Nieuws
Ook schrijvende freelancers krijgen ‘wurgcontract’
donderdag 15 januari 2009
Schrijvende journalisten die als freelancer voor Telegraaf Media Groep werken hebben hetzelfde ‘wurgcontract’ ontvangen dat ook fotografen hebben gekregen. Hierin wordt onder meer exclusiviteit bedongen. Daarnaast krijgt de opdrachtgever het recht materiaal onbeperkt en op alle denkbare platforms te gebruiken.
Lees ook het achtergrondartikel: Wurgcontracten met afbraakprijzen
Freelance journalist Branda Hilhorst uit Kortenhoef is open over haar verdiensten. Ze krijgt 75 euro per week voor het maken van tekst en foto’s voor een hele pagina in de Gooi en Eembode.
De tarieven die freelancers krijgen blijken onderling overigens te verschillen. Maar de voorwaarden in het contract zijn dezelfde; op het gebied van hergebruik, exclusiviteit en ten aanzien van het non-concurrentiebeding. Zo is de regeling om jaarlijks twee procent vergoeding uit te keren voor hergebruik in het nieuwe contract geschrapt.
De NVJ adviseerde eerder al het contract niet te ondertekenen. Secretaris Ellis Speet: ‘De uitgever wil alles hebben en biedt auteurs en fotografen geen enkele bescherming. Wij gaan ons sterk maken hier een einde aan te maken. Ofwel door het auteurscontractenrecht (waarin gespecificeerd hergebruik wordt geregeld) in een wet gegoten te krijgen, danwel bindende afspraken te maken met uitgevers hierover.’
Enkele passages uit het contract dat de Telegraaf Media Groep freelancers laat ondertekenen
7.1 De Opdrachtnemer verleent hierbij de Opdrachtgever een onherroepelijk recht voor de duur van het auteursrecht om de Bijdrage(n) zonder enige beperking wereldwijd, geheel of gedeeltelijk al dan niet in gewijzigde vorm, op welke wijze en in welke omvang dan ook te verveelvoudigen en/of openbaar te maken, te gebruiken, te hergebruiken en te (doen) exploiteren (…).
7.3 De Opdrachtnemer verleent de Opdrachtgever voorts voor onbepaalde tijd een onbeperkt, onherroepelijk en exclusief recht om de Bijdrage(n) (te doen) opnemen en/of te verwerken in Holding producten (concern intern en extern) ter verveelvoudiging, openbaarmaking en exploitatie op elke denkbare wijze en met behulp van elk bestaande en/of nog te ontwikkelen techniek, waaronder in het bijzonder de opname in en exploitatie van een extern toegankelijk concernbreed centraal elektronisch archief.
12.2 De Vergoeding is exclusief omzetbelasting. In de Vergoeding zijn begrepen alle kosten die in verband staan met de uitvoering van de diensten en/of werkzaamheden.
16.1 Opdrachtnemer die regelmatig Bijdrage(n) levert aan een Uitgave op basis van de Overeenkomst, zal over dezelfde onderwerpen geen opdracht van anderen (concurrenten van Opdrachtgever zoals doch niet uitsluitend uitgevers van landelijke dagbladen) (in hetzelfde verspreidingsgebied) aannemen zonder voorafgaande schriftelijk vastgelegde instemming van de hoofdredactie van die Uitgave.
34 reacties
1. door Nick, 15 januari 2009, 17:44
Is niet alleen bij De Telegraaf zo hoor. Ook bij Wegener (Brabants Dagblad in ieder geval) krijg je als freelancer een wurgcontract. Geen extra vergoeding bij hergebruik, continue dalende verdiensten en chefs die afspraken niet nakomen. En dan ook nog eens vinden dat je niks te klagen mag hebben.
2. door Peter, 15 januari 2009, 18:00
Bij computerbladen is het al jaren zo dat de uitgevers teksten ongevraagd en onbetaald herpubliceren in een ander blad. Lekker goedkoop, zo’n ‘special’ die bestaat uit herkauwde stukken.
3. door Koos, 15 januari 2009, 18:04
NDC Mediagroep, onderdeel uitmakend van NDC/VBK de Uitgevers is geen haar beter en hanteert dezelfde belachelijke voorwaarden en condities als bijvoorbeeld De Telegraaf.
4. door Karel, 15 januari 2009, 18:07
“Minister Plasterk is bereid fors bij te dragen aan innovatie in de perssector. Hij creëert een fonds met een deel van de Ster-opbrengsten, waaruit innovaties in de pers gesteund zullen worden.”, zo staat er in een bericht van het OCW te lezen*. Het ministerie verwijst naar een brief van de minister en aldus lezend zie ik daarin de kreet “verhoogde rendementseisen van aandeelhouders”.
