Kort geding om komma: De Telegraaf moet mededeling plaatsen bij column Nausicaa Marbe
De voorzieningenrechter heeft vorige week De Telegraaf in kort geding gelast een mededeling te plaatsen bij een column van Nausicaa Marbe van eind januari. Centraal staat, naast een beschuldiging van heulen met terreurorganisatie Hamas, in essentie één leesteken waar koepelorganisatie Stichting Federatie Islamitische Organisaties (FIO) aanstoot aan neemt. De Telegraaf overlegt nog over een mogelijk hoger beroep.
In de column van 17 januari (online) en 18 januari (print) met de titel Gaza-akkoord zal Jodenhaat niet stoppen schrijft Marbe onder meer over een komende pro-Gaza demonstratie op de Dam. Daarin schrijft Marbe: “Zondag wordt er ook geschreeuwd op de Dam tijdens een ‘solidariteitsdemonstratie met Gaza’ georganiseerd door aan Hamas gelieerde organisaties, Milli Görus en de moskeekoepel FIO. FIO is een Haagse koepel, maar het stadsbestuur vindt het vast prima dat ze met Hamas meeheult.”
FIO zegt dat Marbe in die zinsconstructie de koepel noemt als aan Hamas gelieerde organisatie. De Telegraaf bracht daar tegenin dat dat alleen zo is wanneer de komma na organisaties een dubbele punt was geweest.
De rechter gaat in de vorige week gepubliceerde uitspraak op de stoel van eindredacteur zitten en stelt: “De voorzieningenrechter oordeelt hierover dat de strikt taalkundige uitleg van De Telegraaf op zich juist is. Dit neemt echter niet weg dat de gewraakte zin door de gemiddelde lezer verkeerd zal worden begrepen, althans dat de kans hierop aanzienlijk is. De gemiddelde lezer zal het subtiele onderscheid tussen een komma en een dubbele punt niet (meteen) inzien.
De kans op een verkeerde lezing wordt vergroot door de context van de column, met name door de tussenkop “Wensen Hamas-supporters” en door de zin die na de gewraakte uitlating komt en waarin wordt gesproken over ‘meeheulen’ met Hamas. Omdat zowel De Telegraaf als de columniste in haar eigen verklaring zeggen dat niet is bedoeld FIO te betitelen als een aan Hamas gelieerde organisatie, en dit er strikt genomen ook niet staat, kan en hoeft van hen niet te worden verwacht dat zij aantonen dat de gewraakte uitlating steun vindt in de feiten. De gemiddelde lezer zal echter bij een oppervlakkige lezing van de column deze zin anders lezen, en concluderen dat FIO is gelieerd aan Hamas.”
De rechter stelt dat de column onrechtmatig is jegens FIO en daarmee “een inperking op de vrijheid van meningsuiting van De Telegraaf rechtvaardigt”. Tegelijk moet die inperking proportioneel zijn en wordt niet (zoals geëist) totale verwijdering gelast, maar aanpassing van de zin. De Telegraaf moet die zin daarbij als “ongelukkig geformuleerd” kenschetsen.
Secretaris Thomas Bruning van vakvereniging NVJ zegt dat de uitspraak veel te verstrekkend is en om een hoger beroep vraagt. “Je kan geen stuk meer schrijven als de rechter gaat bedenken wat een lezer erin zou kunnen lezen maar wat er niet staat!”, aldus Bruning op onder meer Bluesky.
Het zogenaamde “komma-vonnis” tegen @nausicaamarbe vraagt om een hoger beroep. Je kan geen stuk meer schrijven als de rechter gaat bedenken wat een lezer erin zou kunnen lezen maar wat er niet staat! www.geenstijl.nl/5181835/wtf-...
— Thomas Bruning (@thomasbruning.bsky.social) March 5, 2025 at 8:51 AM
[image or embed]
“We overleggen op dit moment nog met onze advocaten of we in hoger beroep gaan”, laat De Telegraaf-hoofdredacteur Kamran Ullah desgevraagd aan Villamedia weten.
De mededeling moet zowel in print als online worden gepubliceerd, maar hoeft van de rechter niet op de voorpagina(‘s), omdat de originele column daar ook niet is verschenen. Meer bij Rechtspraak.nl: ECLI:NL:RBAMS:2025:1264
In een eerdere versie van dit stuk werd gesproken over ‘rectificatie’ maar dat is niet het geval. Het gaat om de opdracht een mededeling te plaatsen.
Praat mee