Boeken
De Schepping van: Joeri Boom
woensdag 8 oktober 2008
Joeri Boom (1971) is redacteur van De Groene Amsterdammer. De afgelopen jaren reisde hij elf keer door Afghanistan. Zijn boek ‘Als een nacht met duizend sterren. Een Nederlandse oorlog in Afghanistan.’ (uitg. Podium, ISBN 9789057593710, € 19,50) verschijnt in december.
‘Dat dus niet, dacht ik toen ik de tv-serie “Uruzgan Kamp Holland” zag. De serie gaf een aardig beeld van van het leven op de basis, maar over Afghanistan, de Nederlandse manier van oorlogvoeren en de schaduwzijden van de missie leerde je niks.
Auw, dacht ik, toen ik onlangs in De Wereld Draait Door Dimitri Verhulst zag uitleggen hoe je dat doet, een boek schrijven. Eerst heel lang nadenken over de aanpak en het dan in één ruk opschrijven.
Ergens tussen “Urugan Kamp Holland” en Verhulst zweef ik nu. Ik probeer diepgang te bereiken en de militairen met wie ik optrok recht te doen. Tegelijkertijd probeer ik kritisch te blijven en de spanning erin te houden. Dat laatste lukt aardig. Ik ben geregeld meegeweest op meerdaagse patrouilles en bevond me in de spits van een offensief in de beruchte Baluchi Vallei. Met het Verhulst-gehalte van mijn aanpak gaat het helaas wat minder goed. Het is niet dat ik een tobber ben, maar ik knal mijn verhalen er nu eenmaal niet in machinegeweertempo uit.
Ik vind het heftig, werken aan dit boek. Het is niet de oorlog, want ik heb er heviger meegemaakt. Het is evenmin de nieuwe discipline die ik me moet aanleren – tegelijk schrijven aan mijn boek en in De Groene is een beetje als een deuntje fluiten met een mond vol kruimels. De heftigheid zit hem vooral in de confrontatie met ons vak, en daarmee met mijzelf en enkele gewaardeerde collega’s.
Nederlandse verslaggevers verslaan de strijd in Uruzgan vooral embedded. We doen met zijn allen maar alsof dat normaal is, maar het levert eenzijdige berichtgeving op. Elke hoofdredacteur wéét dat. Maar meer dan twee jaar na het begin van de missie is het aantal journalisten dat onafhankelijk naar Uruzgan reisde nog altijd minder dan eentiende van het aantal embedded collega’s.
Ik nam de proef op de som en ging in juni zelf zonder Defensie. Het was verbijsterend goed te doen, en het toonde me hoeveel belangrijke informatie een embedded-journalist mist. Wat zegt dat over mijn eerdere embedded-reizen? Wat zegt dat over het gehalte van de Nederlandse verslaggeving? Een antwoord vinden op die vragen is snijden in eigen vlees. Toch moet daar mijn boek over gaan. Het zal er komen, maar het is er nog niet. Hopelijk einde van het jaar.’