Follow the Money, Omroep Gelderland en NRC in hoger beroep tegen minister Wiersma vanwege doelbewust vertragen Woo-verzoek
Follow the Money, Omroep Gelderland en NRC, die al sinds 2022 via de Wet open overheid (Woo) proberen exacte cijfers over het aantal dieren bij Nederlandse boerenbedrijven te verkrijgen, gaan in hoger beroep tegen demissionair minister Femke Wiersma van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Zij weigert nog steeds deze gegevens te overhandigen, ondanks uitspraken van de civiele rechter en de Raad van State. Media spreken inmiddels van een doelbewuste poging om publicatie te voorkomen.
Leon Mensink, bestuursrechtadvocaat bij Kennedy Van der Laan, die de betrokken mediabedrijven bijstaat, noemt het opstarten van allerlei vertragende procedures die journalisten van het kastje naar de muur sturen “ongekend en onacceptabel”. De handelswijze van de minister komt neer op SLAPP-praktijken, vindt Mensink.
Een SLAPP-verhaal: wat zijn Strategic Lawsuits Against Public Participation? | Villamedia
Het eerste verzoek stamt al uit 2022. Toenmalig landbouwminister Piet Adema (ChristenUnie) besloot uiteindelijk de gegevens vrij te willen geven, iets dat Wiersma direct bij haar aantreden terugdraaide. De Raad van State oordeelde in september 2025 dat openbaarmaking van de gevraagde emissiegegevens op grond van de Woo op geen enkele grond kan worden geweigerd. Wiersma gaf toen - inmiddels verouderde - informatie vrij.
Een verzoek voor actuele gegevens over de afgelopen drie jaar liep opnieuw vertraging op. Wiersma wilde eerst tienduizenden veehouders individueel aanschrijven om te vragen hoe zij tegen openbaarmaking aankijken, een zogeheten zienswijzeprocedure. Wiersma’s eigen ministerie schatte de kostenpost voor de zienswijzeprocedure op tientallen miljoenen euro’s. Het Woo-verzoek zou opnieuw vertraging opleveren, zeker een jaar.
Wiersma wil recente landbouwgegevens niet aan FTM, NRC en Omroep Gelderland geven | Villamedia
Mensink stelt dat het in Nederland niet eerder is voorgekomen dat de Nederlandse overheid op deze manier juridische procedures inzet als wapen tegen de journalistiek. De hoofdredacties van Follow the Money, Omroep Gelderland en NRC stellen dat Wiersma met haar handelen vrije nieuwsgaring onmogelijk maakt.
“Het maatschappelijke belang en de grote dreiging voor de journalistiek die uitgaat van de huidige gang van zaken, dwingt ons tot het doorzetten van deze zaak,” stellen ze.
De doorlopende weigering valt samen met voorstellen van de overheid om de Woo in te perken, tot woede van de journalistiek. Beroepsorganisaties en diverse maatschappelijke organisaties riepen de afgelopen tijd (het nieuw te vormen) kabinet juist op tot méér ambitie en transparantie. De voornaamste klacht - de werklast voor ambtenaren in de afhandeling van Woo-verzoeken - is volgens hen met haalbare stappen te verlichten.
Praat mee