Politieke partijen tientallen keren in de fout met online advertenties, stelt Autoriteit Persoonsgegevens
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen ongeveer veertig gevallen ontdekt van politieke partijen die vermoedelijk de regels voor gerichte online-advertenties hebben overtreden. In de meeste gevallen gaat het om politieke reclames die zijn gericht op een specifieke groep kiezers, terwijl zij daar geen uitdrukkelijke toestemming voor hebben gegeven.
Ook is vaak niet duidelijk waarom een kiezer een bepaalde advertentie op sociale media te zien krijgt en hoe persoonsgegevens zijn gebruikt om diegene te bereiken. Dat is in strijd met Europese regels.
De AP gaat de politieke partijen in kwestie per brief waarschuwen. Een woordvoerder van de privacywaakhond zegt dat het om verschillende partijen gaat, maar kan niet zeggen welke dat zijn. Nederland gaat op woensdag 18 maart aanstaande naar de stembus.
Als een partij na de waarschuwing opnieuw adverteert zonder zich aan de regels te houden, kan de AP die partij in uiterste gevallen een boete opleggen.
Sinds oktober gelden strengere Europese regels voor online politieke reclame. Zo mogen adverteerders niet meer specifiek op zoek naar sociale mediagebruikers met een bepaalde levensovertuiging of geaardheid. De Europese Unie hoopt daarmee te voorkomen dat burgers online worden beïnvloed met op maat gemaakte politieke reclameboodschappen. Die mogen ze alleen nog maar te zien krijgen als ze daar expliciet toestemming voor hebben gegeven. Ook moet transparant zijn waarom ze een politieke advertentie te zien krijgen.
In reactie op de nieuwe regels besloot Meta om politieke advertenties in de EU helemaal te weren van zijn platforms, waaronder Instagram en Facebook. Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam ontdekten onlangs dat er ondanks dat verbod advertenties van politieke partijen op die platforms verschijnen.
De mogelijke overtredingen die de AP heeft ontdekt, gaan ook om gerichte advertenties op online platforms die hebben aangegeven geen politieke advertenties meer toe te staan, zegt de woordvoerder. Details over die platforms geeft ze niet.
“We hebben elders in de wereld gezien dat mensen in de opmaat naar verkiezingen op grote schaal gemanipuleerd kunnen worden door persoonsgerichte advertenties, bijvoorbeeld op sociale media”, zegt AP-vicevoorzitter Monique Verdier. Daarvoor werden persoonlijke gegevens uit online profielen misbruikt, zegt ze. “Dat zorgde voor een groot privacyschandaal en het ondermijnde democratische processen. Juist daarom is toezicht op online politieke reclame zo belangrijk.”
Praat mee