Oproep: Publieke omroep, publiek belang

Makers van verschillende omroepen, met verschillende politieke kleuren en verschillende agenda’s, verenigden zich achter deze boodschap. Dat gold ook voor onze kijkers en luisteraars, waarvan we meer dan 256.000 steunbetuigingen ontvingen.

Inmiddels heeft de realiteit ons ingehaald. Waar we met de actie voor waarschuwden, komt nu uit. Programma’s verdwijnen niet alleen, ze komen nooit meer terug. En er komt ook niets anders voor in de plaats.

Budgetten zijn geschrapt, structureel. Zo verliest de kijker de lijm die de scherven van de gefragmenteerde samenleving nog enigszins bij elkaar probeert te houden. We verliezen gedeelde waarheden, we verliezen gedeelde culturele identiteit, we verliezen verdieping, relativering, begrip en compassie. In deze tijd van desinformatie, hybride oorlogsvoering en een steeds autoritairder wordende wereld is een onafhankelijke publieke omroep belangrijker dan ooit.

Een ongefundeerde, willekeurige kaalslag die niets te maken heeft met beter maken, maar alles met afbreken

Bezuinigingen op, en niet hervormen van, de publieke omroep is altijd het doel geweest van de ongehoord hoge bezuinigingen van 156 miljoen euro. Dit heeft niets te maken met het toekomstbestendig maken van het bestel, niets met het hervormen van managementlagen of met efficiëntie. De processen om de publieke omroep te hervormen lopen ook, maar hebben hier niets mee te maken.

De bezuiniging waar de makers en medewerkers in april 2025 - en ook nu weer - tegen strijden, is een ongefundeerde, willekeurige kaalslag die niets te maken heeft met beter maken, maar alles met afbreken.

Er wordt veel gezegd en geschreven over de publieke omroep, maar wat je zelden hoort en leest, is dat de Nederlandse publieke omroep wekelijks bijna de gehele Nederlandse bevolking bereikt. Dat het Nederlandse volk een zeer hoge waardering heeft voor onze programma’s. Dat de Nederlandse publieke omroep niet alleen kwalitatief hoogstaand is, maar ook een van de goedkoopste en efficiëntste publieke omroepen van Europa.

Waar het bijna nooit over gaat, is dat er simpelweg geen goede reden is gegeven door de tegenstanders van de publieke omroep om te bezuinigingen op een systeem dat—hoewel niet perfect—onderaan de streep buitengewoon goed functioneert.

We leven in een wereld waarin het nodig is om flessen water, blikken voedsel en noodradio’s in te slaan. Want we moeten een ‘weerbare samenleving’ worden, die bestand is tegen een hybride oorlogsvoering. Deze boodschap heeft iedere inwoner van Nederland, via de folder Denk Vooruit, in de bus ontvangen. Maar onze Rijksoverheid slaat hierbij iets cruciaals over: een onafhankelijke, kritische en goed gefinancierde publieke omroep is zowel journalistiek als cultureel een onmisbaar onderdeel van dat noodpakket. Want het is fijn, zo’n noodradiootje, maar wat als daar straks amper nog iets zinnigs op valt te horen.

Op 26 januari aanstaande is er een debat over de bezuinigingen in de Tweede Kamer. Met de NVJ, DDG en FNV gaat een groep makers en medewerkers opnieuw actievoeren tegen de bezuinigingen.

De exorbitante hoge bezuinigingen raken - ook in deze sector - vooral de inhoud, de creativiteit én de diversiteit van het media-aanbod.

Voorafgaande aan het mediadebat zal een groep programmamakers de debatterende politici een ‘Publiek Omroep-Noodpakket’ aanbieden. Want als Den Haag het serieus meent met onze veiligheid en de weerbaarheid van onze democratie, dan is de bescherming van onafhankelijke media en haar makers daarbij essentieel.

De publieke omroep is van en voor ons allemaal. Stop met de afbraak en Denk Vooruit!

Namens actievoerende makers en medewerkers van en voor de publieke omroep,

Hubert van der Want (initiatiefnemer actiegroep en programmamaker) en Maren Merckx, (programmamaker)