Nu kan het natuurlijk zijn dat ik iets mis (of gewoon dom ben) maar wat is er innovatief aan o.m. het tegemoetkomen aan verhoogde rendementseisen van aandeelhouders door het afknijpen van het personeel?
Maar misschien nog belangrijker; hoe wrang komt het mij op over dat een PVDA (!) minister staatssteun wil geven aan bedrijven die hun personeel als uit te wringen slaven behandelen.
* http://www.minocw.nl/actueel/nieuws/35746/fondsinnovatieindepers.html
5. door Carien, 15 januari 2009, 18:08
Ik heb al drie soortgelijke contracten onder m’n neus gekregen (van verschillende uitgevers dus). Tweemaal heb ik niet willen tekenen. Eén uitgever erkende later zelf dat het contract niet deugde en trok het terug. In het andere geval was ik een grote)opdrachtgever kwijt(alweer drie jaar geleden).
Ik baal hier wel van, maar inmiddels begin ik te twijfelen of het allemaal nog veel uitmaakt. Auteursrechten worden steeds moeilijker te handhaven (zie ook de muziekwereld). Alles is overal (digitaal)te kopieren en dat neemt alleen maar toe. Zijn we niet met een achterhoedegevecht bezig?
Als je je eigen teksten/beeld prominent op een eigen website plaatst of op andere manieren (met je naam erbij natuurlijk) op internet verspreidt is dat misschien een betere verdediging tegen kapers?
6. door Inge Heuff, 15 januari 2009, 20:26
De PZC heeft in de elf jaar dat ik als correspondent er voor schrijf, het tarief nooit willen verhogen; bij de invoering van de euro werd het bedrag zelfs naar beneden afgerond. En ieder jaar konden we in diezelfde krant lezen dat het concern mooie winsten had gemaakt. Met de invoering van het tabloidformaat, nu bijna twee jaar geleden, kreeg mijn maandelijkse declaratie een vergelijkbaar formaat omdat alle, wel redelijk betaalde, rubrieken kwamen te vervallen en elk artikel als een nieuwsverhaal werd betaald.
De contracten worden jaarlijks nadeliger voor freelancers, fotograaf of journalist.
Dit jaar heb de mij onwelgevallige artikelen maar eens doorgestreept voordat ik het contract terugstuurde. Daar heb ik niets op gehoord.
En ja, incidenteel blijf ik voor de PZC schrijven, ondanks deze onwaardige fooi, want de dagbladjournalistiek is wel verslavend.
7. door Is niet getekend, 15 januari 2009, 20:41
Ik heb ze wel gehad, dit soort contracten, maar nooit getekend. Als ze echt graag met je willen werken, zo is mijn ervaring en die van anderen, wordt de relatie niet verbroken.
8. door Is niet getekend, 15 januari 2009, 21:21
En als ze de relatie om die reden willen verbreken, wel, dan er is wat mij betreft ook geen reden meer om door te gaan.
9. door Michiel Schaaij, 15 januari 2009, 22:23
Of we nu schrijven of fotograferen, we zijn slechts journalistieke vakkenvullers. De journalistieke zakkenvullers zitten elders. Aan de andere kant: leuker werk bestaat er niet! En als zzp-er kunnen we andere bronnen aanboren om de armoede te verzachten.
10. door Piet van der Vooren, 16 januari 2009, 00:22
Die laatste opmerking van Michiel vind ik te gemakkelijk. Uitgangspunt dient te zijn dat journalistiek werk op freelancebasis gewoon normaal betaald dient te worden, en dat freelancers niet als citroenen uitgeknepen dienen te worden. Dat gebeurt met name bij de grote uitgeverijen maar al te vaak, zoals ook nu bij TMG weer wordt aangetoond. Freelancers zijn nu eenmaal een makkelijkere prooi dan journalisten in vaste dienst, die onder een cao vallen. Wij als kleine krant (De Teylinger, uitgave van Uitgeverij Verhagen) doen daar in ieder geval niet aan mee.
11. door Edwin Oden, 16 januari 2009, 10:18
Ik vind het schandalig dat opdrachtgevers freelancers verbieden over dezelfde onderwerpen te schrijven voor andere bladen. Als ze dan zo graag exclusiviteit willen, dan moeten ze iemand maar in vaste dienst nemen. Dit is van twee walletjes eten. De freelancer verdient juist zijn brood met zijn expertise op een bepaald vakgebied, en het ligt in de aard van de freelance-relatie dat hij die kennis moet kunnen verkopen aan allerlei opdrachtgevers.
