantia
• Villamedia
• Volkskrant
• VPRO
• Vrij Nederland
• Free Press Unlimited (FPU)
• Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ)
• Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ)