Rubrieken – NVJ Recht
Terugbetalen studiekosten?
woensdag 6 mei 2009
Deze rubriek wordt beurtelings verzorgd door Siep van der Galiën, Petra Oudhoff, Maarten van den Berg, Yolanda Pattiasina en Petronel van Leeuwen, medewerkers van de NVJ-afdeling Advocaten en Juristen. NVJ-leden kunnen zich met vragen wenden tot: juridisch@nvj.nl
Extra scholing wordt door de overheid gezien als een van de middelen om de inzetbaarheid van werknemers te vergroten en daarmee (langdurige) werkloosheid te voorkomen. Toch moet je als werknemer goed opletten welke afspraken je met je werkgever maakt ten aanzien van de kosten van een cursus of opleiding. Bij het einde van een dienstverband ontstaat er namelijk regelmatig ruzie over de vraag of studiekosten terugbetaald moeten worden.
In een arbeidsovereenkomst kan een studiekostenbeding worden opgenomen. Een werkgever stelt een beding op om de werknemer aan zich te binden en zijn investeringen in die persoon veilig te stellen. De werknemer wordt verplicht om aan het einde van het dienstverband de kosten van een opleiding terug te betalen. Meestal bestaat deze verplichting alleen als de arbeidsovereenkomst eindigt op initiatief van de werknemer.
De wet zelf bevat geen specifieke regeling ten aanzien van het studiekostenbeding en het terugvorderen van kosten. De Hoge Raad heeft al in 1983 bepaald aan welke voorwaarden een overeenkomst met betrekking tot studiekosten moet voldoen. Een dergelijk beding moet schriftelijk en helder geformuleerd zijn. Daarnaast moet er een periode worden overeengekomen waarbinnen de kosten na afloop van de arbeidsovereenkomst nog kunnen worden terugverlangd. Binnen deze periode moet de terugbetalingsverplichting evenredig afnemen.
Onduidelijkheden in het beding komen doorgaans voor rekening van de werkgever. Zelfs wanneer een studiekostenregeling wel duidelijk geformuleerd is, mag een werkgever niet altijd studiekosten terugvragen. Een beroep van de werkgever op de terugbetalingsregeling kan namelijk in strijd zijn met de redelijkheid en billijkheid. Een bekend voorbeeld uit de jurisprudentie is de werknemer die kon aantonen dat de werkgever bij eerder vertrokken werknemers geen studiekosten terugvorderde, ondanks het studiekostenbeding. De werknemer kreeg gelijk en hoefde niets terug te betalen.