Boeken
Barsten in het glazen plafond
woensdag 22 april 2009
Silke Rudorfer, Traude Kogoj en Reinhard Christl: Journalistinnen in Österreich. Erobern Frauen die Medien? LIT-uitgeverij, Wenen. ISBN 9783825813086,
245 pagina’s, € 20,50.
Haar afstudeerscriptie droeg begin jaren ’90 de titel: ‘Journalistiek is in werkelijkheid een mannenberoep’. Alexandra Föderl-Schmid kon toen nog niet vermoeden dat zij in 2007 de eerste vrouwelijke hoofdredacteur van een Oostenrijks dagblad zou worden. In het boek ‘Journalistinnen in Österreich’, een bundel met 23 verhalen door en over vrouwelijke journalisten, vertelt Föderl-Schmid over haar loopbaan bij kwaliteitskrant Der Standard. Begonnen als politiek verslaggever, werd ze na correspondentschappen in Berlijn en Brussel benoemd tot chef van de economieredactie, en uiteindelijk tot hoofdredacteur.
Dat is in Oostenrijk geen gebruikelijk carrièrepad voor een vrouw. Weliswaar is het aandeel vrouwen in de journalistiek met 42 procent aanzienlijk hoger dan in Nederland (34 procent), Duitsland (37) of Zwitserland (33), maar vrouwen bekleden slechts 27 procent van de leidinggevende functies.
Voor een deel ligt dat aan de vrouwen zelf, schrijft Föderl-Schmid. ‘Het heeft er ook mee te maken dat vrouwen zich minder veeleisend opstellen. De uitspraak: “Ik heb recht op meer geld, een hogere functie” heb ik tot nu toe alleen van mannen gehoord.’
Hoofdredacteur Euke Frank van glossy Woman bepleit een quotaregeling om meer vrouwen in leidinggevende functies te krijgen. Verder stellen diverse auteurs vast dat het krijgen van kinderen en een onevenredige verdeling van zorgtaken in het gezin de promotiekansen doen slinken.
Van de vrouwelijke journalisten in Oostenrijk heeft liefst 87 procent geen kinderen en ruim de helft heeft geen vaste relatie.
In Nederland hebben drie dagbladen een vrouwelijke hoofdredacteur en cijfers over het (niet) hebben van een relatie of kind zijn er niet, maar verder wijkt de situatie niet wezenlijk af van die in Oostenrijk, zegt voorzitter Cindy Castricum van Stichting Vrouw & Media in een reactie. ‘Er werken genoeg vrouwen in de media en er zitten steeds meer vrouwen op de journalistenopleidingen, maar in de top blijft het een probleem. Dat is trouwens overal zo.’ Castricum ziet geen heil in een quotaregeling, zoals onder andere in Noorwegen, maar vindt dat bijvoorbeeld een betere verdeling van zorgtaken de kansen van vrouwen wel zouden vergroten. En soms moeten vrouwen zèlf wat meer willen. ‘Niet te snel denken: “Kan ik dat wel? Moet ik dat wel doen?” Mannen bluffen makkelijker.’
Silke Rudorfer, Traude Kogoj en Reinhard Christl: Journalistinnen in Österreich. Erobern Frauen die Medien? LIT-uit¬geverij, Wenen. ISBN 9783825813086,
245 pagina’s, € 20,50.