Katholieke journalisten schrijven brief aan paus Franciscus over heiligverklaring Titus Brandsma

De brief is gepubliceerd bij het Nederlands Dagblad en zal worden aangevuld met mede-ondertekenaars.

Lees hieronder de volledige brief:

Heilige Vader,

U heeft ons, journalisten, in 2018 in heldere bewoordingen opgeroepen ‘om een journalistiek van de vrede te bevorderen’, een ‘journalistiek zonder geveins, vijandig ten opzichte van onwaarheden, van slogans die gericht zijn op effect en van bombastische verklaringen; een journalistiek die bestaat uit mensen voor mensen en die verstaan wordt als een dienst aan alle mensen, (…) een journalistiek die zich inzet voor oplossingen die een alternatief bieden voor de escalaties van geschreeuw en verbaal geweld’. (Uit: Paus Franciscus, De waarheid zal u vrijmaken. Nepnieuws en journalistiek van de vrede. Boodschap voor de 52e Zondag van de sociale communicatiemiddelen, 24 januari 2018.)

Wij onderschrijven uw oproep van harte en herkennen er een mission statement in voor heel het journalistieke bedrijf; voor oude en nieuwe media, voor redacties van kranten, tijdschriften, radio- en televisiezenders, en internetplatforms – en niet alleen voor journalisten van katholieken huize, maar voor álle journalisten van goede wil.

Op 15 mei zult u in Rome een man heilig verklaren die deze cruciale journalistieke waarden voorgeleefd heeft, zelfs tot de dood aan toe: de Nederlandse pater karmeliet Titus Brandsma (1881 - 1942).

Hij heeft veel betekend voor de katholieke gemeenschap in de Lage Landen, maar zijn journalistieke werk springt te midden van al zijn bezigheden toch in het oog. Hij was hoofdredacteur van een krant, spande zich in voor de modernisering en professionalisering van de katholieke dagbladpers in Nederland én ijverde voor betere arbeidsvoorzieningen en de oprichting van een beroepsopleiding voor journalisten.

Pater Brandsma deed zijn werk in de context van het opkomend fascisme en nazisme in Europa. Hij verzette zich in woord en daad tegen de taal van haat en verdeeldheid die ook toen gemeengoed werd. Wat we nu ‘nepnieuws’ noemen, verdiende in zijn optiek geen podium in de katholieke pers; hij bepleitte met succes een bisschoppelijk verbod op het afdrukken van nationaalsocialistische propaganda in katholieke dagbladen.

De inzet voor waarheid en medemenselijkheid is ook in onze tijden van desinformatie en polarisatie uiterst gevaarlijk.

Hij moest dit moedige, principiële optreden met de dood bekopen. Pater Titus werd begin 1942 gearresteerd door de bezetter en naar concentratiekamp Dachau gestuurd. Daar werd hij op 26 juli van datzelfde jaar met een injectie vermoord, op de zondag dat de Nederlandse bisschoppen in alle kerken hun moedige protest tegen de jodendeportaties lieten voorlezen.

Wij, katholieke journalisten, herkennen in Titus Brandsma een vakgenoot en geloofsgenoot van formaat. Iemand die deelde in de diepere missie die de journalistiek in de moderne tijd zou moeten drijven: een zoeken naar waarheid en waarachtigheid, het bevorderen van vrede en dialoog tussen mensen en bevolkingsgroepen.

Wij zien in hem daarom een vriend en voorspreker voor onze gehele beroepsgroep, ja met recht een patroonheilige van de journalistiek. Wij willen u via deze brief daarom vrijmoedig vragen om dit patronaat ook officieel te bekrachtigen.

De huidige patroonheilige van de journalistiek is Franciscus van Sales. Hij is zonder meer een heilige geloofsgetuige met grote verdiensten, maar hij was geen journalist in de moderne zin van het woord. Titus Brandsma was dat wel.

En als gezegd, hij stierf er zelfs voor. Ook dat maakt hem in onze ogen bijzonder geschikt voor dit patronaat. Volgens UNESCO stierven er in 2021 wereldwijd immers liefst 55 journalisten tijdens het uitvoeren van hun werk. Een veelvoud kreeg te maken met geweld, bedreigingen, repressie, censuur, vervolging. De inzet voor waarheid en medemenselijkheid is ook in onze tijden van desinformatie en polarisatie uiterst gevaarlijk. Dat vraagt dringend om een heilige voorspreker die dat zelf aan den lijve ondervonden heeft – en de beproeving glansrijk doorstond.

Wij danken u hartelijk voor uw welwillendheid om dit verzoek in overweging te nemen.
Hoogachtend,

Anton de Wit, hoofdredacteur Katholiek Nieuwsblad (Nederland)
Hendro Munsterman, Vaticaan-correspondent Nederlands Dagblad (Nederland)
Emmanuel Van Lierde, hoofdredacteur en Vaticanist Tertio (België)
Wilfred Kemp, radio-/tv-presentator KRO-NCRV (Nederland)