Welke boeken moet je in 2025 gelezen hebben?

De Mediamachine: hoe geld en technologie de media-economie regeren
Allereerst kan ‘De Mediamachine’ niet ontbreken. Ondanks dat het boek eigenlijk geschreven is voor studenten, biedt het mediaprofessionals en -consumenten interessante inzichten over de belangrijkste economische principes en de effecten op lokale markten en mediabedrijven. Het boek is geschreven door Tom Evens, professor media-industrie aan de Universiteit Gent en senior onderzoeker bij imec-mict-UGent.

In een recensie schreef Villamedia: “Het boek is ingedeeld in overzichtelijke hoofdstukken met duidelijke uitleg over de begrippen, afgewisseld met korte stukken over de Belgische situatie. Je wordt als lezer meegenomen door alle veranderingen in de afgelopen decennia, zoals bijvoorbeeld de opkomst van de streamingdiensten die volgens sommigen het einde zou betekenen van lineaire televisie. Evens laat zien dat daar niets van klopt.”

Empire of AI – Inside the Reckless Race for Total Domination
Artificiële Intelligentie (AI) is een hot topic en niet meer weg te denken in de huidige tijd. Daarom staat ‘Empire of AI’ van Karen Hao ook op ons lijstje. Ze deed zeven jaar lang onderzoek naar OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. Ze interviewde 260 huidige en voormalig OpenAI-werknemers en experts in het AI-werkveld. “Nog voor het boek zelfs met paginanummering begint krijgt de lezer een uitmuntende journalistieke verantwoording”, schreef Villamedia eerder in een recensie. 

‘Empire of AI’ begint met het onverwachte ontslag van topman Sam Altman, vlak voor de publieke aanbesteding van OpenAI in november 2023. In het boek beschrijft Hao intriges, de impact op het milieu en arme landen, en de potentiële risico’s voor het voortbestaan van de mensheid. 

Heb je een boze moslim voor mij?
Heb je een boze moslim voor mij?, geschreven door onderzoeksjournalist Zoë Papaikonomou en organisatieantropoloog Annebregt Dijkman, kan niet op dit lijstje ontbreken. Het boek werd voor het eerst gepubliceerd in 2018 en onderzoekt waarom het de journalistiek niet lukt om diverser te worden, zowel op de werkvloer als in producties. Ze spraken hiervoor meer dan vijftig journalisten, opiniemakers en deskundigen. Dit jaar brachten de auteurs een herziene versie uit.

“We zouden willen dat dit boek achterhaald was, maar het is nog altijd broodnodig”, zei Dijkman tegen Villamedia. In de nieuwste druk bevindt zich een korte terugblik van het afgelopen jaar, inclusief een voorwoord van oud-journalist en voormalig Tweede Kamerlid Kauthar Bouchallikht. Ook is de ondertitel veranderd van ‘inclusieve journalistiek’ naar ‘over de macht van de media’. 

“Ik vind het vooral belangrijk dat iedereen die in de journalistiek werkt maar ook het publiek het gevoel heeft dat ze de macht hebben om bij te dragen aan de verandering. We kunnen heel cynisch zijn, maar we brengen het boek ook opnieuw uit omdat we in de journalistiek geloven en toch altijd hoop hebben”, aldus Papaikonomou.

Onder Ons
Birte Schohaus en Bas van Beek deden jarenlang onderzoek naar informele genootschappen. In ‘Onder Ons’ presenteren ze het verhaal van vijf prominente Nederlandse clubs, die onder andere betrokken waren bij de oprichting van een nieuwe krant. En waarom komt het NRC Handelsblad in het boek voor? Interessant voor iedere journalist die meer wil weten over machtsstructuren in Nederland. 

Het onderzoek ging niet van een leien dakje, schreven de auteurs eerder in Villamedia’s De Schepping: “‘Vertrouwen bouw je op door vooral níet met mensen zoals jou te praten… en door te zorgen dat jij te weinig hebt om een boek van te maken.’ Zo begon een gesprek met een Nederlandse ceo over een genootschap waar hij in zat. We wilden weten waarom deze clubs, waar topbestuurders, -politici en -zakenmensen alleen op uitnodiging mogen aanschuiven, vertrouwelijkheid zo belangrijk vinden. ‘Hoe meer er in de openbaarheid komt, hoe minder kwetsbaar mensen zich durven op te stellen. Dan verandert de volgende bijeenkomst in een algemeen PR-praatje.’”

Kan ik nog thuis zijn in dit land
Als afsluiter een boek voor iedere journalist die op zoek is naar een hoopvol perspectief: Kan ik nog thuis zijn in dit land? Op basis van observaties, gesprekken en persoonlijke ervaringen beschrijft journalist Janice Deul hoe het politieke en mediaklimaat individuele levens raakt en de maatschappij ontwricht. 

“Als journalist leer je professionele distantie te bewaren: luisteren, analyseren, beschouwen ‘van een afstandje’. Die vaardigheid koesterde ik. Maar steeds vaker voelde ik hoe de thema’s die ik agendeer – marginalisatie, stereotypering, uitsluiting – ook aan mijn bestaan raakten”, schreef Deul eerder in Villamedia’s De Schepping. “Het ging óók over mijn naam, mijn huid, mijn haar, mijn zichtbaarheid. En over de twijfel die plotseling opkwam: is dit land nog wel de plek voor mij? Wil ik hier wel zijn? Die vraag vormde het startpunt van dit boek.”

Lees ook: Welke podcasts moet je in 2025 hebben geluisterd?