Uitlatingen van Zembla over storten van granuliet zijn niet onrechtmatig: ‘Persvrijheid weegt zwaarder’

In augustus 2022 moest Zembla van de rechtbank een aanvullende rectificatie plaatsen bij uitspraken van oud-milieuofficier van justitie Gustaaf Biezeveld over het storten van granuliet in het project Over de Maas. Biezeveld deeed dat in de Zembla-uitzending ‘De afvaldump door Rijkswaterstaat’ van 6 februari 2020. Het granuliet was afkomstig van Graniet Import Benelux (GIB - onderdeel van Buntrup).

Daarnaast maakte GIB bezwaar over tientallen andere Zembla-publicaties over een periode van anderhalf jaar op tv, radio en internet.

Zembla’s Roelof Bosma: “Het wordt normaler voor mensen om de journalistiek van alle kanten aan te pakken”

De rechtbank oordeelde destijds dat dat de uitingen van Zembla over GIB niet onrechtmatig waren, met uitzondering van van de uitspraken van deskundige Biezeveld in de uitzending van 6 februari.

‘Boodschapper’
Zembla ging in hoger beroep en dinsdag oordeelde het gerechtshof dat het programma niet aansprakelijk is voor de uitlating van de deskundige, die sprak over strafbare feiten.

‘Zembla trad daarbij enkel op als “boodschapper”. Zembla kan dan alleen aansprakelijk gesteld worden als daar bijzonder zwaarwegende redenen voor zijn. Die zijn er in dit geval niet. Bovendien is het hof van oordeel dat de uitlating van de deskundige ook op zichzelf niet onrechtmatig is’, aldus het hof.

Het hof vindt verder dat het programma op geen enkel punt onrechtmatig heeft gehandeld: ‘De persvrijheid weegt bij alle gedane uitlatingen zwaarder dan het recht op bescherming van de reputatie van de granulietproducent.’

‘Het hof oordeelt dat er voldoende steun in de feiten is voor de uitlatingen dat granuliet volgens de toepasselijke regelgeving geen grond is, dat het certificaat volgens de regels niet past bij granuliet en dat het storten van granuliet in oppervlaktewater op langere termijn schadelijk zou kunnen zijn voor mens en milieu. Daarnaast is van belang dat de uitlatingen bijdragen aan een publiek debat over een zaak van algemeen belang en dat de pers een belangrijke maatschappelijke functie heeft, met name als publieke waakhond.’

‘Gerechtigheid’
‘Dit is gerechtigheid, in alle opzichten’, laat Zembla-eindredacteur Roelof Bosma aan Villamedia weten.

‘Voor ons, voor Biezeveld en voor de onderzoeksjournalistiek. De andere partijen hebben een enorme tik op de vingers gekregen van de rechters. En die hebben voor het eerst alle feiten doorgenomen.

Eigenlijk zeggen de rechters ook dat de eerdere uitspraak van de Raad van State niet klopt. En ze leggen het oordeel van de Raad voor de Journalistiek naast zich neer. Die mag nu ook heel goed naar haar eigen rol gaan kijken. Want ook deze rechters concluderen allemaal dat onze wederhoor destijds prima is geweest.’

Voor Bosma en collega-onderzoeksjournalist Marco de Lange vormde de rechtszaak een onderdeel van hun leven. ‘We hebben de afgelopen periode met enorme tegenkrachten te maken gehad en zijn opgelucht dat deze uitspraak er nu is’, aldus Bosma.

De uitspraak van het hof werd dinsdagochtend met advocaat Jens van den Brink gedeeld, die vervolgens Bosma belde.

Bosma: ‘Ik moest aan de toon van het belletje horen of het goed of slecht nieuws was. Ik zei: “Jens, alsjeblieft, vertel.” Waarop hij antwoordde: “Waarom denk je dat ik goedemorgen zeg?” Ik zat toen met Marco in een andere vergadering en we hebben wel even gejuicht. Niet zo’n klein beetje ook. Er valt een last van onze schouders.’

Het granulietbedrijf kan nog in cassatie gaan.