Handhaving Belastingdienst op schijnzelfstandigheid nadert snel: webinar voor zzp’ers

Vanaf 2025 wordt eerst strenger gecontroleerd op schijnzelfstandigheid, omdat het moratorium op handhaving het kader van de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelatie dan afloopt.

Vanaf 2026 wordt dan ook opgetreden, als mogelijk de nieuwe wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR) van kracht wordt. Het wetsvoorstel is nog volop onderwerp van discussie. De Raad van State publiceerde gisteren een advies over het VBAR-voorstel. Het stelt dat “het wetsvoorstel een beperkte bijdrage zal leveren aan de aanpak van verschillende knelpunten die in de toelichting terecht worden gesignaleerd”.

Voormalig staatssecretaris Idsinga (Financiën) sprak afgelopen september sussende woorden dat de Belastingdienst “niet hysterisch” zou gaan controleren. Bedrijven die te goeder trouw zijn krijgen eerst een waarschuwing met hersteltijd, waar volgens Idsinga bovendien terughoudend met boetes zou worden omgegaan. Alleen bedrijven die willens en wetens verkeerd bezig zijn, zullen harder aangepakt worden.

Handhaving per 1 januari 2025 en het wetsvoorstel VBAR moeten constructies aanpakken waarbij ingehuurde freelancers langdurig en gestructureerd klussen uitvoeren, zij-aan-zij met mensen in vaste dienst en onderworpen aan dezelfde regels. Dan is volgens de wetgever vermoedelijk sprake van een dienstverband. Het is de realiteit dat legitiem freelancewerk, zeker in het eerste geval, vaak deze kenmerken draagt. Het risico van boetes en de onduidelijkheid heeft vooruitlopend op toegenomen handhaving al effect.

Wanneer een freelancer naast de klus ‘zich niet gedraagt als ondernemer’ (dat wil zeggen: meerdere opdrachtgevers, acquisitie, economisch zelfredzaam, in staat tarieven te bepalen en met een sociaal vangnet voor pensioen en arbeidsongeschiktheid) bestaat volgens de Belastingdienst het vermoeden van een dienstverband.

De NOS concludeerde afgelopen zomer dat de meeste huidige freelancecontracten straks niet te handhaven zijn. Opdrachtgevers zijn daarnaast terughoudender geworden met het verlenen van opdrachten. RTL onderzoekt of het freelancers in dienst kan nemen.

Webinar
De onzekerheid en onduidelijkheid is kortom groot. Het is daarom een goed teken dat de instanties die het beleid rondom VBAR vormgeven en handhaven aanstaande donderdag een webinar organiseren, meldt secretaris Zelfstandigen Milen van Boldrik van vakvereniging NVJ. “Iedereen is op zoek naar antwoorden maar het is voor ons als belangenbehartiger best lastig een zwart-wit antwoord te geven op welke functies nu precies de toets wel of niet doorstaan van schijnzelfstandigheid”, aldus Van Boldrik.

De link voor het aanmelden vind je op deze pagina. Het webinar voor zelfstandigen begint om 10 uur en duurt een uur.

Een uur later is er - eveneens interessant - een webinar voor opdrachtgevers.

Begin september deed de vakvereniging in een brief aan vaste Kamercommissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid diverse verbetersuggesties voor VBAR en de aangekondigde handhaving. Die moeten mensen die min of meer gedwongen zzp’er zijn geworden beschermen. Deze groep is beter af in loondienst en onder de bescherming die het arbeidsrecht hen verleent, aldus de NVJ.

“Daar tegenover staat een grotere groep bewuste freelancers die bewust gekozen hebben voor het ondernemerschap. Wij vragen u voor deze groep oog te houden. Het merendeel van de freelance journalisten behoort tot die groep van de tevreden ondernemers”, aldus de NVJ.

De NVJ organiseert op 10 december met de Belastingdienst ook een webinar over schijnzelfstandigheid, speciaal voor journalisten. De link waar die te volgen is, is nog niet bekend. Die wordt op korte termijn gecommuniceerd, zegt Van Boldrik. Wie donderdag niet in staat is om de webinar te volgen, vindt in dit artikel antwoorden op veelgestelde vragen.