Chaira Koops en Gijs Sanders, presentatoren van De Marker: ‘We roeptoeteren nooit’
Presentatoren Chaira Koops en Gijs Sanders van het online nieuwsvideoplatform De Marker (BNNVARA) zijn genomineerd voor de Philip Bloemendal Prijs voor jong talent. Ze maken een vertaalslag van het nieuws naar een jong publiek. De winnaar van de prijs wordt vanmiddag tussen 14.00 en 16.00 uur bekendgemaakt op Radio 1. De winnaar krijgt een geldbedrag van 3500 euro. Jan van Poppel, presentator van ‘De Nacht van…’ en ‘Keihard Klassiek’ is ook genomineerd. We spraken Koops en Sanders een paar weken voor de bekendmaking over hun werk voor De Marker.
Een duidelijk plan was er in het begin van 2023 niet. Ja, er moest ‘iets’ komen bij BNNVARA om de jonge generatie op Instagram en TikTok in aanraking te laten komen met het nieuws. Maar hoe?
Gijs Sanders (22), die eerder stagiair was bij BOOS: ‘Het idee stond in de kinderschoenen. Met allemaal jonge makers zijn we begonnen, zonder al te veel begeleiding.’
Chaira Koops (29) - die sinds 2022 voor BNNVARA werkt - stuurde een open sollicitatie omdat ze wilde ‘maken’ in plaats van bezig zijn met andermans producties. Eerder werkte ze bij RTL Boulevard en Talpa vooral achter de schermen. Ze twijfelde in eerste instantie wel: ‘In de wandelgangen hoorde ik dat het veel over politiek zou gaan. Toen dacht ik: “No way dat ik dit ga doen”. Maar haar zorgen werden weggenomen. Niet alleen politiek zou aan bod komen. In mei 2023 zag het platform het levenslicht.
Koops, droogjes: ‘Kort daarop viel het kabinet. Daar heb ik veel van geleerd. Uiteindelijk draait alles om politiek.’
Dagelijks maken jullie twee video’s voor Instagram en TikTok, aangevuld met losse Instagramposts. Hoe komen die tot stand?
Sanders: ‘In de redactievergadering bespreken we het nieuws, maar ook wat er speelt op sociale media. Daarvanuit stellen we de vraag: “Wat heeft onze doelgroep nodig?” Vaak loopt die vergadering uit op een discussie over één onderwerp. En dan weten we: “Dit leeft, hier zit de frictie”. De presentator is zelf verantwoordelijk voor de research én de montage. Waarmee we ons als makers ook kunnen profileren.’
Koops: ‘We willen het nieuws niet samenvatten, maar een andere invalshoek belichten. We bellen veel met experts en bronnen die een andere laag kunnen geven aan een video. Veel onderwerpen zijn een ver-van-je-bed-show, we proberen onze doelgroep er toch bij te betrekken.’
Hoe zorg je dat het niet te predikend wordt?
Sanders: ‘We roeptoeteren nooit. We komen met feiten en een andere invalshoek. En omdat we van BNNVARA zijn mogen we laten merken wat we ervan vinden.’
Koops: ‘Het onderscheidt ons van andere platforms. We mogen kleur bekennen. We publiceren regelmatig ook opinievideo’s, maar wel gebaseerd op feiten.’
Jullie zijn dus niet objectief. Kan dat wel in de journalistiek?
Sanders: ‘Ik denk dat je nooit objectief kan zijn. Zoals ieder journalistiek platform zetten we de feiten voorop. Maar objectief? Dat lijkt me sterk want je haalt ergens je bronnen vandaan en je kiest ervoor om bepaalde dingen wel en niet toe te lichten.’
Koops: ‘Objectiviteit bestaat denk ik niet. Je kunt het nastreven. BNNVARA heeft binnen het omroepstelsel zijn eigen rol en achtergrond. De feiten staan voorop. En als presentator mag ik zeggen dat ik iets een “schokkend” feit vind.’
Er was geen plan toen jullie begonnen. Dachten collega’s niet ‘wat zijn die jonge mensen allemaal aan het doen?’
Sanders: ‘In het begin hadden we weinig ervaring. Sommige video’s uit die tijd durf ik niet terug te kijken - zo amateuristisch. Gelukkig waren er mensen met vertrouwen in ons.’
Jullie willen met de video’s een ‘gezonde discussie’ oproepen in de reacties. Tegelijkertijd gaat het in die reacties vaak los. Hoe houd je dat in evenwicht?
Sanders: ‘We hebben recent iemand aangenomen die de reacties modereert. Voor iedereen moeten de comments een veilige plek zijn. Héél af en toe sluiten we ze.’
