Persvrijheid soms best lastig

woensdag 6 mei 2009

De Dag van de Persvrijheid. Een dag om te vieren dat de pers in vrijheid zijn werk kan doen. Helaas is niets minder waar. Zondag 3 mei presenteerde Hans Verploeg namens Freedom House de persvrijheidsbarometer. Hij constateerde dat het niet goed gaat met de werkomstandigheden van journalisten in de wereld. Verploeg (onderarm in het gips vanwege een ongelukje met de boot) moest voor het zevende jaar op rij een mondiale verslechtering melden. En dus is het tijd voor actie. Bijvoorbeeld voor de Sri Lankaanse journalist Jayaprakash Tissainayagam (Tissa). Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Broertjes liet onder bescheiden belangstelling een witte duif vrij en plaatste als eerste zijn handtekening voor de vrijlating van de gevangen journalist.

Over Nederland valt niet veel sombers te rapporteren. Misschien dat daarom journalisten niet massaal waren afgekomen op het aansluitende debat over agressie tegen journalisten in Nederland.

Weliswaar vulden 691 journalisten de vragenlijst van professor Frank Bovenkerk in, maar zeer ernstige incidenten werden niet gemeld. Het blijft bij trekken, duwen, ingooien van de ruiten van een auto en schelden. Veel schelden. En dat hakt er toch wel in, vertelden Dirk Mellema (Rotterdam Vandaag & Morgen) en Caroline van den Heuvel (EénVandaag) tijdens een paneldiscussie. Beiden hebben in oorlogsgebieden gewerkt maar werden nergens zo grof bejegend als in eigen land.

Dat persvrijheid ook wel een beetje lastig kan zijn, bleek toen Micha Kat het woord nam. Gewapend met camera was hij gekomen om gebruik te maken van zijn recht vragen te stellen. ‘Persvrijheid wordt van bovenaf beknot en niet van onderaf door bijvoorbeeld straatjochies’, was zijn betoog. Of het panel dus maar naar huis wilde gaan. Geert-Jan Laan wist hem uiteindelijk te kalmeren met het voorstel te overwegen de discussie volgend jaar daaraan te wijden.

Bij de afsluitende borrel was er nog wel wat begrip voor de stelling van Kat. Want is het zo dat straatgeweld per definitie geen bedreiging voor de persvrijheid is en dat slechts overheidsoptreden dat wel is? Frankrijk-correspondent Saskia Dekkers zou daar nog wel eens anders over kunnen denken. Ze hield een lezing waarin ze vertelde over haar werk in de Parijse voorsteden, waar sommige journalisten liever wegblijven uit angst voor geweld. Misschien geen bewuste actie van de relschoppers, wel een effectieve manier om je te onttrekken aan media-aandacht. Het waren overwegingen die met een biertje in de ene hand en een bitterbal in de andere wel werden gewisseld. Als Kat iets rustiger was geweest, had die discussie ook in de zaal kunnen pltaasvinden.

Foto: Jacqueline Wesselius

Auteur: Dolf Rogmans
Tags: persvrijheid, veiligheid