Geen spijt: vertrek van X had voor Nederlandse media verwaarloosbare effecten op verkeer
X, het voormalige Twitter, ziet zich nog steeds graag als hét journalistieke dorpsplein. Toch hebben de afgelopen tijd veel media zich van het platform afgewend, inclusief Villamedia vorig jaar november. Dit jaar besloten ook grote organisaties zoals de Nederlandse Spoorwegen ("toon op het platform is verhard") en de gemeente Amsterdam ("te haatdragend") andere communicatiekanalen te gaan inzetten. De Amerikaanse publieke omroep NPR kostte het vertrek van Twitter/X ruim twee jaar terug uiteindelijk één procentpunt aan verkeer.
NPR was in april 2023 een van de eerste nieuwsbedrijven die besloot met Twitter te stoppen. Het NPR-account werd in die maand ineens als ‘staatsmedia’ aangeduid, waarna de maat vol was. Die term hanteerde het platform namelijk ook voor propaganda-accounts uit onder meer Rusland en China. Inmiddels labelt X geen enkel account meer als zodanig - ook niet de echt problematische.
Journalistiek platform NiemanLab publiceerde eind 2023 een uitgebreide analyse over NPR’s vertrek van het platform. De schade bleek verwaarloosbaar: het verkeer naar de NPR-site daalde met één procentpunt.
Vorige week kondigde de Amerikaanse schrijversvakbond Writers Guild of America West aan dat het niet langer op X actief zal zijn. Ook X-directeur Linda Yaccarino kondigde vorige week haar vertrek aan. Ze stond twee jaar aan het hoofd van het platform, was een publicitaire boksbal voor buitenissige capriolen van haar baas Elon Musk, maar was de laatste tijd onzichtbaar. Musk wijdde in totaal vijf woorden aan haar vertrek: “Dank je voor je bijdragen.”
Acteur Wil Wheaton zegt op Bluesky dat hij bij zijn vertrek in 2018 een Twitter-account met 3,2 miljoen volgers achterliet. “Wat betreft mijn leven is absoluut niets veranderd, los dat veel minder vaak sneu volk m’n rust verstoort”, aldus Wheaton.
Cijfers over dagelijkse gebruikers van X lopen sterk uiteen: Musk claimt dat het er zeker 600 miljoen zijn, maar uit langjarige cijfers van analist Similarweb blijken dat er eerder 132 miljoen te zijn. Meta-platform Threads zou volgens cijfers over juni 2025 daar in de buurt komen met 115 miljoen dagelijkse gebruikers. Bluesky onderging het afgelopen jaar een groeispurt van ruim 372 procent maar heeft nog altijd een bescheiden aantal dagelijkse gebruikers: 4,1 miljoen.
eXodus
In 2024 vertrokken veel grote media van Twitter. KRO-NCVR zegde X begin 2024 gedag. In september 2024 stopte Trouw, dat ook de teloorgang van het platform als reden opvoerde. Villamedia vertrok half november, gevolgd door persvrijheidsorganisatie Free Press Unlimited. The Guardian zette diezelfde maand een punt achter X.
Villamedia bleef vacatures via X verspreiden, maar voor verspreiden van nieuws zat Villamedia - net als eigenlijk álle media - vanwege staand beleid al jaren op een zijspoor. Het vertrek van het platform heeft niet noemenswaardig verkeer gekost.
Geen spijt
Een korte rondgang bij vertrokken media constateert geen spijt over het besluit te stoppen.
De KRO-NCRV zegt dat stoppen met X vooral verkeer kostte naar het account van onderzoeksjournalistiek programma Pointer. “Maar dan nog was X niet de grootste bron van traffic voor dit account”, zegt woordvoerder Matthijs de Bruijn: “Het stoppen met Twitter heeft wel voor iets minder verkeer gezorgd, maar het heeft geen grote (negatieve) invloed gehad op het bezoek naar de site.”
In december vorig jaar kondigde dagblad Tubantia het vertrek aan: “Stoppen met X is online haat de rug toekeren. Is misleidende desinformatie de rug toe keren. Is een bak vol negativiteit de rug toekeren. We zijn er klaar mee”, schreef hoofdredacteur Daan Bonenkamp toen.
Ruim een half jaar later herkent Bonenkamp zich in onze constatering dat vertrekken van X geen grote impact heeft gehad. Bonenkamp: “Wij hebben dezelfde ervaring. Het heeft bij ons geen aantoonbaar effect gehad op het totale verkeer naar en op onze kanalen. Dat hangt natuurlijk van vele factoren af, maar je kunt zeker stellen dat het vertrek van X ons niets heeft gekost. Ik zeg er ook bij: het heeft nooit een rol gespeeld bij onze afwegingen, ik heb dat toen ook aan de lezer uitgelegd.”
Afgelopen januari stopte omroep VPRO met X, omdat het platform onder Musk tot politiek instrument werd omgevormd. “We kunnen dat niet rijmen met onze journalistieke en onafhankelijke positie”, schreef de omroep in het laatste bericht op X. De VPRO stelt nu in een reactie dat sinds Twitter van naam veranderde, de verkeercijfers al een stuk minder inzichtelijk waren geworden. “We stuurden op X niet sterk op verkeer”, zegt een woordvoerder. Omdat in berichten ook werd verwezen naar lineaire tv en NPO Start, was een deel van het verkeer voor de omroep sowieso niet te monitoren.
Trouw stopte als een van de eerste grote dagbladen met X. “In algemene zin hebben we de afgelopen jaren gezien dat de bijdrage van sociale media aan het totaal aantal weergaven behoorlijk is afgenomen. Dit geldt ook voor X/Twitter”, reageert Trouw-hoofdredacteur Karel Smouter. Volgens hem dienen sociale media primair niet om verkeer te genereren, maar voor het vergroten van “zichtbaarheid van het nieuwsmerk, ook bij niet-abonnees en doelgroepen die we minder eenvoudig kunnen bedienen.”
Met stillere trom lijkt de Volkskrant vorig jaar te zijn gestopt met plaatsen van nieuwe stukken. Het laatste bericht dateert van 26 november 2024. Lezers worden opgeroepen de app of de website van de krant te gebruiken.
Gerelateerd: Lisa Boekeloo, part-time redacteur bij Buitenhof Online, rondde eind vorige maand haar master Applied Ethics af aan de Universiteit Utrecht. In haar scriptie onder meer de vraag of media op X (hadden) moeten blijven. Publieke omroepen in het bijzonder hebben volgens Boekeloo een verantwoordelijkheid om op het platform te blijven, ondanks de negatieve sfeer en de algoritmische beïnvloeding door X op inhoud. Ze noemt daarbij de plicht een brede groep te bedienen en dat blijven past in het handhaven van objectiviteit over het platform. Ook zou vertrekken de alomtegenwoordige desinformatie nóg meer ruimte geven op het platform. Meer bij LinkedIn


Praat mee