Boeken
De communicatieoorlog
woensdag 19 november 2008
De communicatieoorlog. Hoe de politiek de pers in zijn greep probeert te krijgen. Ambo, ISBN 9789026321818, € 16,95.
De media en de overheid zijn verwikkeld in een communicatieoorlog. De overheid verdedigt het fort tegen aanvallen van de pers. Steeds vaker denkt de overheid dat aanval de beste verdediging is en kiest er voor journalisten actief te benaderen. Het leger voorlichters groeit dan ook gestaag.
Journalist Frits Bloemendaal, chef redactie bij de GPD, zag in de GPD-affaire een goede aanleiding de communicatieoorlog in beeld te brengen. Hij doet dat nauwgezet, maar wel eenzijdig. Bloemendaal is vooral bij de overheid te rade gegaan. Hij heeft tal van nota’s doorgespit waarin de overheid haar eigen beleid beschrijft en ter discussie stelt. Ook beschrijft Bloemendaal een aantal incidenten om aan te tonen dat journalisten als het even kan voor de gek worden gehouden door voorlichters, dan wel dat voorlichters dat proberen.
Bloemendaal gaat niet tot nauwelijks bij journalisten langs om te vernemen wat die uithalen in de communicatieoorlog. Hoe dwingen ze de overheid op de knieën, hoe omzeilen ze voorlichters, hoe halen ze de waarheid naar boven?
Dat is een groot gemis in het boek. Het leidt er toe, dat Bloemendaal wat gemakkelijk de conclusie trekt dat journalisten het knap moeilijk hebben in de communicatieoorlog en de strijd zelfs dreigen te verliezen.
Hij ziet te vaak gebeuren dat journalisten zich laten inpalmen door primeurtjes te accepteren van voorlichters, zich tevreden te stellen met nietszeggende antwoorden van diezelfde voorlichters of slecht beslagen ten ijs komen.
Het zal ongetwijfeld gebeuren en vaker dan ik denk, maar hij voert bijzonder weinig bewijs aan voor die stelling. En er zijn ook tal van voorbeelden te noemen dat journalisten met nauwgezet speurwerk de overheid het vuur aan de schenen leggen.
Eigenlijk vraagt het boek om een tweede deel. Bloemendaal toont overtuigend aan dat het, wat de overheid betreft, oorlog is, maar nu graag het weerwoord van de journalistiek. Of speelt zo’n boek de vijand te veel in de kaart?