Journalistiek op YouTube: “Het is het Wilde Westen”

Wirtz vindt het spannend zichzelf een echte journalist te noemen: “Want ik heb geen journalistieke opleiding gevolgd.” Maar toen hij recent de Journalistieke Code las, kwam Wirtz erachter dat hij zich al die tijd al wel aan ethische regels had gehouden. “Als je geen journalistieke achtergrond hebt, kan het lastiger zijn hier informatie over te vinden. De Journalistieke Code is openbaar, maar dan moet je maar net weten waar te zoeken.”

Van comedy naar journalistiek
Egbert Kanaal begon ooit als comedy-account. “Maar ik kwam er al snel achter dat ik het leuker vind om te kijken naar onderwerpen die mij opvallen en zich vaak online afspelen. Bijvoorbeeld over influencers die dropshipproducten (rechtstreeks uit China verstuurde producten, zonder eigen voorraad, red.) uitbrengen alsof het unieke producten zijn”, vertelt hij.

Volgens Wirtz was dit voor veel traditionele media een blinde vlek. “En als er dan wel aandacht aan werd besteed, was het item vaak gemaakt door iemand die niet helemaal thuis was in de influencerwereld en internetcultuur, waardoor veel details niet helemaal klopten.”

Daarom sprong hij in dit gat, en met succes. Inmiddels heeft hij bijna 230 duizend abonnees, werd hij bij het grote publiek bekend als sidekick bij talkshow BEAU en was hij als collega te gast in een recente aflevering van BOOS van BNNVARA. Zijn publiek is tussen de 18 en 35 jaar.

Sinds 2020 maakt hij de video’s niet meer alleen, vriend en compagnon Pim Folmer is nu fulltime betrokken bij het kanaal. Ze doen alles met zijn tweeën: van research en productie tot montage en promotie. Wekelijks maken ze video’s, die gegroeid zijn van simpele reactievideo’s naar professionelere, inhoudelijkere items in een eigen studio. En dit doen ze niet voor niets. “We betalen onszelf van advertenties op YouTube en door sponsordeals. We zijn hierdoor onafhankelijk.”

En die vrijheid is voor Wirtz essentieel, maar brengt ook nadelen met zich mee. “Aan de ene kant heel fijn dat we geen verantwoording hoeven af te leggen aan een werkgever, maar aan de andere kant kunnen we hierdoor ook minder bewust zijn van de impact van een video en de journalistieke ethiek.” Daarom houden Wirtz en Folmer elkaar extra scherp op de feiten en de juridische correctheid van de video’s. En als het nodig is, roepen ze extern juridisch advies in.

Veel context en tijdloos
Maar wat onderscheidt Egbert Kanaal? “We behandelen onze onderwerpen op hele ludieke wijze, zodat we ook de luchtige kant laten zien.” Hij benadrukt geen nieuwsplatform te zijn. “Het belangrijkste is dat het publiek met een goed gevoel weggaat.”

“Je moet mensen bij de hand nemen en alle context vertellen over een onderwerp. Dat zorgt ervoor dat je één hele video kan kijken en het hele plaatje snapt.” Het maakt de video’s tijdloos, meent hij.

De kijker wordt bij Wirtz en Folmer altijd serieus genomen, “want ze zijn niet dom”. Wirtz: “We leggen onze observaties voor en proberen hier geen waardeoordeel over uit te spreken, want we willen niet bijdragen aan polarisatie. Het publiek mag hierna zelf oordelen.”

Ondanks dat Wirtz trots is op alle video’s, blijft de traditionele journalistieke wereld aantrekkelijk. “Als RTL of NPO ons morgen belt om samen een programma te maken, zeggen we geen nee. Maar we willen wel de creatieve vrijheid houden die we nu hebben. Die is echt heel belangrijk.”