Het publiek is in charge

Wie tien jaar geleden wereldwijd naar de meest populaire websites keek, kwam nog namen als the New York Times en CNN hoog op de ranglijst tegen. Wie nu het overzicht raadpleegt moet lang zoeken naar de ‘zenders’ van weleer.

Nu zijn het sites die het publiek centraal stellen die het meest populair zijn. Of ze nu de communicatie rondom producten faciliteren (Amazon), creativiteit en publicatie stimuleren (YouTube) of gelijkgestemden bij elkaar brengen (Facebook), bij allen draait het om de gebruiker.

In Nederland is dat niet anders. Op welke manieren kunnen media communiceren met en via hun publiek. Enkele praktische tips: Als ogen en oren Correspondenten en informanten zijn zo oud als de eerste krant. Maar dankzij internet is het veel makkelijker om snel informatie uit te wisselen. Niet als burgerjournalist, de meeste mensen willen geen journalist zijn. Wel willen ze doorvertellen wat ze zien, wat ze meemaken, wat ze belangrijk vinden.

Door kanalen als Twitter, YouTube en Flickr gaan de verhalen van ooggetuigen steeds sneller de wereld rond. En worden de filters van weleer steeds vaker overgeslagen. Maar ook blijven mensen het waardevol vinden om zichzelf terug te zien of horen bij de bronnen die ze hoogachten. Bijvoorbeeld NU.nl profiteert van publieksinput bij NUfoto (foto’s) en NUjij (nieuwsselectie). Hoofdredacteur Laurens Verhagen: ‘De lezer, consument, het publiek is in charge. Dat zal alleen maar meer worden. Door NUfoto krijgen we eerder dan ooit foto’s van bepaalde gebeurtenissen beschikbaar, zoals bij het vliegtuigongeluk op Schiphol. Hierdoor zijn we in staat om heel actueel te zijn en bovendien te profiteren van uniek beeld. Voor NUjij geldt ongeveer hetzelfde: we worden gewezen op nieuwsfeiten.

Ook corrigeren lezers ons en houden we de vinger aan de pols over wat er leeft.’ Als deskundigen Dankzij internet kan het adressenboek van weleer worden uitgebreid. Elk blad of programma heeft in zijn publiek grote hoeveelheden deskundigen op onderwerpen waar niks mee wordt gedaan. Breng die mensen in kaart, vraag wie ze kennen, wat ze weten en of ze en rol willen spelen bij research en development.

De NOS zet social media onder andere om deze reden steeds vaker in. Tim Overdiek: ‘Door nu aanwezig te zijn op internet, op sociale mediaplatforms, hopen we mee te groeien met ons publiek. We kunnen op die manier ook gebruik maken van de kennis van ons publiek. Meningen van het publiek zeggen me niet zo heel veel. Ons chatforum is kapot gegaan door de meningen van enkelingen die iedere serieuze discussie ondermijnden met hun bekende stokpaardjes. Zeg mij liever wat je weet in plaats van wat je vindt. Daarom is het uitwisselen van kennis zo’n goudmijn, die we steeds vaker aan het aanboren zijn.’ Als extra handjes Wie een betrokken publiek heeft kan die betrokkenheid inzetten. Mensen willen meedoen en meewerken aan programma’s en bladen waar ze wat mee hebben en van houden. Kijk hoe meer dan 100.000 mensen deel uitmaken van het Tros Radar panel waardoor de redactie met grote eenvoud opiniepeilingen kan doen en het publiek kan inzetten bij research. En zie hoe Kassa van de Vara van een massa op de been krijgt om als ervaringsdeskundigen elkaar te helpen bij consumentenvragen. Zes jaar geleden begon popmagazine 3VOOR12 van de VPRO met lokale vestigingen in de vorm van 3VOOR12/Lokaal. Inmiddels zijn er een kleine twintig edities waar honderden muziekliefhebbers die niet bij de VPRO in dienst zijn berichten over lokaal popnieuws en regionale _ ontwikkelingen.

‘De liefhebbers hebben een platform om hun passie voor muziek te etaleren en 3VOOR12 heeft dankzij hun inzet een groot correspondentennetwerk en waardevolle inhoud’, aldus Leonieke Daalder, van 1999 tot 2009 eindredacteur. Als stem Maak je bezoekers zichtbaar. Laat zien wat mensen lezen, wat mensen hoog waarderen, waar veel reacties op zijn. Dat zijn belangrijke filters voor andere bezoekers bij het surfen. Daarnaast: ga het gesprek aan. Internet anno nu is communicatie. Wie de stap van publicatie naar conversatie niet wil maken, ziet de kracht van het medium niet. Ernst-Jan Pfauth van nrc.next: ‘Er is een nieuw journalistiek genre ontstaan, namelijk de journalisten die in direct contact staan met lezers. Zij vragen lezers om hun mening, meer informatie of verdieping, eigen ervaringen en opbouwende kritiek. Ze zitten niet in een ivoren toren, of in ieder geval in eentje die een stuk lager is. Ze combineren expertise en de journalistieke waarden met direct contact met de lezer. Mensen voelen zich gewaardeerd als je naar ze luistert._ Daarnaast zijn social media voor een journalistiek bedrijf voelsprieten. De trending topics op Twitter laat zien wat Amerikaanse geeks en de early majority bezighoudt. Op NUJij zie je de stem van het volk - het onderbuikgevoel.’ 

Erwin Blom: Handboek communites. De kracht van sociale media. Meer informatie: www. handboekcommunities.nl