Ellen de Visser is Villamedia’s Journalist van het Jaar 2025

“Ik had een vriendin, ik ging zes keer per week naar de sportschool, ik had net een baan als video-analist bij de politie. En nu is alles weg. Ik probeer er niet te veel aan te denken. Want als ik stilsta bij wat ik niet meer kan, word ik heel emotioneel. Dan houd ik het mentaal niet vol.”

De 23-jarige Kelvin Latta is een van de postcovidpatiënten die De Visser voor haar reportage heeft gesproken. Hij stond aan het begin van een leven als zelfstandig volwassene, maar is na zijn covidinfectie afhankelijk geworden van zijn moeder en andere mantelzorgers. “Alleen maar afhankelijk zijn en afwachten, als dat alles is dan vind ik het leven niet meer de moeite waard.”

De extreme vermoeidheid, cognitieve stoornissen en andere zware klachten dwingen niet alleen Kelvin tot dit soort sombere gedachten. De Visser schrijft dat er enkele honderden patiënten zijn zoals hij. Mensen die niet alleen hun deelname aan het maatschappelijke leven hebben moeten staken, maar ook iedere vorm van interactie, lichtinval of andere prikkels van zich afhouden. Ze zien hoe familieleden, geliefden, vrienden en collega’s steeds verder uit hun wereld verdwijnen.

‘Het werd haar te veel’
Daarnaast bestaat er een groep van negentigduizend mensen die door het postcovidsyndroom hun leven zoals ze dat kennen niet meer kunnen leven. De Volkskrant meldde eerder deze week dat het aantal zieken dat geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt is verklaard de vijftienduizend nadert. En de zorg voor deze patiënten is al die tijd schrijnend onvoldoende geweest. De meeste hulp komt van artsen die zelf aan het postcovidsyndroom lijden.

“Van Marlies van Hemert bijvoorbeeld, die al jaren ME/CVS heeft en samen met een groepje specialisten en een team van vrijwilligers vanuit haar bed een paar jaar lang patiënten begeleidde. Met haar stichting Begrepen Klachten overlegde ze met huisartsen, belde ze de thuiszorg, gaf ze praktische en psychosociale steun. Een jaar geleden moest ze noodgedwongen stoppen, het werd haar te veel”, schrijft De Visser daar in haar reportage over.

Toen we De Visser belden om haar te informeren over onze juryprijs, uitte ze naast trots ook een gevoel van ongeloof. Hoe kan het dat een reportage over een relatief kleine groep mensen belangrijker wordt geacht dan alle indrukwekkende producties die in het verleden jaar zijn gemaakt over de genocide in Gaza, de oorlog in Oekraïne en de ondermijning van onze democratie door Big Tech?

Het antwoord hierop ligt in haar vraag besloten. De Visser trekt met ‘667 Dagen in het donker’ een onzichtbaar drama uit de schaduw van de maatschappij en zet de spotlight erop. Ze laat zien welke hartverscheurende verhalen achter dit syndroom liggen en roept de politiek indirect op om actie te ondernemen.

Extra MRI-scan
Toen we Saskia Belleman vorig jaar uitriepen tot Journalist van het Jaar, was dat niet alleen voor haar podcast, maar ook voor haar ongelofelijke bijdrage aan de rechtbankjournalistiek. Villamedia’s Journalist van het Jaar is geen oeuvreprijs, maar ook dit jaar komt de onderscheiding iemand toe die al decennialang onmisbaar is binnen ons vakgebied.

Vorig jaar stond De Visser al hoog in de lijstjes van de jury met haar fantastische artikel ‘Wat vrouwen niet mogen weten over hun eigen borsten’. Daarin beschrijft ze dat bij vrouwen met dicht borstweefsel minder goed per MRI-scan kan worden vastgesteld of ze borstkanker hebben. Maar dat niet alleen; deze groep krijgt geen uitgebreidere scan en wordt ook helemaal niet over hun situatie ingelicht.

De publicatie van De Visser zorgde ervoor dat de toenmalige staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport besloot dat vrouwen vanaf 2030 een extra MRI-scan kunnen laten maken. We hopen dat de hoofdrolspelers uit haar reportage ‘667 Dagen in het donker’ eenzelfde positieve ontwikkeling ten deel mogen vallen.

Eervolle vermelding voor Linelle Deunk
Bij de benoeming van Ellen de Visser als Villamedia’s Journalist van het Jaar hoort ook een eervolle vermelding. Fotograaf Linelle Deunk maakte een indrukwekkende reeks foto’s en video’s van de door De Visser beschreven patiënten. Hoewel de woorden van De Visser al door merg en been gaan, bieden de beelden van Deunk een context die je je anders niet op die manier zou kunnen voorstellen.

Deunk maakte voor deze reeks gebruik van de zogenoemde ‘pinhole-techniek’. “De slaapkamer werd volledig verduisterd, op een heel klein gaatje na, dat het buitenlicht doorliet. Dat gaatje werkte als een lens: het beeld van buiten (het gezin in de tuin) verscheen ondersteboven en in spiegelbeeld op de tegenoverliggende muur. De foto brengt het gevoel over buitengesloten te zijn.”

Het levert tegelijkertijd een dromerig, maar ook zeer beklemmend beeld op van patiënt Maaike, wier leven en identiteit iedere dag iets meer door haar vingers dreigt te glippen.