Kabinet wil oorlogsarchief snel digitaal voor iedereen openen
Het oorlogsarchief moet binnenkort voor iedereen digitaal doorzoekbaar worden als het aan het kabinet ligt. De wijziging van de Archiefwet die dat mogelijk maakt, gaat binnenkort naar de Tweede Kamer. Een eerdere digitale openstelling werd afgeraden na kritiek van onder meer de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).
Een van de kritiekpunten was dat niet bij alle genoemde namen duidelijk is of ze slachtoffer waren of gecollaboreerd hadden met de nazi’s.
Zo kon iemand die met naam genoemd wordt in het archief, opeens worden gezien als dader van een feit waar hij of zij slachtoffer van is geworden.
Hoe snel het archief echt online komt te staan, weet demissionair minister Gouke Moes (foto, Cultuur, BBB) nog niet.
“Daar zitten nog een paar processtappen tussen.” Zo moet de wetswijziging nog door het parlement worden aangenomen. “Ik heb wel steeds het belang van de snelheid benadrukt.”
Door de voorgestelde wijziging van de Archiefwet ontstaat er volgens de Raad van State een betere balans tussen de bescherming van persoonsgegevens en het belang van het openbaar maken van informatie over de Tweede Wereldoorlog. Zo komt er een mogelijkheid om aan te geven dat er gevoelige gegevens van nog levende mensen in staan.
Moes weet niet hoe lang het duurt voordat zo’n melding is verwerkt.
“Maar het wordt wel direct in gang gezet.” Volgens de BBB-bewindsman is het niet zo dat alle gegevens meteen overal online te vinden zijn. Het archief wordt wel online doorzoekbaar, maar “niet geautomatiseerd online gezet”.
Collaboratie met de nazi’s
In het oorlogsarchief, dat het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) heet, staan dossiers van mensen die na de oorlog zijn onderzocht vanwege mogelijke collaboratie met de nazi’s. Daardoor staat er ook veel informatie in over slachtoffers. Er staan dossiers in van ongeveer 425.000 mensen.
Momenteel is het oorlogsarchief alleen in te zien in de studiezaal van het Nationaal Archief (NA) in Den Haag. Vanaf februari komen daar locaties bij in elf regionale archieven.
Meer maatregelen nodig
Het kabinet moet meer doen dan alleen de wet veranderen om ervoor te zorgen dat een veelbesproken archief over de Tweede Wereldoorlog online beschikbaar komt.
“In de praktijk zullen er nog steeds technische en organisatorische maatregelen nodig zijn om de privacy van nog levende mensen in de dossiers te beschermen”, zegt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), de toezichthouder voor privacy.
De overheid moet er bijvoorbeeld voor zorgen dat de informatie niet zomaar op Google belandt.
Praat mee