Nieuws
Fotograaf verliest in hoger beroep tegen PZC
zondag 20 juli 2008
De naar Australië geëmigreerde Zeeuwse fotograaf Pieter Honhoff heeft het geschil met de Provinciale Zeeuwse Courant over eigendomsrechten van zijn fotoafdrukken in hoger beroep verloren. Bijna anderhalf jaar geleden veroordeelde de rechtbank in Middelburg de krant nog tot het betalen van ruim 238.000 euro aan de freelance fotograaf vanwege het verdwijnen van diens fotoafdrukken. Een dure veroordeling niet alleen voor PZC, maar ook voor andere kranten, met verstrekkende gevolgen in de relatie met freelance fotografen. Het was toen een opvallende veroordeling, omdat eerder rechtbanken in soortgelijke gevallen fotografen in het ongelijk hadden gesteld. Het Haagse Gerechtshof was het daar dus niet mee eens.
Bij PZC waren 18.994 zwartwit fotoafdrukken die Honhoff in opdracht gemaakt had, zonder zijn medeweten verdwenen en deels vernietigd. Van 1987 tot 2002 werkte hij freelance – zonder contract – in opdracht van PZC.
Aan het eind van die periode weigerde Honhoff een contract te tekenen omdat de krant dan bijna vrijelijk over zijn foto’s kon beschikken en hergebruiken. De freelance fotograaf verzocht om teruggave van zijn fotoafdrukken, waarvan hij zich de rechtmatige eigenaar beschouwde en kwam er zo achter dat de afdrukken verdwenen waren. Honhoff spande een juridische procedure aan op grond van het Archiefconvenant en de in de branchegebruikelijke voorwaarden en bepalingen zoals vastgelegd bij de Fotografenfederatie (BFN, NVF en GKf).
Daarin staat onder andere dat de archiefhouder zijn archief als goed ‘huisvader’ moet beheren. In de motivatie laat het Gerechtshof echter de branchebepalingen en de bepalingen van het Archiefconvenant vrijwel niet mee tellen, omdat die pas van na 2002 dateren. Ook juridische noties als ‘goed gebruik’ en ‘goed vertrouwen’ liet het Gerechtshof nauwelijks meewegen in haar oordeel.
De rechters zien de krant uiteindelijk als wettelijke eigenaar van de afdrukken, omdat er niets anders is afgesproken. Honhoff is veroordeeld tot het betalen van de proceskosten en voorschotten van ruim 21-duizend euro. Welke juridische repercussies deze uitspraak heeft, wordt door betrokken vakbonden en juristen nader bekeken.
7 reacties
1. door Levin den Boer, 24 juli 2008, 18:00
Jemer wat een verhaal zeg! Zo zie je maar weer dat je hier in Nederland bijna niks kunt doen zonder dat het ergens zwart op wit staat! Echt.. Nederland is HET LAND VAN DE REGELTJES. Waar is die goeie ouwe tijd van het elkaar kunnen vertrouwen.
2. door Sascha Gouw, 28 juli 2008, 16:33
Het klinkt een beetje vreemd in de oren.
Auteursrecht ligt bij de fotogaaf. Die is eigenaar van de beelden. De krant betaalt voor het recht om de beelden één keer (of een ander afgesproken aantal keren) te gebruiken, voor een specifiek medium.
Vaak heeft een krant of tijdschrift een (wurg-)contract, dat ze alle voor hen werkende fotografen (willen) verplichten te tekenen. Bij ondertekening krijgt de krant vrije hand in onbeperkt gebruik van de beelden voor waar zij ze ook maar voor willen gebruiken. Gedrukte pers, internet, folders… Zonder daar extra voor te hoeven betalen!
Het lijkt erop dat fotograaf Honhoff dat heeft geweigerd. En de rechtbank beslist dan in het voordeel van de krant?! Omdat deze ‘wettelijke eigenaar van de afdrukken’ is? Pardon?
Overigens: in dit artikel worden de woorden ‘afdrukken’ en ‘foto’s’ inwisselbaar gebruikt. Maar dat zijn natuurlijk geen synoniemen. Iemand kan een afdruk kopen zonder de rechten op de beelden te kopen.
De krant hoeft de specifieke afdrukken misschien niet terug te geven, in dat opzicht ga ik mee. Ze mogen erop vingerverven en ze vernietigen als ze dat willen. Zolang ze ze niet nogmaals publiceren.
Maar juist als er niks is afgesproken, lijkt de fotograaf me nog steeds de wettelijke eigenaar van de beelden.
3. door benni, 6 november 2008, 01:34
De gulzige Pieter heeft hier echt het lid op de neus gekregen. Eigen schuld. Ik hoop dat ie noooit meer terug komt in Nederland. Afgrijselijke psychopaat!
4. door Jan Dijkgraaf, 6 november 2008, 11:01
Gelukkig had hij de negatieven nog…
5. door Herman Spinhof, 6 november 2008, 12:58
Waarop baseert Benni (wie is Benni?) zijn veroordeling of beter zijn ordinaire scheldcanonade? Die kan niet gebaseerd zijn op de berichtgeving op deze site. Makkelijk om dergelijke veroordelingen anoniem te uiten.
Voor wie het interesseert: Honhoff vindt langzamerhand zijn draai op het platteland in Australië. Hij maakt weer foto’s (ook in opdracht) en klimt zo uit het dal waarin hij zat.
6. door benni, 9 januari 2009, 18:15
Beste Herman, Pieter weet drommels goed wie ik ben. Ik denk dat er niet veel mensen zijn die Pieter beter kennen dan ik. Ik heb hem gelukkig al jaren niet meer gezien. Als ie ooit bij me op het erf mocht verschijnen stuur ik mijn hond op hem af tot ie de openbare weg heeft bereikt. Ik heb medelijden met zijn zoontje Vladimir, je zult maar zo vernoemd zijn.
7. door Lathouwers, 14 mei 2009, 16:32
Wij beheerden en beheren meerdere beeldbanken. Van zowel veel gemeenten, maar ook bedrijven als KPN en Daftrucks.
Ook daar staan de rechten en plichten in. KPN heeft ze vastgelegd in de inkoopcondities. Fotograaf krijgt opdracht, hij moet eerst in de beeldbank kijken en als de betreffende foto’s niet in de beeldbank staan heeft hij een opdracht tot het schieten van plaatjes. Nadien worden de foto’s weer in de beeldbank gezet en kan er de organisatie over beschikken.