Koops: ‘Maar we laten ons zeker niet weerhouden door het idee dat een bepaald onderwerp - lbhtqi+-zaken of vrouwenrechten - veel reacties en soms weerstand oproepen.
Jullie ‘herkauwen’ nieuws van anderen; hebben jullie ook de ambitie om zelf nieuws te maken?
Koops: ‘Dat doen we een enkele keer, maar daar hebben we langer de tijd voor nodig. We maken elke werkdag twee video’s met in totaal tien medewerkers, inclusief de presentatoren die ook redacteur zijn. We werken soms samen met 3Vraagt (het opinieonderzoeksplatform van de NPO, RdQ) om zelf nieuws te creëren.’
Het Commissariaat voor de Media concludeerde onlangs in een rapport dat je om jongeren te bereiken de platforms moet gebruiken die jongeren gebruiken. Precies zoals jullie doen. Voelde dat als erkenning?
Sanders: ‘Het besef dat je naar de doelgroep toe moet daalt - gelukkig - steeds verder in bij journalisten. We dachten niet: “We zeggen dit al zo lang”. Maar we voelen het als onze plicht om met goede journalistiek. zoveel mogelijk jongeren te bereiken.’
Koops: ‘Een 18-jarige heeft geen abonnement op de Volkskrant. Wij gaan naar die doelgroep toe, in plaats van dat zij naar ons toe moeten komen.’
Voelt de nominatie voor de Philip Bloemendal-prijs voor jong journalistiek presentatietalent als een erkenning?
Sanders: ‘De nominatie verbaasde mij - in alle eerlijkheid. Maar het legitimeert wel het werk wat we doen.’
De jury let op ‘effectief taalgebruik’. Waarom denken jullie dat je eruit gepikt bent?
Sanders gaat er goed voor zitten: ‘We schrijven onze presentatieteksten zelf. Ik kan mierenneukerig zijn in de manier waarop ik iets overbreng. Maar ik denk dat ik authentiek overkom.’
Gijs, jij liep bij een psycholoog die gespecialiseerd is in ‘mediamensen’. Welke ‘tools’ gaf deze psycholoog jou?
‘Omdat ik op mijn werk “aan” sta, sta ik bij thuiskomst in de “jaagstand”, zei de psycholoog. Ik vond dat ik van alles moest lezen om op de hoogte te zijn. Nu kan ik denken: “Dit slaat nergens op, je bent nu thuis en kan even chillen”.’
Mannen zijn zelden open over hun psychologenbezoek. Helpt die transparantie?
Sanders: ‘Mannen moeten sowieso meer over hun gevoel praten. Zeker mannen in de media. De werkdruk in de journalistiek is hoog - we moeten open zijn over de druk die ons werk oplevert. We zijn allemaal mensen en lopen tegen dingen aan.’
Koops: ‘Dit vak kan lastig zijn. Het is een privilege om in de journalistiek te mogen werken. Maar we werken dag in, dag uit met het nieuws. En het nieuws is vaak negatief.’
Sanders: ‘Als presentatoren zijn we zichtbaar op sociale media. Zeker op TikTok is het vaak een bloedbad qua comments.’
Koops: ‘De reacties zijn niet altijd persoonlijk maar ze hebben het wel over mijn video, mijn baby’.
Wanneer is De Marker een succes?
Sanders: ‘Als je ziet dat de video’s iets losmaken, mensen zeggen: “Ik heb iets nieuws geleerd”.’
Koops: ‘Persoonlijk hoop ik een voorbeeld te zijn voor de jongere doelgroep. Ik heb geen natuurtalent voor journalistiek en in de media zijn sowieso weinig mensen van kleur. Toen ik hier kwam werken had ik - en heb ik nog steeds - last van een imposter syndrome: ik ben zeker van mijn werk, maar hebben ze mij aangenomen omdat ik goed ben óf omdat ik een vrouw van kleur ben?’
En het antwoord op die vraag…?
Koops: ‘Waarschijnlijk zal ik het nooit weten. Hetzelfde gevoel had ik met de nominatie van de prijs: is het omdat ik een vrouw van kleur ben in een witte omgeving of omdat ik iets kán? Misschien hebben ze wel een diversiteitsquotum… Dat knaagt aan je. Tegelijkertijd is het een grote waardering voor mijn werk.’
Chaira Koops (1995) studeerde Media, Informatie en Communicatie aan de Hogeschool van Amsterdam en werkte eerder als (video)redacteur voor RTL Boulevard, PowNed en Talpa (Radio 538, Gierige Gasten, StukTV).
Gijs Sanders (2002) studeerde twee jaar aan Fontys Journalistiek in Tilburg en bleef na een stage bij ‘BOOS’ plakken bij BNNVARA. Vanuit daar kwam hij bij De Marker terecht.
Praat mee