12. door Dwarsligger, 16 januari 2009, 11:14
Wat een verhelderend artikel… Eerlijk gezegd begon ik het idee te krijgen dat het aan mij lag dat ik aversie voelde tegen dit ‘standaardcontractje’, dat ik nog altijd niet heb ondertekend. Goed te lezen dat het ook bij anderen op weerstand stuit.
13. door Iris, 16 januari 2009, 12:34
Ik heb bij diverse uitgeverijen ook zo’n contract moeten tekenen. Het is kiezen of delen: teken je niet, dan hoef je ook niet meer voor ze te schrijven. Zo ben ik dus 1 opdrachtgever kwijtgeraakt. De andere opdrachtgevers mauwen niet meer sinds ik heb getekend. Maar intussen knaagt het wel.
14. door Marjolein, 16 januari 2009, 12:34
@ Edwin: hierbij sluit ik me geheel aan! Mijn ervaring als freelancer met een sterke expertise (want uiteindelijk staan opdrachtgevers te springen om mensen die op een specifiek terrein echt goed op de hoogte zijn) zijn alles behalve positief. Als je op freelance basis maandelijks bijvoorbeeld twee stukken bij een vaste landelijke krant plaatst, word je op basis daarvan uitgesloten om over onderwerpen die op dit terrein liggen te schrijven voor welk ander medium of persbureau dan ook.
Hoe moet een freelancer dan aan zijn inkomsten komen? Door vijf verschillende expertises te ontwikkelen? Dan krijg je weer te horen dat je onrustig overkomt e.d.
Zijn er andere mensen die soortgelijke ervaringen hebben?
15. door jan, 16 januari 2009, 12:51
Ik heb tot op heden bij geen enkele uitgever een contract ondertekend.
Ze proberen het allemaal van klein tot groot en keer op keer weer.
Er zijn inderdaad uitgevers die niets meer van mij willen hebben je hanteert de NVJ of NVF voorwaarden is het argument.
Als alle journalisten en fotograven wakker werden was het probleem zo opgelost.
Als de uitgever alle mensen in loondienst neemt is het probleem ook voor hem opgelost.
Aangezien geld een rol speelt kalken ze blindelings persberichten over en knijpen freelancers uit.
Dit stomme goedkoop mag niks kosten en uiteraard ook een kleinstukje internet is de reden dat de gedrukte media in de problemen zitten. Als ze niet normaal willen honoreren komt er geen kwaliteit.
Helaas zijn dan de amateurs aan de beurt die doen het voor 75 euro per pagina of 15,50 per foto.
Zolang persberichten 1:1 in de krant verschijnen en er geen moeite gedaan word te controleren zal het alleen maar slechter worden. En wij steeds verder uitgeknepen. Uiteindelijk is de lezer die geschaad word en zijn abonnement opzegt. Echte onafhankelijke journalistiek eerlijk nieuws is hierdoor in het verdomhoekje gekomen.
We kunnen het zelf stoppen door bekijk het maar te zeggen, we zullen de buikriem misschien even aan moeten halen. Uiteindelijk winnen we wel ik schat dat 50 % door freelancers word gemaakt.
16. door Is niet getekend, 16 januari 2009, 12:54
Stel: je hebt een garage met een specialiteit die te maken heeft met een merk auto. Niemand zal het toch in zijn hoofd halen om die specialist te verbieden zijn expertise m.b.t. auto’s aan anderen te verkopen. Waarom pikken jullie dat dan wel? Ik teken niet en zal ook nooit tekenen.
17. door Freek de Man, 16 januari 2009, 13:12
Helaas zou ik zo`n contract niet kunnen tekenen. Je kunt echter wel uitzonderingen aanvragen. Een gesprek met een chef van HR is zo gergeld en een uitzondering, een aparte clausule, op je contract ook. Vraag die dingen altijd na bij je collega`s en check voor de grap eens wat zij verdienen. Als je een journalist bent, moet je niet truttig zijn als het om je loon gaat. Vragen dus.
18. door Kaat Olsson, 16 januari 2009, 15:42
wanneer gaat onze beroepsvereniging nu eindelijk eens een vuist maken tegen deze middeleeuwse praktijken? als ik dit alles zo lees word ik weer woedend van onmacht, net als twee jaar geleden, toen ik mijn meest favoriete journalistieke werk verloor door niet te willen tekenen voor omstandigheden die tegen al onze beroepethiek in gaan….laten we alsjeblieft iets doen - en als iemand weet wat, hoor ik het graag!
