Italiaans dagblad Il Foglio geeft ChatGPT ruim baan met vast AI-katern

De nieuwe werkwijze werd afgelopen maart gelanceerd met een volledig via kunstmatige intelligentie gemaakt katern onder de naam Foglio AI. Dat experiment duurde een maand. ChatGPT maakte de teksten, koppen, bijschriften, citaten en samenvattingen. “En soms zelfs voor de ironie. Wij journalisten zullen ons beperken tot het stellen van vragen, in Foglio AI zullen we alle antwoorden lezen”, prees de krant zijn ‘experiment’ aan.

Een Foglio AI-stuk was onder meer een samenvatting van allerlei uitspraken van Donald Trump, met AI-commentaar. Sommige stukken werden met behulp van Grok geïllustreerd.

Het experiment is bevallen, aldus Cerasa in The Atlantic. De pagina’s met pure AI-productie worden een wekelijks onderdeel van de krant. ChatGPT zal incidenteel ook stukken voor de reguliere krant (oplage 29.000) gaan leveren, aldus Cerasa. De stukken zullen altijd van een label voorzien worden.

Journalist Matteo Wong van The Atlantic wijst erop dat leunen op AI nog zeker de mist in kan gaan: voorbeelden te over waar ChatGPT in stukken statistieken verkeerd weergaf of verzon. Of boekrecensies die met behulp van ChatGPT volstrekte onzin verkocht. Begin dit jaar gebeurde dat ook bij een Nederlandse titel.

Cerasa heeft niet het idee dat het zo’n vaart zal lopen bij zijn titel, zegt hij. De techniek heeft z’n problemen en verzint graag, erkent hij. Zijn medewerkers hebben genoeg verzinsels onderschept en er was felle kritiek als die fouten het toch tot publicatie schopten. “Maar wanneer het correct wordt gebruikt schrijft het goed - en soms natuurlijker dan zijn menselijke collega’s”, aldus Cerasa tegenover Wong. Cerasa heeft het liever over ‘integreren’ dan vervangen, als het over het toepassen van kunstmatige intelligentie gaat.

Journalistiek kan profiteren van de technologie maar volgens Cerasa alleen “als die wordt behandeld zoals een nieuwe collega, iemand die aandacht en zorg verdient”.

De hoofdredacteur zegt zich wel bewust te zijn van beperkingen van AI in de journalistiek. Cerasa: “AI kan geen nieuws vinden, geen bronnen onderhouden of de premier interviewen. AI heeft geen interessante ideeën over de wereld, daar blinkt natuurlijke intelligentie in uit. AI kan geen dwarsverbanden leggen zoals intelligente menselijke journalisten dat kunnen.” Hij verwacht dan ook niet dat er ooit een volledig AI-geproduceerde krant zal komen.

Ook ANP-hoofdredacteur Freek Staps noemde dat in onze serie over AI op redactie Achter De Schermen volstrekt onwaarschijnlijk: “Een grote geruststelling is dat het eigenlijk een distributievraag betreft. Want uiteindelijk moet er een journalist zijn om die creatieve vraag te stellen, om te bedenken welke bronnen daarbij horen. De feiten te kunnen scheiden van de meningen. Dat deel, daar heb ik nog steeds heel veel vertrouwen in.”

Achter De Schermen: AI in de redactionele praktijk - ANP | Villamedia

Cerasa zegt dat bij Il Foglio geen angst voor AI bestaat, omdat de krant volgens hem een unieke toon heeft, die niet eenvoudig te kopiëren is. AI presteert soms beter dan een nog onervaren of onvoldoende geschoolde schrijver, werpt Wong tegen. Hoe kunnen journalisten nog vaardigheden opbouwen als AI in die eerste fase hen overklast? Wong: “Bedreigt AI daarmee niet de ‘talentpijplijn’ en in bredere zin het hele media-ecosysteem?”

Cerasa: “Het is een beetje eng, omdat we inmiddels begrijpen tot welke creatieve dingen AI in staat is. Wanneer onze kinderen AI gebruiken om dingen voor school te schrijven of hun huiswerk te doen - is dat angstaanjagend. Maar AI gaat niet meer weg - dus je moet mensen opvoeden hoe je het goed inzet, zonder daar geheimzinnig over te doen.” Meer bij The Atlantic: The Newspaper That Hired ChatGPT