Arbeidsmarktmonitor: In twee jaar tijd 6% minder freelance journalisten

Dat blijkt uit data van de Kamer van Koophandel (KvK), die werd geanalyseerd in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een grootschalig jaarlijks onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt.

In het eerste kwartaal van 2025, telde Nederland in totaal 6619 freelance journalisten. Dat zijn er ruim 430 minder (6,18%) dan in dezelfde periode in 2023. In dat jaar steeg het aantal journalistieke zzp’ers ieder kwartaal nog lichtjes. Vanaf het eerste kwartaal van 2024 daalt het aantal freelancers. 

Vreemde eend
De journalistiek is daarmee als sector een vreemde eend in de bijt. In 2024 nam het aantal zzp’ers in alle sectoren juist nog met 3,1% op. Die groei zwakte eind van het jaar wel af. Iets wat volgens de KvK waarschijnlijk wordt veroorzaakt doordat de Belastingdienst vanaf 1 januari weer handhaaft op schijnzelfstandigheid.

Hoewel sommige journalistieke werkgevers de laatste maanden freelancers in dienst zijn gaan nemen vanwege dat aangekondigde handhaven op schijnzelfstandigheid, zorgde dat in het vierde kwartaal van 2024 nog niet voor een grote daling in het aantal journalistieke zzp’ers. De terugloop in het eerste kwartaal van 2025 is ook nog niet heel stijl, al is dat kwartaal dan ook nog niet afgelopen.

Minder fulltimers, meer parttimers
De daling in het aantal freelance journalisten is volledig te wijten aan een terugloop in het aantal fulltime zzp’ers. In de afgelopen twee jaar stopten 8,5% van hen ermee. De groep parttimers groeide juist, in twee jaar tijd met 3%. Enkele uitzonderingen daargelaten kwamen er de afgelopen zes jaar ieder kwartaal enkele tientallen parttime freelancers bij.

De redenen waarom fulltime freelancers ermee stoppen zijn nog niet bekend. Ook is niet bekend welk deel van hen parttime is gaan freelancen, mogelijk naast een vaste baan.

Opnieuw minder freelancers in Groningen
Het gros van de freelance journalisten woont net als bij eerdere metingen in de Randstad. In de provincie Noord-Holland werd de groep freelancers zelfs nog wat groter. Daar zijn nu 2335 journalistieke zzp’ers gevestigd (een half jaar geleden waren dat er nog 2323). Ook in Zuid-Holland (1165) en Utrecht (990) wonen ondanks een kleine daling relatief veel freelance journalisten.

In Groningen daalde het aantal freelancers opnieuw het hardst. Waar de groep tussen het eerste kwartaal van 2024 en het derde kwartaal met 10% kleiner werd, daalde het aantal journalistieke zzp’ers daar het afgelopen half jaar met nog eens 6%. In Flevoland kwamen er het afgelopen half jaar procentueel gezien de meeste freelancers bij (+6%), al is de groep daar nog altijd dusdanig klein (in het eerste kwartaal telde Flevoland 71 journalistieke zzp’ers). In Zeeland wonen nog altijd de minste freelance journalisten.