19. door noname, 16 januari 2009, 15:59
nou gek zeg dat al die abbonees opzeggen, uitgevers die voor een appel en een ei werk kopen, expertise bestraffen, hoe kunnen die ooit aan kwaliteit komen? inderdaad: niet dus.
20. door Is niet getekend, 16 januari 2009, 17:03
@18 Als niemand tekent, is er niets aan de hand. De kranten en tijdschriften moeten toch gemaakt worden.
21. door Michiel Schaaij, 16 januari 2009, 18:34
Piet (reactie 10), dat ben ik natuurlijk met je eens. Maar bij veel uitgevers is de praktijk anders. Het is niet zo gek, dat cynisme dan de kop op steekt.
22. door noname, 16 januari 2009, 19:09
@20
in de vervoersbusiness is dit ook aan de hand geweest. vrachtwagenchauffeurs werden afgeknepen, er was altijd wel iemand die onder de prijs ging werken. dat is het probleem met deze markt, die wordt makkelijk verpest door eenmansbedrijfjes die onder de prijs werken.
23. door noname, 16 januari 2009, 19:13
@20
en dan nog wat: in de pannedienst is het hetelfde verhaal. eenmans wegsleepbedrijfjes werken met de goedkoopste prijs en middelen. wat is het resultaat? dat ze niet investeren in betere apparatuur om autos weg te slepen waardoor files groeien en groeien. de bijl in de wortel van innovatie. en heeeej, wat is het resultaat? de oude media/kranten lopen achter op de nieuwelingen en verliezen de concurrentie. en heeej wat doen ze? ze gaan bedelen om geld bij meneer Plasterk.
ik zeg: alle kranten en tijdschriften die de tucht van de markt niet kunnen doorstaan, graag failleren. dan krijgen we sterkere en innovatieve media terug die wel geld verdienen zodat ze hun mensen fatsoenlijk kunnen betalen ipv afpersen
24. door als als als, 16 januari 2009, 19:26
Als alle freelancers zich zouden organiseren en massaal niet tekenen, zou dit hele probleem niet bestaan en worden opgelost aan de onderhandelingstafel.
Zoals het nu is hebben freelancers gewoon geen fluit te zeggen tenzij ze je echt heel graag willen. En dat hebben jullie toch echt aan jezelf te danken.
Jullie zien toch keer op keer hoe ze jullie niet waarderen, nauwelijks belonen en jet ook nog eens onmogelijk maken je vak elders te verrichten? dan ben je geen FREElancer, maar een slaaf.
Organiseer jezelf. De macht ligt nog altijd bij het grote getal.
25. door Patrick Oxsener, 17 januari 2009, 12:18
Bij Sanoma bestaan dit soort contracten ook, net als bij BV Programmabladen AKN. Ik ben vorig jaar met zo’n contract naar een jurist van de NVJ gegaan: die heeft ‘m doorgelicht en kwam tot de conclusie dat alles juridisch dichtgetimmerd was en dat zowel de bond als de freelancers er dus niks tegen uit konden halen.
Nu laat de NVJ ineens nadrukkelijk haar tanden zien en roept het TTG-freelancers op om hun (soortgelijke) contract niet te ondertekenen. Prima hoor, maar waarom werd er destijds zo slap gereageerd toen Sanoma en BV Programmabladen AKN hetzelfde grapje uithaalden? En betekent dit dat freelancers van andere uitgeverijen met wurgcontracten nu ook kunnen rekenen op actieve hulp van de bond?
26. door Eline, 17 januari 2009, 14:40
Durf ‘nee’ te zeggen en laat je vervolgens niet afschepen. Jij bent tenslotte de ondernemer die probeert een deal te maken met de uitgever! Wees die zakelijke ondernemer die graag zijn journalistieke bezieling inclusief het product verrkoopt! En ik denk dat niemand dát product tegen een prijs ver onder de ‘inkoop’ wil verkopen? Of wel soms?
27. door Robert, 17 januari 2009, 14:59
Tal van (vak-)bladen doen hetzelfde al jarenlang. In het aanleveren van “stukjes” heeft nooit brood gezeten, wel in een compleet product waarvoor de redactie zelf de expertise mist.
Het is een illusie te denken dat acties iets zullen veranderen. Veel (chef-)redacteuren zijn zelf NVJ-lid. Hun stem hoor ik niet. Ook in de CAO-onderhandelingen is dit nooit een breekpunt geweest. En dan moeten de freelancers zelf nu ineens een vuist maken?
28. door Anoniem, 17 januari 2009, 21:16
Bij het Noordhollands dagblad, wat ook TMG is, krijg je als freelancer 35 euro per artikel van 300-600 woorden ongeveer. Dat is niet veel, en dat is ook meteen het probleem want er zijn steeds minder freelancers beschikbaar omdat ze de vergoeding gewoon veel te laag vinden.
29. door Hans, 18 januari 2009, 11:21
...dat is dus de vrije markt… Kwaliteit en standvastigheid wordt ALTIJD beloond. Ik werk voor vakbladen en die betalen een redelijk NVJ-tarief (0,40 ct per woord). En al gauw is het 1000 woorden. Zelfs als ik wel eens voor een huis-aan-huis-krant iets (een gemakkelijk te maken interview) doe, dan betalen ze grif 0,25 ct per woord. Voor ‘kut-stukkies’ leen ik me niet. Kwaliteit komt altijd boven drijven. Alle kranten en sites hebben die (selectief) nodig!!!
30. door Peter Swelsen, 19 januari 2009, 14:33
Het is natuurlijk waanzin om voor 75 euro een stukje te gaan typen. Als je net start is het misschien ok, maar als je wat langer bezig bent is het een grote schande. Wanneer het na een aantal jaren echt niet lukt om een fatsoenlijk bedrag te vragen moet je de hand in eigen boezem steken: je bent waarschijnlijk niet goed genoeg om van je pennevruchten (of is het pennen :-)) te leven. Zelf heb ik een absolute bottomline van 150 euro per stukje. Meestal krijg ik meer. Terecht!
Groetjes van Peter
31. door Arthur Graaff, 19 januari 2009, 15:08
Wat een ellende!
Ergste is nog: dit gaat al tien jaar zo. Mooi dat er toch steeds collega’s zijn die hun rug recht houden.
Belangrijk deel van het probleem is misschien dat freelancers toch het onderbetaalde werk blijven doen.
Misschien is de enige oplossing een staking. Zoals het voorbeeld van de screenwriters in Hollywood.
- Wil de NVJ dat?
- Willen de NVJ-freelancers dat?
- Wie kan de zaak steunen?
- Krijgen freelancers geld van de NVJ?
- Welke voorwaarden van uitgevers zijn wel aanvaardbaar?
- Moeten freelancers zich niet hechter aaneensluiten, en de zaken laten doen door de NVJ (voorbeeld Hollandse Hoogte)? Met een minimumtarief?
Het gaat nogal ver. Wie doet er mee? Ik kan er tot 1 maart 1 dag p/w aan besteden (daarnee moet ik even kijken).
AG
32. door Margriet, 19 januari 2009, 15:40
Ook ik heb een dergelijk wurgcontract van TMG gekregen. Ben absoluut niet van plan dit te tekenen zonder dat er een aantal bepalingen zoals genoemd in bovenstaand artikel worden gewijzigd, of nog beter geschrapt. M.N. het non concurrentiebeding vind ik schandalig. Zeker nu de GPD geen artikelen van freelancers meer doorplaatst! Ook ik vind het een goede zaak om je te verenigen en samen een vuist maken naar deze bestuurders op afstand! Hoop echt dat de NVJ hierin ver komt. Verder is het me opgevallen dat alleen freelancers die een VAR verklaring hebben een dergelijk contract hebben gekregen. Ik heb navraag gedaan bij mijn collega freelancers (allen geen VAR verklaring) en zij hebben een dergelijk contract niet gekregen. Blijf de discussie nauwelettend volgen!
33. door Dit Moet je zien!, 22 januari 2009, 13:39
http://www.telegraaf.nl/prive/3062138/__Wie_maakt_de_beste_foto_van_Tom_Cruise___.html?p=1,1
En stel jezelf dan de vraag waarm betaal je een amateur meer!!!
34. door Joost Boers, 4 februari 2009, 20:41
De tarieven voor freelancewerk staan onder druk. De pest is dat het niet-meewerken hieraan een nadeel heeft: je zit zelf zonder inkomen. Een zelfstandige kan zich wapenen door te kijken naar een andere activiteit als hoofdinkomen. Soms is aanpassing nodig om verder te komen! Ik zoek ondernemers die hun grenzen willen verleggen en hun mogelijkheden vergroten. En dat hoeft niet ten koste te gaan van uw journalistieke activiteit.
